کد خبر: ۴۲۱۲۲۱۱

تاریخ: ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۲:۳۸

سرویس معارف ایکنا در هفته‌ای که گذشت

از مبانی فطری و عقلی دفاع تا پنج گروهی که تخفیفی در عذابشان نیست

«دفاع امری فطری و عقلانی است» و «پنج گروه که تخفیفی در عذابشان نیست» از جمله عناوین مهم صفحه معارف در هفته گذشته هستند.

سرویس معارف خبرگزاری ایکنا، در هفته‌ای که گذشت مطالب متعددی را منتشر کرده است که در ادامه مهمترین آنها را مرور می‌کنیم.

پنج گروه که تخفیفی در عذابشان نیست

حجت‌الاسلام علی نصیری؛ استاد درس خارج حوزه علمیه:

تعبیر «فلایخفف عنهم العذاب» در ۵ مورد در قرآن تکرار شده است؛ اول کسانی که با کفر از دنیا می‌روند و حاضر به توبه و بازگشت نیستند و در لجاجت باقی می‌مانند؛ «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَٰئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ» دوم کسانی که دریافتند پیامبر(ص) بر حق است و ایمان آوردند ولی دوباره مرتد شدند و کفر ورزیدند. این تعصب و تصلب است؛ «كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ ۚ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ...؛ خَالِدِينَ فِيهَا لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُونَ» سوم کسانی هستند که نعمت الهی را شناخته و با وجود شناخت به آن کافر شوند؛ «يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَهَا وَأَكْثَرُهُمُ الْكَافِرُونَ یا آیه؛ وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا ثُمَّ لَا يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ» چهارم کسانی که کافرند که در جهنم هر لحظه می‌میرند و زنده می‌شوند به تعبیر امام صادق(ع) این مرده و زنده شدن مانند گلی است که برداریم و آن را شکل دهیم و دوباره فروبپاشانیم؛ یعنی اینطور عذاب می‌کشند. ثم لا یموت فیها و لا یحیی. نه مرگ بر آن‌ها نوشته می‌شود که بمیرند و نه زنده هستند. «قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيهَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ» و در جای دیگر خطاب به آنان فرمود: گروه پنجم هم کسانی که گرفتار استکبار و غرور هستند؛ قَالَ اخْسَئُوا فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ یعنی در آنجا اجازه گفت و گو با خدا به آنها داده نمی‌شود لذا واسطه طلب می‌کنند.

نیت آیت‌الله امامی کاشانی تربیت اسلام‌شناس بود

حجت‌الاسلام عبدالعلی توجهی؛ تولیت مدرسه مطهری:

آیت‌الله امامی کاشانی هم مبدع و هم موسس این شیوه بودند که مفاهیم اسلامی و تراث با عظمت را در یک قالب جدید پایه‌ریزی کنند. ایشان در این خصوص هم موسس هستند و هم فصل تقدم داشتند یعنی سایر دانشگاه‌ها این سبک را از ایشان الگو گرفتند. ایشان موفق شدند استادان متعددی را از مناطق مختلف و از مکاتب مختلف گرد هم بیاورند. ایشان چنین هنری داشتند و به تبع این هنر توانستند نزدیک ۵ هزار فارغ‌التحصیل تحویل جامعه بدهند. فارغ‌التحصیلانی که واقعا موفق بودند. این خدمات تا الآن انجام شده است و نیت ایشان هم این بود که اسلام‌شناس تربیت کند. تا اینجا باید واقعا به روان این فرد درود فرستاد و طلب علوّ درجات کرد و تا زنده‌ایم نام و یاد ایشان را زنده نگه داریم.

هماهنگی با کتب درسی و پرهیز از قهرمان‌پروری

مسعود تهرانی‌فرجاد؛ مدیرکل پژوهش، برنامه‌ریزی و تبیین ضوابط سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک:

دوستی از بنده سؤال کرد که شما برای استعدادیابی چه کرده‌اید، گفتم ما قبل از استعدادیابی باید زمینه‌های شکوفایی استعداد را فراهم کنیم و نگاهمان هم فراگیر باشد و کاری کنیم که در برنامه‌های قرآنی ما چه در روخوانی، چه حفظ موضوعی، چه حفظ نسبی و ... هیچ کودکی احساس عدم موفقیت نداشته باشد. اخیرا اساتید دلسوز و دغدغه‌مند قرآن بر حفظ نسبی قرآن تأکید دارند و می‌گویند اینگونه نیست که بگوئیم حافظ کسی است که از حفظ تمام قرآن را بخواند بلکه ما می‌توانیم حافظِ بخشی از قرآن باشیم؛ این حفظ نسبی یا مقدماتی است. اگر این کار را انجام دادیم آنگاه باعث فراگیر شدن علاقه‌مندی به قرآن می‌شویم. این چیزی است که قبلا در خانواده‌ها بدون سازوکار رسمی وجود داشته است تا هرکسی فکر کند استعداد قرآنی دارد اما ما بسیار زود سراغ استعدادیابی و قهرمان‌پروری می‌رویم. نباید رقابت‌ها را مخصوصا در سنین کودکی به سمتی ببریم که در یک جمع بیست نفره، نوزده نفر احساس کنند که توانایی ندارند. در این صورت زمینه به خوبی برای آنان فراهم نشده است.

آموزش و پرورش باید از حافظه‌محوری پرهیز داشته باشد

آیت‌الله عباس کعبی، نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری:

پس از تحول ساختاری، آموزش و پرورش نیازمند یک تحول محتوایی است، ما هر چقدر پرسنل و انگیزه بالا باشیم، اما از لحاظ محتوایی، آموزش و پرورش ما حافظه محور باشد، دانش آموزان را بی انگیزه می‌کند. در این دنیایی که سرعت و شتاب در تحولات علم و فناوری بسیار سریع و لحظه‌ای است، نظام محتوایی آموزش و پرورش ما نباید نظام حافظه محور و ایستا باشد. امروز آموزش و پرورش ۱۲ سال دانش‌آموز را در اختیار دارد و بعد از این مدت با تعدادی فرمول و سواد خواندن و نوشتن به دانشگاه می‌فرستد، در دانشگاه نیاز به پیش نیاز درسی دارد، چون نمی‌تواند درس جدید را بخواند، چون مطالب گذشته را فراموش کرده لذا به صورت جدی معتقدم از لحاظ محتوایی نظام‌ آموزش و پرورش باید به گونه‌ای بازطراحی شود که چند عنصر همچون افزایش قدرت تفکر و حل مسئله (نه مسئله ریاضی ولو مسائل زندگی)، مسائل بنیادین و حل مسئله و به عبارت دیگر افزایش بُعد خردورزی دانش‌ آموزان قوت بیشتری به خود بگیرد.

دفاع امری فطری و عقلانی است

آیت‌الله محمود رجبی؛ عضو شورای عالی حوزه:

ادیان به صورت کلی در برابر تجاوزگری ستمگران و زیاده‌خواهان می‌ایستند. طبیعتا اگر دفاع نباشد حتی مظاهر دینی و ظواهر هم از بین می‌روند؛ بنابراین دفاع یک امر عقلانی و مشروع است؛ از اوجب واجبات حفظ نظام اسلامی است و هر کجا تعرضی به نظام اسلامی صورت بگیرد باید از آن دفاع کنیم. علاوه بر این در مورد ظلم به مظلومان و لزوم دفاع از مظلوم در برابر ظالم هم آیات و روایات متعددی داریم. حتی بر اساس آیات قرآن کریم، اگر کسی به صورت غیر علنی مورد ظلم واقع شود می‌تواند به صورت علنی آن را به دیگران اعلام و در دادگاه علیه فرد شکایت کند.

قرآن منبع اصلی علوم انسانی اسلامی است

آیت‌الله اسماعیل گندمکار؛ استاد دانشگاه جرج گوتینگن آلمان

قرآن کریم بزرگ‌ترین منبع فکری جهان اسلام است که همه مکاتب فکری تاریخ را به چالش می‌کشد چون ابدیت قرآن کریم تسری دارد و قرار نیست کتاب آسمانی دیگری بیاید. این کتاب فقط مربوط به شرایع نیست بلکه دارای بخش اخلاق، سیر و سلوک معنوی انسان، ذکر، فکر، شکر، تهذیب نفس، حقایق و معارف است و بخش مهم آن هم همین حقایق و معارف است که برخی از احکام آن بین ادیان ابراهیمی مشترک هستند.نکته دیگر اینکه قرآن عصمت دارد و تحریف نشده است. ما مسلمانان شیعه و سنی همگی روی قرآن اجماع داریم و معتقدیم قرآنی که الان در عربستان، مصر و دیگر کشورهای اسلامی وجود دارد مورد تأیید جهان تشیع نیز هست و هیچ اختلافی در باب رفرنس معرفتی در جهان اسلام نداریم برخلاف جهان مسیحیت که صد و چهار کتاب مقدس از جمله انجیل لوقا، انجیل مرقس و ... دارند.

تخریب اماکن تاریخی و مذهبی در هیچ جای دنیا پذیرفتنی نیست

حجت‌الاسلام سیدعلی قاضی عسگر؛ تولیت آستان مقدس حضرت عبدالعظیم(ع):

امروز در غرب حتی ساختمان‌هایی را که یکی دو قرن از عمر آن می‌گذرد اجازه نمی‌دهند خراب شود و برای چهره‌ها و شخصیت‌های برجسته خودشان یک نماد و بنایی درست کرده‌اند تا مردم به آنجا بروند و از آنان تجلیل کنند ولی چطور ممکن است که این همه شخصیت‌های اسلامی در آنجا دفن باشند و اینها بقیع را به این وضعیت دلخراش درآورند. لذا اولین وظیفه ما در این زمینه دادن آگاهی لازم به مردم است از این رو کسانی که علاقه دارند می‌توانند کتاب غربت بقیع را بگیرند و مجموعه مطالب آن را بخوانند و با نکات عبرت‌آموز آن آشنا شوند.  بنده در یکی از سفرهایی که به ترکیه داشتم کتاب نفیسی را پیدا کردم که تصاویر بقیع را قبل از حکومت آل سعود چاپ کرده بود و ما آن را خریداری کردیم و اکنون در پژوهشکده حج و زیارت موجود است و خوشبختانه این تصاویر چاپ شده و در دسترس عموم مردم هم قرار دارد.