کد خبر: ۴۱۹۹۸۳۱

تاریخ: ۲۵ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۲:۱۶

خدمات کتابخانه عمومی محدود به قفسه‌های کتاب نیست

معاون برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با تصریح اینکه کتابخانه‌های عمومی یکی از جلوه‌های حضور اجتماعی است و رسالت آن نباید محدود به قفسه‌های کتاب شود، گفت: ضرورت نقش‌آفرینی کتابخانه به عنوان یک پایگاه اجتماعی را یک الزام اداری یا پروژه مدیریتی نباید دید بلکه ورود به کسب و کارهای کوچک یک ضرورت است.

به گزارش ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری، سیدباقر میرعبداللهی، معاون برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور امروز، ۲۵ بهمن‌ماه در سیزدهمین رویداد «کسب و کار در کتابخانه‌های عمومی» در شهرستان بروجن با تبریک اعیاد شعبانیه و با طرح این پرسش که نسبت کتابخانه با کسب و کارهای کوچک چیست، اظهار کرد: رویه آشنا و مألوف این است که کتابخانه در واقع خانه کتاب و ارائه خدمات کتابخوانی و اطلاعات باشد اما خوشبختانه ایده تبدیل کتابخانه‌ها به مراکز فرهنگی و اجتماعی در اندیشه کتابداران و فعالان حوزه کتابخانه‌های عمومی کاملاً جا افتاده است و در عمل نیز بسیاری از کتابداران بیرون از قفسه کتابخانه‌ها کارهای خوبی را در حوزه کسب و کار انجام داده و در این زمینه پیشقدم هستند لذا این رویکرد کتابداران، ما را از اینکه به شکل مصداقی وارد این حیطه شویم بی‌نیاز کرده است.

وی ادامه داد: جای تحسین دارد که کتابداران حتی پیش از ورود ما به این عرصه و برگزاری این یا آن کنفرانس برای تبیین ضرورت راه‌اندازی کسب و کارهای کوچک، به این حوزه ورود داشته و کارهای بزرگی انجام داده‌اند و در زمینه ایجاد ارتباط با صنعت و کارآفرینی و اشتغال حتی از دانشگاه هم جلوتر هستند؛ مثلاً امروز شاهد بودیم که یکی از کتابخانه‌های عمومی استان به حوزه تولید گیاهان دارویی ورود داشته است که این رویه ممکن است در نگاه اول اعجاب‌آور باشد اما واقعاً محقق شده است.

میرعبداللهی با تأکید بر ورود نهاد کتابخانه‌های عمومی به حوزه کسب و کارهای کوچک، گفت: این نهاد در سال‌های آینده به دیگر حوزه‌ها نظیر سلامت و درمان و ... نیز ورود خواهد کرد؛ امسال در خراسان شمالی دومین همایش بین‌المللی کتابخانه‌های عمومی و کسب و کارهای کوچک را برگزار کردیم که قریب به ۱۵ کشور حضور داشتند و مقاله ارائه دادند و سال قبل‌تر نیز این همایش در شیراز برگزار و تأکید شد که کتابخانه‌ها فقط رسالت امانت کتاب را بر عهده ندارد.

وی افزود: البته نهاد کتابخانه‌های عمومی کارش برگزاری همایش نیست اما این همایش‌ها یک بخش تبیینی دارد که صاحبنظران مقاله ارسال می‌کنند و به علاقه‌مندان ارائه می‌شود، همچنین یک بخش جنبی و حاشیه‌ای در این همایش‌ها پیش‌بینی می‌شود که بیشتر کتابداران و افرادی غیر از مدیران را درگیر کار می‌کند؛ رویدادهایی نیز ذیل این همایش‌ها برگزار می‌شود با این محتوا که معمولاً به کسب و کارهای برخاسته از موضوع کتابخوانی می‌پردازند و حاصل آموزش در کتابخانه‌ها و تحقق مفهوم کارآفرینی برخاسته از این فضای فرهنگی است.

تسهیل‌گری کتابخانه‌های عمومی در حوزه اقتصادی

معاون برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به مفهوم آگاهی جمعی که در جامعه‌شناسی مطرح است، تأکید کرد: آگاهی جمعی با آگاهی فردی و عقلانی متفاوت است با این توضیح که وقتی انسانی آگاهی را به تنهایی کسب می‌کند و می‌فهمد فرق می‌کند با زمانی که جزئی از یک سیستم است و آن‌ آگاهی را فهم می‌کند. آگاهی جمعی در جامعه ما مربوط به این است که مسائل اجتماعی را که از دل نیازهای اجتماع بر می‌آید، تبیین و چاره‌اندیشی کنیم.

عبداللهی به هرم مازلو و نیازهای پنجگانه انسان اشاره و بیان کرد: نیازهای زیستی در رأس این هرم قرار دارد که باید حتماً پاسخ داده شود اما لزوماً به این معنا نیست که حاکمیت باید کل این نیاز را برآورده و اشتغال ایجاد کند یا تسهیلات بدهد، بلکه مثلاً نهاد کتابخانه‌ها وقتی به این حوزه وارد می‌شود تسهیل‌گری می‌کند و این نهاد می‌تواند دستگاه‌های مختلف را به هم متصل و زمینه تسهیل‌گری را فراهم کند.

وی تصریح کرد: اینجاست که فعالان پای کار باید نیازها را به سمت مراکز فعال اینچنینی سوق بدهند؛ حُسن این همایش‌ها و نشست‌ها این است که فعالان و متولیان کتابخانه‌های عمومی ظرفیت‌های این اماکن فرهنگی را فراتر از رسالت اطلاع‌رسانی و خدمات کتاب بدانند و لذا به سمت شناسایی ظرفیت‌های مناطق خود بروند و زمینه رشد و استعداد و ظرفیت کسب و کار را با محوریت کتابخانه عمومی فراهم کنند.

میرعبداللهی به اصول پنجگانه رانگاتان برای کتابداری اشاره کرد و افزود: بر طبق اصل پنجم، کتابخانه یک موجود پویا و زنده است که پویا بودن آن نه فقط مربوط به امانت کتاب از قفسه‌ها، بلکه در پیوند با اعضای فعال و کتابداران و حتی مراجعان آن می‌باشد که به کتاب‌های صامت و ساکت معنا می‌بخشند زیرا انسان‌ها به کتاب نیاز دارند.

وی با تأکید بر اینکه ورود کتابخانه‌های عمومی به حوزه کسب و کارهای کوچک در امتداد همین اصل پویا و زنده بودن این مکان فرهنگی بوده است، توضیح داد: البته نیت صرفاً و لزوماً اقتصادی از این کسب و کارها دنبال نمی‌شود بلکه تقویت مفهوم خودشکوفایی، ارضای حس دلبستگی به کار و انجام درست و دقیق آن بر سایر اهداف ارجحیت دارد.

کتابخانه عمومی؛ پایگاه اجتماعی و فرهنگی

معاون برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تصریح کرد: بسیاری از بانوان که خانه‌داری و همسرداری و فرزندپروری کار غالب آنهاست، آنچنان فرصتی برای ورود به کسب و کار و درآمد هنگفت ندارند اما همین که سکوت در خانه شکسته شود و این بانوان کار متفاوتی را به دست بگیرند و خود را در شمایل دیگری ببینند، می‌توان گفت که آرمان و مقصود ما برآورده شده است.

میرعبداللهی با تصریح اینکه کتابخانه‌های عمومی یکی از جلوه‌های حضور اجتماعی است و رسالت آن نباید محدود به قفسه‌های کتاب شود، گفت: مفاهیم شایع از کتابخانه عمومی که همان اطلاع‌رسانی و ارائه اطلاعات است باید در فُرم جامعه‌سازی بازتعریف و پیاده‌سازی شود که اگر این اتفاق بیفتد، اشاعه اطلاعات مفهوم تازه‌ای خواهد یافت یعنی خدمات کتابخانه تنها محصور به دیوارها و قفسه‌ها این مکان نیست بلکه بیرون از این مکان نیز برایش موضوعیت دارد.

وی افزود: جای بسی خرسندی است که حد اعلای فهم و شعور کاری و مصادیق و جلوه‌های این اندیشه را امروز در کتابداران این استان مشاهده کردم. ضرورت نقش‌آفرینی کتابخانه به عنوان یک پایگاه اجتماعی را یک الزام اداری یا پروژه مدیریتی نباید دید بلکه ورود به کسب و کارهای کوچک یک ضرورت است که باید تقویت شود و استمرار داشته باشد.

میرعبداللهی در پایان گفت: بذری که امروز مبنی بر تبدیل کتابخانه‌ها به مراکز و پایگاه‌های اجتماعی کاشته‌ایم امیدواریم سال‌های سال توسط جوانان ما استمرار داشته باشد و دامنه آن رفته رفته گسترده‌تر شود.