کد خبر: ۴۲۱۰۹۷۱

تاریخ: ۲۹ فروردين ۱۴۰۳ - ۱۳:۴۰

یادداشت

۷ بایسته اخلاقی اجرای طرح «نور»

هسته مرکزی فرهنگ ما ایرانیان در درازنای تاریخ، دین و مذهب بوده و رازوارگی و پوشیدگی به گواه منابع موثق از آئین‌های برازنده شهریاران و فرزانگان این دیار است، همچنان که ۷۰۰ سال پیش سعدی شیرازی فرمود: «دوست دارم که بپوشی رخ همچون قمرت، تا چو خورشید نبینند به هر بام و درت».

حرکت مسئولانه و شجاعانه نیروهای حافظ امنیت و حریم عمومی و نگاهبانان ساحت اخلاق و عفت عمومی جامعه در خور بسی ستایش و حمایت و مساعدت است و خدا در همه حال از بلا نگاهشان دارد.

بروز واکنش‌های اجتماعی و قانونی نسبت به ناهنجاری‌های اجتماعی به حکم خرد و شرع و حقوق، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است؛ بنده همواره با خویشتن در این پرسشم که قطار عادی‌انگاری مکشوفی و بی‌عفتی در جامعه را ایستگاه پایانی کجاست؟ بگذاریم و بگذریم ...

این نکته را در مقدمه بیفزایم که هسته مرکزی فرهنگ ما ایرانیان در درازنای تاریخ، دین و مذهب بوده و رازوارگی و پوشیدگی به گواه منابع موثق از آئین‌های برازنده شهریاران و فرزانگان این دیار است، همچنان که ۷۰۰ سال پیش سعدی شیرازی فرمود: «دوست دارم که بپوشی رخ همچون قمرت، تا چو خورشید نبینند به هر بام و درت». یا خواجه حافظ شیرازی که فرمود: «زلف بر باد مده تا ندهی بر بادم».

نکاتی را از حیث نگرانی و دلسوزی با توجه به اصل «تمایز اقدام و روش اقدام» و ضرورت توجه به «الزامات اخلاق حرفه‌ای» در اجرای طرح «نور» در قالب موارد هفتگانه‌ای جمع‌بندی کرده و به مثابه مشاوره و هدیه‌ای از جانب جامعه دانشگاهی به حضرت با کرامت پاسبانان حریم نظم و امنیت میهنم عرضه می‌دارم، تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

اول؛ ظفرمندی و کامیابی و فرخنده فرجامی ما و شما در اجرای طرح نور با انگاره و تصویر ذهنی که از خود و رفتارمان و طرف ما که حرمت قانون پاس نداشته و کشف حجاب کرده وابستگی و هم‌بستگی معناداری دارد. همان‌گونه که نام مقدس «نور» بر این طرح نهاده شده، عابد انگاری خویشتن و مقدس‌انگاری اقدام و فرزندانگاری بانویی که هنجاری را سبک شمرده و سپس تقویت و تثبیت این نگرش، می‌تواند نوید حرکت از خوب به عالی را در انجام این مأموریت دهد. البته روش انگاره‌سازی و مدیریت انگاره و انگاره‌درمانی حکایت دلنشینی است که در مجال دیگری به آن می‌پردازم.

دوم؛ به روایت و قاعده معروف «مؤمن از یک سوراخ دو بار گزیده نمی‌شود» و عاقل آن است که عبرت گیرد، نیک نظر افکنیم، از آنچه بر ما گذشت پیامی برگیریم و تجربه‌های تلخ از سر گذشته را از نظرگاه‌های مختلف تحلیل روش‌شناختی کنیم و در اتخاذ روش‌های اجرای این مسئولیت ممیزی اخلاقی و مصلحت سنجی‌های ملی و بین المللی و منطقه‌ای کنیم.

به‌کارگیری روش‌های مدرن، به میدان آوردن ظرفیت هوش مصنوعی، سامانه‌های چهره زن و بررسی سوابق سلامت جسمانی - روانی فرد و ملاحظه پیشینه و دهلیزهای تربیتی، فرهنگی افراد و محاسبه این مؤلفه‌ها در رویارویی و سپس احضار افراد از مهماتی است که می‌توانند در کامروایی اجرای این طرح بسیار خوش بدرخشند و البته که غفلت از آنان بسی پشیمانی به بار خواهد آورد.

سوم؛ این اصل که تذکر لسانی قدرتش از بمب اتم بیشتر است و این اصل که تیغ رفتار صبورانه از صد لشکر ظفرانگیزتر است را باور داشته باشیم و بدانیم و یقین کنیم که خشم و تندی و خشونت در حین مأموریت هزینه‌های زیادی را در دنیا و آخرت بر ما بار خواهد کرد و با قاعده هزینه/فایده بر سر مهر نیست.

چهارم؛ بازمهندسی فرایندهای اجرایی این مأموریت یعنی استفاده از اپراتورهای گویا با خوانش‌های هنرمندانه مبتنی بر هیجان‌های مثبت دلنشین و انگیزشی برخاسته از روان‌شناسی و شخصیت‌شناسی دختران و بانوان جوان، تماس‌های پیشرفته صوتی و تصویری و رهگیری‌های افراد در فضای مجازی، ارسال متن و تصویر و دل‌نوشته به صفحات مجازی و کارت‌پستال‌های دیجیتال و غیردیجیتال انگیزشی حاوی متن‌های حکیمانه به مثابه تذکر لسانی‌ هستند که می‌توانند چونان روش‌های جایگزین رفتارهای تکانشی در کف خیابان که گاهی هسته‌ای اعتراضی را شکل خواهد داد، مورد توجه قرار گیرند.

پنجم؛ مسبوقیت اجرای این طرح بر انجام تست‌های هوش هیجانی و شخصیتی و آموزش‌های مهارتی و توانمندسازی‌های رفتاری و اخلاقی نازنین‌افرادی که در میدان عهده‌دار اجرای این وظیفه می‌شوند از اصول لازم‌الرعایه است که غفلت از آن می‌تواند باز هزینه‌های همه‌جانبه‌ای را به جامعه و نظام مقدس تحمیل کند. گفته شده است: «چو از قومی یکی بی دانشی کرد نه کِه را منزلت ماند نه مِه را».

ششم؛ تبارشناسی رفتار و رویارویی مناسب با آن یک واقعیت مسلم است که همه افرادی که کشف حجاب دارند نه از یک تبار و گونه‌ هستند.

برخی‌ها مغرضانه با نیت پلید ترویج اباحی‌گری با هدایت سرویس‌های جاسوسی و ارتباط گیری با کانون‌های  بی‌حیایی به قصد فسادانگیزی در حال تبلیغ و دامن زدن به هنجار شکنی و عادی‌سازی بی‌اخلاقی در جامعه اسلامی هستند، لیکن آیا همه افرادی که کشف حجاب می‌کنند از مصادیق این حالتند؟ حتماً خیر.

پس ما با یک مسئله دارای گونه‌ها و تبارهای مختلف مواجه هستیم که یک سوی آن سوداگران و هرزه‌جویان و سوی دیگر، طفلکان ساده و بی‌غش و صافی‌ضمیر هستند و این مطلب ما را به این ضرورت رهنما می‌شود که قبل از هر گونه اقدام عجالتی آموزش‌های تخصصی کنشگران این عرصه و بررسی‌های عمیق امنیتی و اشراف اطلاعاتی را چاشنی سناریوهای اجرایی کنیم تا مبادا در اجرای حق گرفتار باطلی شویم و بخواهیم آباد کنیم، اما ویران سازیم.

و اصل هفتم، توجه به تبعات احتمالی اقدام است. ناگفته پیداست که در  جهان امروز هیچ اقدام ریز و درشتی از تیررس شکار لنز فناوری‌های ارتباطی نظیر دوربین‌های پیشرفته و پر قابلیت تلفن‌های همراه رهگذران و دوربین‌های مداربسته اماکن خصوصی و عمومی، با سلیقه‌ها و انگاره‌های مختلف خارج نیست لذا هر رفتار در معرض مشاهده و تحلیل و قضاوت و داوری عرف عام و خاص در ایران و جهان  قرار خواهد گرفت.

این واقعیت ما را به احتیاط، هوشمندی و هوشیاری، روشمندی و درایت، متانت و عاقبت‌اندیشی بیشتر دعوت می‌کند تا از خیزش و پویش و کنش موج‌سواران و مغرضان و مزدوران و کینه‌توزان و حسودان و بدخواهان و باز کابوس دیدگان برحذر بمانیم.

بار خدایا، گر خطا گفتیم اصلاحش تو کن

مصلحی تو ای تو سلطان سُخن

دکتر عزیزالله مولوی، معاون فرهنگی اجتماعی دانشگاه شهرکرد