کد خبر: ۴۲۰۸۵۴۵

تاریخ: ۱۶ فروردين ۱۴۰۳ - ۱۳:۲۴

دینداری در قرآن/ 25

تجربه دینی مرد عاقبت‌اندیش شهر

به راستی چرا من آفریننده خود را نپرستم، خدایی که بازگشت من به سوی اوست. آیا به جای آفریننده خود، خدای دیگری برگزینم که قادر نیست نفعی را جلب و ضرری را دفع کند.

حجت‌الاسلام علیرضا قبادی، جامعه‌شناس و کارشناس دین، به مناسبت ماه رمضان سلسله یادداشت‌هایی را با محور «دینداری در قرآن» نوشته که هر روز از رسانه ایکنا منتشر می‌شود. مشروح بیست و پنجم یادداشت را در ادامه می‌خوانید.

سوره یاسین(یس) با رویکردی موعظه‌گرایانه مهمترین باور‌ها و اعتقادات دینی؛ یعنی توحید، نبوت و معاد را بیان کرده است، شاید به دلیل چنین رویکردی (موعظه‌گرایانه) است که این سوره به قلب قرآن معروف شده است. آیات ۲۰- ۲۸ این سوره شهود دینی مرد عاقبت‌اندیش یا آخرت اندیش را روایت می‌کند. این تجربه در دل روایت «اصحاب قریه/ شهر» قرار گرفته است.

آیات ۱۳ تا ۳۲ سوره یاسین روایت اصحاب قریه را توصیف کرده است. برای فهم درست تجربه دینی مزبور باید ابتدا تصویری از روایت اصحاب شهر ارائه شود. در روایت اصحاب شهر آمده است که دو رسول الهی، برای انذار مردم در سایه زندگی ذیل مبدا و معاد عازم شهر شدند، مردم شهر آن دو رسول را تکذیب کردند، سپس خداوند رسول دیگری برای تقویت و اعتماد به سخنان آن دو فرستاد، مردم گفتند ما شما را بشری مثل خود می‌دانیم و به رسالت شما باور نداریم.

رسولان گفتند پروردگار ما می‌داند که ما فرستاده او هستیم. وظیفه ما ابلاغ پیام اوست. مردم گفتند، چنانچه از گفته خود دست برندارید، شکنجه خواهید شد. مردم رسولان الهی را تهدید کردند. در این اثنای مرد عاقبت‌اندیش که خطر چنین نافرمانی را می‌دانست خود را به مردم رساند و گفت‌: ای مردم فرستادگان خداوند را پیروی کنید. چرا کسانی که راه یافته به بارگاه الهی هستند و در دعوتشان از شما مزدی نمی‌خواهند، پیروی نمی‌کنید.

به راستی چرا من آفریننده خود را نپرستم، خدایی که بازگشت من به سوی اوست. آیا به جای آفریننده خود، خدای دیگری برگزینم که قادر نیست، نفعی را جلب و ضرری را دفع کند. چنین جایگزینی و گزینشی، خطا و گمراهی روشنی است. آنگاه مرد آخرت‌اندیش به رسولان گفت من به پروردگار شما ایمان آوردم؛ شما گواه ایمان من باشید. گویا مردم از چنین سخنانی برآشفتند و او را کشتند و به کنایه به او گفتند داخل بهشت شو.

پیام و ندای شهید شهر و مرد عاقبت‌اندیش، پس از شهادت، چنین بود:‌ ای کاش مردم می‌دانستند که چه سعادتی نصیبم شد و چگونه مورد آمرزش و در زمرمه اکرام شوندگان خداوند قرار گرفتم.

در گفتار بعد آموزه‌های و نکات دیگر این تجربه و شهود معنوی تقدیم می‌گردد.

در آخرین شب جمعه ماه پر فیض رمضان با قرائت و تدبر سوره مبارکه یس(یاسین) به خصوص آیات مورد بحث از هدایت و نورانیت این سوره مبارکه بیشتر بهره‌مند شویم.