کد خبر: ۴۲۰۸۶۵۷

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۴۰۳ - ۱۰:۳۰

مبانی قرآنی آیت‌الله بهبهانی در محکومیت رژیم صهیونیستی

یکی از اعلامیه‌های سیاسی آیت‌الله بهبهانی، اعلامیه‌ای است که بر ضد رژیم اشغالگر قدس در پی جنایات صهیونیست‌ها در جنگ شش روزه با مسلمانان صادر کرده است. متن این اعلامیه شباهت زیادی به یک متن فقهی استدلالی قرآنی دارد.

حجت‌الاسلام والمسلمین امرالله شجاعی‌راد، پژوهشگر تاریخ در گفت‌وگو با ایکنا از خوزستان با اشاره به مبانی قرآنی آیت‌الله بهبهانی در محکومیت رژیم صهیونیستی گفت: آیت‌الله‌العظمی میر سیدعلی بهبهانی (متوفای ۱۳۵۴ شمسی) از بزرگترین مراجع تقلید در قرن چهاردهم هجری در ایران و استان خوزستان است که نبوغ فکری و علمی و ادبی وی مورد تصدیق علمای بلاد بوده است. بینش سیاسی بالای آیت‌الله بهبهانی موجب همراهی و حمایت این فقیه والاقدر از نهضت شکوهمند امام راحل عظیم‌الشأن شد.

وی اظهار کرد: این مبارزات از مخالفت علنی و مکتوب وی با لایحه تشکیل انجمن‌های ایالتی و ولایتی در سال 1341 آغاز و سپس با هدایت و رهبری مردم و روحانیون خوزستان برای اعتراض به وقایع اسفناک 15 خرداد سال 1342 و آن‌گاه هجرت به همراه سایر مراجع و علمای بلاد به تهران برای آزادی امام راحل و پس از آن با صدور اعلامیه‌های شدیداللحن علیه دستگاه حاکمه در سال‌های بعد ادامه می‌یابد.

این استاد حوزه افزود: یکی از اعلامیه‌های سیاسی آیت‌الله بهبهانی، اعلامیه‌ای است که بر ضد رژیم اشغالگر قدس در پی جنایات صهیونیست‌ها در جنگ شش روزه با مسلمانان صادر کرده و در آن به تقبیح ارتباط دولت ایران با اسرائیل اشاره شده است. همین فعالیت‌های سیاسی باعث احضار وی به ساواک اصفهان می‌شود که اسناد آن در کتاب گرانسنگ «آیت‌الله‌العظمی بهبهانی به روایت اسناد ساواک» آمده است. (چاپ: تهران؛ وزارت اطلاعات؛ سال ۱۳۹۲).

به گفته وی همه این اقدامات حاکی از روشن‌بینی و غیرت دینی و شجاعت این فقیه والامقام و روحیه ایستادگی در برابر ظلم و بیداد دارد که بسیار درس‌آموز است. متن این اعلامیه شباهت زیادی به یک متن فقهی استدلالی قرآنی دارد که در اصفهان به تاریخ ۲۸ ربیع‌الاول ۱۳۸۷ هجری قمری صادر شده است.

شجاعی‌راد در توضیح مبانی قرآنی آیت‌الله بهبهانی در صدور این اعلامیه بر ضد رژیم اشغالگر قدش گفت: اولین مبنای قرآنی آیت‌الله بهبهانی در صدور حکم تحریم و محکومیت رژیم غاصب اسرائیل آیه ۱۳۹ سوره آل عمران است: «وَلا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ» (آل عمران، ۱۳۹) سپس آیه را ترجمه می‌کند و می‌نویسد: ای مسلمانان مبادا سستی کنید و هرگز از این تهاجمات، وحشت به خود راه ندهید که شما بر دیگران برتر و پیروزید اگر مؤمن باشید و سپس از این آیه شریفه اینگونه استنباط می‌کند: «به حکم این آیه شریفه شرط اول تفوق و برتری مسلمین بر کفار مانند یهود، ایمان به خدا و رسول و قیامت و حقایت دین مبین اسلام و عمل به احکام است.» و در ادامه به لازمه عمل نکردن به این دستورات اشاره کرده و می‌فرماید: «و لازمه مسلمانی که عمل به احکام ننماید مغلوبیت است و تا ما عامل به دستورات دین نیستیم کفار بر ما مسلط خواهند بود» که در این قسمت از فرمایش خود به آیه نفی سبیل کفار بر مسلمانان یعنی آیه «وَ لَنْ يَجْعَلَ اللهُ‌ لِلْكافِرينَ عَلَى الْمُؤْمِنينَ سَبيلاً» (نساء، ۱۴۱) اشاره دارد. این آیه نفی هر گونه سلطه اقتصادی و سیاسی و نظامی و فرهنگی را در برمی‌گیرد و یکی از آیات کلیدی در فقه سیاسی اسلام است که به قاعده نفی سبیل معروف است.

وی افزود: امام‌ خمینی(ره) براساس همین آیه نفی سبیل در اعتراض به لایحه کاپیتولاسیون فتوای تاریخی ضدآمریکایی را صادر کردند و این آیه از مبانی اصلی قرآنی قانون اساسی مترقی جمهوری اسلامی ایران است.

این پژوهشگر تاریخ ادامه داد: آیت‌الله بهبهانی به دومین آیه قرآنی اشاره می‌کند که اگر مؤمن به خدا و رسول شدیم خود را مورد خطاب این آیه شریفه خواهیم دانست: «وَ لا تَهِنُوا فِي ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللهِ‌ ما لا يَرْجُونَ وَ كانَ اللهُ‌ عَليماً حَكيماً» (نساء، ۱۰۴) ای مسلمانان، پیکار با قوم کافرمنش یهود را دنبال کنید و در این رهگذر هرگز سستی نورزید. اگر شما در اثر حوادث روز احساس درد می‌کنید آنان، دشمنان اسلام، نیز در اثر فشار جنگ به ستوه آمده مانند شما احساس ناراحتی می‌کنند، به علاوه اینکه شما از خدای خود امیدها دارید که آنها ندارند و خدای متعال همیشه دانا و حکیم است و سپس آیه سومی را ذکر می‌کند که براساس آن، هر گونه ارتباط و تقویت این رژیم، نامشروع است و ادامه می‌دهد که کسانی که مؤمن به حقانیت قرآن مجید هستند به حکم آیه شریفه باید از هر گونه ارتباط با اسرائیل و عمال آن [یهودیان] خودداری کنند. این آیه چنین است: «یا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَ النَّصارى أَوْلِياءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمينَ» (مائده، ۵۱): ای مسلمین با عناصر ناپاک یهود و نصاری طرح دوستی نیندازید و هرگز کار خود را به آنان نسپارید در صورتی آنان باید به عناصری مانند خود ولایت داشته سرپرستی کنند و هر کس از شما یهودیان و مسیحیان را دوست خود گیرد او از آنانست و خدای متعال ستمگران را هدایت نخواهد کرد.

شجاعی‌راده گفت: آیت‌الله بهبهانی به‌عنوان حکم شرعی مستفاد از آیه شریفه می‌فرماید: «بر قاطبه مسلمین لازم است، الفت و دوستی و معامله و معاشرت با کفار خاصه با اسرائیلی‌ها که جوانان و افراد مسلمین را به خاک خون کشیده و با اشغال متجاوزانه شهرهای مسلمین، اعراض و نوامیس آنان را هتک می‌کند، ترک و از این راه و هم از طریق کمک و اعانت به آسیب‌دیدگان مسلمین به هر نحو مقدور است انزجار خود را علیه اسرائیل و متجاوزان به حقوق مسلمین اعلام دارند» و در پایان هم مردم و متدینین را به صبر و مقاومت و پایداری فرا می‌خواند، چراکه می‌داند با تحریم رژیم اشغالگر قدس مشکلات فراوانی از ناحیه مقاومت بر مردم وارد می‌شود ولی به هرحال هزینه مقاومت کمتر از صدمات پذیرش چنین رژیمی و سکوت در برابر آن است و به آیه ذیل اشاره می‌کند: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ» (محمد، ۷): ای مسلمین اگر خدا یاری کنید او نیز شما را یاری خواهد کرد و قدم‌هایتان را در فعالیت‌های اجتماعی، استوار می‌کند.