کد خبر: ۴۲۱۴۴۴۹

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۲۱

آیت‌الله عابدینی:

آیات قرآن یک معنای ظاهری و یک معنای باطنی دارند

امام جمعه قزوین در جلسه تفسیر قرآن کریم ضمن تفسیر سوره مرسلات به بیان معنای ظاهری و باطنی آیات پرداخت.

به گزارش ایکنا از قزوین، آیت‌الله عبدالکریم عابدینی، نماینده ولی‌ فقیه در استان و امام جمعه قزوین در جلسه تفسیر قرآن در شرح سوره مرسلات گفت: برخی مفسران در رابطه با آیات اولیه سوره مرسلات عقیده دارند که این آیات درباره بادها و طوفان‌ها و آثار و برکات آن‌ها صحبت می‌کند، برخی دیگر از مفسران می‌گویند این آیات راجع به فرشتگان خداست، فرشتگانی که خدا به آن‌ها مأموریت می‌دهد و آن‌ها را بر پیغمبران و ائمه(ع) نازل می‌کند.

وی ادامه داد: حال ببینیم بادها چه موقعیتی دارند که خدا به آن‌ها سوگند یاد می‌کند؟ درباره فواید و خواص بادها گفته‌اند که بادها در پیدایش ابرها سهم بسزایی دارند، هر روز که هوا سرد و گرم می‌شود، بادها هوای روی اقیانوس‌ها را به حرکت در می‌آورند، در نتیجه ابرها به‌وجود می‌آیند. گفته شده بادها ابرهای روی اقیانوس‌ها را جمع می‌کنند و به بیابان‌ها، قله‌ها و کوه‌ها می‌برند، این ابرها در آنجا توزیع و تقسیم می‌شوند تا در مکان‌های موردنظر ببارند، البته نحوه تقسیم آن‌ها هم با حکمت خدا و اعمال بندگان بی‌ارتباط نیست.

بیشتر بخوانید:

«وعده صادق» تحقق آیات سوره مرسلات بود

نماینده ولی فقیه در استان قزوین بیان کرد: همچنین بادها هوا را هم تصفیه می‌کنند، اگر بادها نوزند آلودگی‌های گوناگونی که آدم‌ها در هوا ایجاد می‌کنند آزاردهنده می‌شود، بادها در جابه‌جایی عفونت‌ها و میکروب‌ها نیز اثرگذارند و میکروب‌ها را از آدم‌ها دور می‌کنند. بادها از فشار حرارت خورشید روی برگ‌ها، درخت‌ها، آدم‌ها و حیوانات نیز می‌کاهند، اگر خورشید به صورت یکنواخت روی آدم‌ها، حیوانات و درختان متمرکز شود آن‌ها را می‌سوزاند اما وزش باد باعث می‌شود این حالت تغییر کند.

وی اظهار کرد: حال اگر خدا به پدیده‌ای با این همه برکات سوگند یاد کند، موضوع عجیبی نیست، یکی از برکات سوگندها این است که ما را متوجه اهمیت آن مسئله می‌کند، وقتی خدای متعال در سوره شمس به خورشید سوگند یاد می‌کند، ما می‌فهمیم خورشید فقط این نیست که ما از روشنایی و گرمای آن استفاده می‌کنیم، بلکه برکات آن قابل مطالعه است، وقتی خدای متعال به روز و شب سوگند یاد کرد، دانشمندان ما آمدند این سوگندها را ریشه‌یابی کردند، همین سوگندها باعث شد دانشمندان اسلامی در حوزه نجوم و شناخت کهکشان‌ها، ستارگان و آسمان‌ها در دنیا پیشکسوت شدند.

امام جمعه قزوین ادامه داد: بنابراین خدا غیر از آن که جهان را محل زندگی ما می‌داند، این‌ همه آیات قرآن را فرستاده که بگوید این جهان فقط جای خورد و خوراک نیست، بلکه دانشگاهی برای اندیشیدن است، کدام دانشگاه در این حد برای انسان احترام قائل است و به عقل، اندیشه و خرد انسانی اهمیت می‌دهد و دعوت به تفکر، اندیشه، فهم و اعتلای معنوی بشر دارد؟

نماینده ولی‌ فقیه در استان قزوین بیان کرد: قرآن یک ظاهر و یک باطن دارد، برخی هم گفته‌اند که قرآن هفت بطن دارد، برخی روایات گفته‌اند قرآن ۷۰ بطن دارد، برخی نقل قول‌ها گفته‌اند قرآن ۷۰۰ یا ۷ هزار بطن دارد، آن‌هایی که این‌طور گفته‌اند آن‌قدر اعماق قرآن توجه آن‌ها را جلب کرده که به وجد آمده‌اند و این‌طور سخن گفته‌اند.

قرآن تمام‌شدنی نیست

وی اظهار کرد: البته اینکه بزرگان گفته‌اند قرآن ۷۰۰ یا ۷ هزار بطن دارد، منظورشان عدد نیست، بلکه منظورشان کثرت است، یعنی می‌خواهند بگویند تصور نکنید قرآن اندکی عمیق است، بیش از دو هزار تفسیر قرآن نوشته شده است، این دریا آن‌قدر عمیق است که هر چه در آن کند‌و‌کاو کنند تمام‌شدنی نیست. امیرالمؤمنین(ع) فرمودند قرآن ظاهری بسیار جذاب و زیبا و باطنی بسیار عمیق دارد، رسول اکرم(ص) نیز فرموده‌اند قرآن یک ظاهر و یک باطن دارد، باطن قرآن هم بطن و عمق دارد.

این مفسر قرآن در تفسیر سوره مرسلات اظهار کرد: خدای متعال در آیه یک سوره مرسلات فرموده «وَالْمُرْسَلَاتِ عُرْفًا»، یعنی سوگند به فرستادگان پی در پی، برخی گفته‌اند منظور از فرستادگان در این آیه فرشتگان هستند و برخی هم گفته‌اند منظور بادها هستند. مرسلات جمع کلمه مرسله به معنای فرستاده شده است، این فرستاده شده می‌تواند باد یا فرشتگان باشد، این‌ها هر دو فرستادگان خدا هستند، عرفا نیز دو نوع معنا شده است، به یال اسب عرف گفته می‌شود، برای اینکه ردیف است و نظم دارد، هم گفته‌اند عرف ریشه معروف به معنای چیزهای خوب است، یعنی خدا فرموده ما فرشتگان را برای آن مأموریت خوبی‌ها و معروف‌ها فرستادیم، بادها هم می‌توانند به‌عنوان اینکه حامل لطف، عنایت، حمایت و رزق خدا هستند، معنای عرف یعنی معروف را به ما انتقال بدهند.

وی بیان کرد: بنابراین در آیه نخست سوره مرسلات هم می‌توان فرشتگان را دید و هم می‌توان باد را مشاهده کرد، ظاهر این آیه باد و باطن آن لطف و عنایت خداست که فرشتگانش را برای ما ارسال کرده است. در حدیث قدسی آمده است که خدا به حضرت داود گفت ای داود یک خانه خلوت درون خودت برای من درست کن، من می‌خواهم در آنجا باشم، منظور این است که قلبت را از گناه، معصیت، اوهام، کینه، عداوت، بدخواهی نسبت به دیگران، شرک، ریا و هر چیزی که خدا نمی‌پسندد پاک کن تا من در آنجا قرار بگیرم، خانه دل آدم نمی‌تواند هم جای شیطان و هم جای فرشتگان باشد.

امام جمعه قزوین ادامه داد: خدای متعال در آیه دوم سوره مرسلات می‌فرماید: «فَالْعَاصِفَاتِ عَصْفًا»، یعنی که سخت توفنده‌اند، این هم مثل آیه قبل است که هم می‌توان آن را به فرشتگان، هم طوفان و باد و نسیم ملایم تعبیر کرد.

وی تصریح کرد: خدای متعال در آیه سوم سوره مرسلات می‌فرماید: «وَالنَّاشِرَاتِ نَشْرًا»، یعنی سوگند به افشانندگان افشانگر، پیش‌تر خاصیت‌های مختلفی برای باد گفته شد، نشر ابر، نشر باران و نشر اکسیژن و هوای مورد نیاز ما از خاصیت‌های باد هستند، ظاهر این آیه چنین مطلبی را به ما می‌گوید، اما معنای باطنی آیه این است که رسول اکرم(ص) آمد و با وجود برکتش همه خوبی‌ها را در میان شما نشر داد، هر خوب و بدی را به شما گفت، قرآن را نازل کرد و خوبی‌ها و ارزش‌های الهی را نشر داد.

آیت‌الله عابدینی اظهار کرد: خدای متعال در آیه چهارم سوره مرسلات می‌فرماید: «فَالْفَارِقَاتِ فَرْقًا»، یعنی كه ميان حق و باطل جداگرند، در دنیای علم هر جا خواستیم یک قدم علمی برداریم، یعنی یک فرقی را متوجه شدیم، یعنی برای مثال فهمیدیم این گیاه از نظر درمانی فرقش با گیاه دیگر چیست، این ماده شیمیایی فرقش با ماده دیگر چیست، این خیلی مهم است که آدم‌ها فرق‌ها را بفهمند.

وی گفت: قرآن نیز کتاب فارق است، خدای متعال در آیه یکم سوره فرقان نام قرآن را فرقان گذاشته است، فرقان به معنای فرق‌گذارنده است، فرق بین خوب و بد، فرق بین زشت و زیبا، فرق بین توحید و شرک، فرق بین گناه و ایمان، همه این‌ها فرق است، خدای متعال در آیه ۲۹ سوره انفال فرموده ای اهل ایمان، اگر اهل تقوا شوید، صاحب فرقان می‌شوید، یعنی وقتی اهل تقوا شدید پاک می‌شوید، قرآن به دنبال آدم‌های پاک می‌شود، آدم‌های پاک هم به دنبال قرآن می‌گردند، این‌ها با هم هستند، وقتی پاک شدید پس می‌توانید با قرآن رفاقت کنید و قرآن برایتان جاذبه دارد.

نماینده ولی فقیه در استان قزوین در پایان یادآور شد: یک اسم قرآن ذکر است، یعنی اگر آدم‌ها فطرتشان را خوب و سالم نگه دارند، صفحه فطرت بشر، صفحه‌ای است که خدا آن را درست کرده و قبلاً یک نسخه از قرآن را در آن قرار داده است، بنابراین ما هر آیه‌ای را می‌خوانیم حس می‌کنیم منطبق بر آن چیزی است که در وجود ماست.