کد خبر: ۴۲۰۲۱۰۷

تاریخ: ۰۷ اسفند ۱۴۰۲ - ۲۳:۰۱

وزیر علوم:‌

قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران با تولید علمی افزایش می‌یابد

محمدعلی زلفی‌گل گفت: اگر می‌‎خواهیم قدرت نرم نظام جمهوری اسلامی ایران را ارتقا داده و اقدام به صدور انقلاب و تمدن خود کنیم، تنها راه آن سرمایه‌گذاری در زمینه علم است. جامعه‌‎ای که عالمان آنقدر ببینند و بر صدر بنشینند، آن جامعه حتماً رستگار می‌‎شود.

به گزارش خبرنگار ایکنا، آئین اعطای «نشان استاد ممتازی دانشگاه تهران» امروز دوشنبه 7 اسفندماه در تالار علامه امینی دانشگاه تهران برگزار شد.

محمدعلی زلفی‌گل، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این مراسم سخنرانی کرد و گفت: دانشگاه تهران، این هفته و هفته گذشته، اقدامات زیبایی را انجام داد که یکی از آن‌ها تقدیر از سرآمدان فرهنگی و امروز هم، اعطای نشان به اساتید ممتاز دانشگاه است. ارزش قائل شدن برای عالمان و دانشمندان، اهمیت بالایی دارد. بنده چند تن از اساتید ممتاز از جمله استاد افروز، استاد مخبر دزفولی، استاد صبوری، استاد مصلی‌نژاد و استاد کمره‌ای را از نزدیک می‌شناسم و می‌دانم که به خوبی اقدام به شاگردپروری کرده‌اند و تعداد زیادی از شاگردان آن‌ها از اساتید برجسته کشورمان هستند.

یک عمر جهاد صادقانه

وی ادامه داد: کسب مقام استاد ممتازی، نتیجه یک عمر جهاد علمی و تلاش صادقانه است. یقیناً افرادی که به این مرتبه نائل می‌شوند، خداوند بزرگ لطف خود را شامل حال آن‌ها کرده و به زندگی آن‌ها برکت داده است و خوش به حال انسان‌هایی که طرف حساب آن‌ها خدای متعال باشد و به زندگی و قلم آن‌ها برکت می‌دهد. اساتید ممتاز، سرآمدان جامعه علمی هستند و ما خوشحال هستیم که دانشگاه تهران این سنت حسنه را نهادینه می‌کند.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری یادآور شد:‌ امروزه دنیا از طریق علم و فناوری برای خودش سرمایه اجتماعی ایجاد می‌کند و کشورها از راه صادر کردن فناوری و نوآوری، برای خودشان قدرت نرم ایجاد می‌کنند. قدرت نرم یعنی اینکه کاری کنید قلب مردمان دیگر، با شما باشد و از پیشرفت شما خوشحال شوند. کشورهای پیشرفته با سرمایه‌گذاری در این زمینه، سرمایه اجتماعی خود را افزایش داده‌‎اند. وقتی علمی تولید می‎‌کنید این علم در کتاب‌های مرجع و نشریات علمی قرار می‌گیرد و دیگران از علم شما بهره‌برداری می‌کنند، با نام شما آشنا شده و به کشور تولیدکننده گرایش پیدا می‌کنند و آن کشور محبوبیت پیدا می‌یابد.

اهمیت سرمایه‎‌‌گذاری در زمینه علم و فناوری

زلفی‌گل تأکید کرد:‌ وقتی یخچال، تلویزیون، هواپیما و هر وسیله‌‎ای که ایجاد رفاه می‌کند را تولید و صادر می‌کنید و در هر جای دنیا به آرم آن کشور تولیدکننده نگاه کنند، آن را تحسین می‌کنند لذا امروزه کشورگشایی از طریق علم و فناوری در حال وقوع است و جالب است که کشورگشایی از طریق علم و فناوری، پسندیده و مشروع هم هست بنابراین اگر می‌خواهیم قدرت نرم نظام جمهوری اسلامی ایران را ارتقاء داده و اقدام به صدور انقلاب و تمدن خود کنیم، تنها راه آن سرمایه‌گذاری در زمینه علم است. جامعه‌ای که عالمان آن قدر ببینند و بر صدر بنشینند، آن جامعه حتماً رستگار می‌شود.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری گفت: زمانی که رئیس دانشگاه همدان بودم با صدا و سیمای همدان قرارداد بسته بودم که هر کسی مرتبه استاد ممتازی کسب می‌کرد بلافاصله از زندگی وی یک مستند تهیه و پخش می‌‎شد بنابراین از دانشگاه تهران درخواست دارم چنین کاری انجام دهد چون هرکدام از این افراد، در کشور مرجعیت علمی دارند و باید به آن‌ها روحیه و انگیزه داده شود. از خدای بزرگ برای همه اساتید و فرهیختگان و فرزانگان کشور آرزوی توفیق داریم.

لزوم ترویج علم و فناوری

سیدمحمد مقیمی، رئیس دانشگاه تهران نیز در این مراسم گفت: کشور عزیزمان، دارای پیشینه‌ای بسیار افتخارآمیز از نظر ملی و مذهبی است و اسلام عزیز این پیشینه را غنای دوچندان بخشیده است لذا اگر می‌خواهیم مسیر توسعه را به معنای واقعی کلمه طی کنیم باید پیشروان این مسیر، این اساتید باشند. ما وظیفه داریم این اساتید را بشناسانیم لذا پیشنهاد وزیر علوم حتماً پیگیری خواهد شد.

وی افزود: باید علم و فرزانگی را ترویج کنیم و نمادهای آن هم حکیمانی هستند که در دسترس ما قرار دارند که ما باید آن‌ها را برای جوانان معرفی و عموم جامعه باید این فرهیختگان را بشناسند. اثرات ماندگار و مخصوصاً اثرات اجتماعی، از معیارهای ما در تعیین استاد ممتاز بوده است. بنده وجه تمایز اساتید ممتاز را در این می‌بینم که این اساتید ممکن است در یک محیط دانشگاهی حضور نداشته باشند ولی می‌‎توانند اثرگذاری لازم را داشته باشند.

رئیس دانشگاه تهران تأکید کرد:‌ در مدیریت گفته می‌شود مدیر اثربخش کسی است که در صورت عدم حضور در سازمان هم بتواند به خوبی سازمان را مدیریت کند. بنابراین تشعشع علمی این اساتید در جای جای کشور نمایان است و این برای دانشگاه تهران باعث افتخار است.

اعطای نشان حکمت

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در این مراسم در سخنانی کوتاه، ضمن تبریک ولادت حضرت ولیعصر(ع) گفت: بنده به اساتید منتخب تبریک عرض می‌کنم و لازم است از وزیر حکمت‌بنیان علوم تشکر کنم که از دانشمندان فرهیخته کشورمان هستند. همچنین باید از سیدمحمد مقیمی، رئیس دانشگاه تهران تشکر کنم که این اقدام ارزنده را راهبری کردند. معتقدم اعطای نشان استاد ممتازی دانشگاه تهران، همان اعطای نشان حکمت است. افرادی که به این درجه از مقام و منزلت علمی رسیده‌اند و عمر خود را صرف دانش، تعقل، تفکر شاگردپروری و خدمت به جامعه کرده‌اند کار آن‌ها در مفهوم حکمت نهفته‌ است.

وی افزود: خدای متعال، حکمت را از جنس علم می‌داند و در قرآن کریم می‌فرماید: «وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ» کار استاد ممتاز این است که تولید علم و دانش مبتنی بر عقل، تجربه و ابزار ادراکی بشری دارد و در کنار این تولید دانش، دارای مسئولیت اجتماعی است و دو مسئولیت اجتماعی شما شامل شاگردپروری و حل مسائل و نیازهای جامعه است. همه این خصوصیات استاد ممتازی در مفهوم حکمت نهفته است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: هدف بعثت انبیاء این بوده است که کتاب و حکمت را تعلیم دهند. منشأ کتاب، وحی و منشأ حکمت، عقل است. در آیه 269 سوره مبارکه بقره آمده است: «يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ؛ خدا فیض حکمت را به هر که خواهد عطا کند و هر که را به حکمت و دانش رسانند، درباره او مرحمت و عنایت بسیار کرده‌اند، و این حقیقت را جز خردمندان متذکر نشوند» مراد این است که حکمتی که خدا عطا می‌کند، هم خیر کثیر به همراه دارد و هم نصیب اولوالالباب می‌شود. اگر این مفاهیم در کسی جمع شود، او حکیم است. به همین دلیل است که بنده معتقدم اعطای نشان استاد ممتازی، اعطای نشان حکمت است و شما اساتید، حکیمان زمانه ما هستید چون علم خود را صرف خدمت به علم، دانش و جامعه کرده‌اید.

روند تعیین استاد ممتاز

مهدی فکور، معاون پژوهشی دانشگاه تهران در این مراسم سخنرانی گفت: بنده نکاتی را درباره نحوه انتخاب استاد ممتاز و قدردانی از این افراد بیان می‌کنم. ما در هرم ارتقای اعضای هیئت علمی، موضوع استادیاری، دانشیاری و استادی را دارا هستیم. در سال 1385 دانشگاه تهران، عنوان استادممتازی را پیشنهاد داد و در 16 بهمن 1385 از سوی هیئت امنای دانشگاه تصویب شد. هدف از اینکار بزرگداشت و ارج نهادن به اعضای هیئت علمی با مرتبه استادی بود که شخصیت برجسته ملی و بین‌المللی و شاگردپرور هستند و در زمینه تخصصی خودشان مرجعیت علمی دارند.

وی افزود: آئین‌نامه به روز شده هم در سال 1397 مجدداً مورد بررسی قرار گرفت. تشکیل پرونده در دبیرخانه استادممتازی، به صور محرمانه دنبال می‌شود یعنی هیچکدام از افرادی که با عنوان استاد ممتاز در جمع ما هستند، از این مسیر مطلع نبوده‌اند بلکه از سوی اعضای هیئت علمی با مرتبه استادی، معرفی و بعد از تأیید ریاست دانشگاه، بررسی‌های اولیه بر روی پرونده این افراد صورت می‌گیرد و سه استاد متخصص در آن حوزه معرفی می‌شوند.

فکور گفت: کتاب‌های تألیفی، مقالات چاپ شده، اثربخشی اجتماعی و رفع مشکلات کشور، از جمله معیارهای بررسی این اساتید هستند. نکته مهم در این آئین‌نامه این است که مقام استاد ممتازی به فردی داده خواهد شد که حداقل 10 سال از مقام استادی وی گذشته باشد. نکته جالب در آئین‌نامه این است که هیچکدام از اعضای پرونده بررسی هیئت ممتازی، شخصیت حقوقی نیستند بلکه تماماً از اعضای هیئت علمی هستند. سپس وارد شورای انتخاب استاد ممتازی می‎ شویم و این شورا به ریاست رئیس دانشگاه و دبیری معاون پژوهش و فناوری و با حضور معاون آموزشی، معاون فرهنگی و معاون بین‌الملل، امتیازات این افراد را بررسی و اساتید ممتاز را مشخص می‌کنند. حکم استاد ممتازی از سوی رئیس دانشگاه تهران صادر و نشان آن در مراسمی ویژه به این افراد اعطا می‌شود. از همه افرادی که در دبیرخانه در اجرای این مراسم، ما را یاری کردند تقدیر و تشکر می‌کنم.

گزارش از اکبر ابراهیمی