کد خبر: ۴۲۱۴۶۳۷

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۲۲:۴۸

مستند الکافی دوره‌ای فشرده از کافی‌شناسی است

هیئت اندیشه‌ورز دین، سلامت و سبک زندگی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان گفت: مستند الکافی یک دوره فشرده از کافی‌شناسی است و باید همه بخش‌های خصوصی و دولتی پای کار بیایند تا با همت متدینین و دغدغه‌مندان خروجی مؤسسات حوزوی و هنری تبدیل به مستندی مثل الکافی شود.

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، حجت‌الاسلام سیدمسعود مرتضوی، هیئت اندیشه‌ورز دین، سلامت و سبک زندگی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان، امروز 19 اردیبهشت در همایش بزرگداشت شیخ کلینی که در مجتمع فرهنگی آفتاب ولایت برگزار شد اظهار کرد: ساخت مستند الکافی کار ارزشمندی است و توصیه مهم این است که با توجه به اینکه در دوره‌ای هستیم که محدودیت بسندگی فعالیت‌های علمی و پژوهشی در قالب کتاب اگرچه لازم است، اما با توجه به حجم فضای مجازی و رسانه‌ها این بسندگی یک چالش و بحران است.

وی با اشاره به عوض شدن ذائقه و سلیقه جامعه افزود: امروز نسل‌ جوان و نوجوان بر اساس آمار منتشر شده اقبال کمتری به کتاب و کتابخوانی دارند، اما استقبال از فیلم، پادکست و فضای مجازی بالا است. تغییر سلایق برگرفته از یک پدیده خاص اجتماعی و سیاسی نیست، بلکه به دلیل هزینه کرد دشمنان در تولید محتوای فضای رسانه‌ای است که منجر به تغییر سبک جامعه ما شده است.

هیئت اندیشه‌ورز دین، سلامت و سبک زندگی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان با اشاره به اینکه مستند الکافی یک دوره فشرده از کافی‌شناسی است اظهار کرد: امروز نیازمند دو نهضت و فعالیت جهادی هستیم، نهضت اول در حوزه‌های علمیه است که اندیشمندان و پژوهشگران مطالعات خود را نه تنها در حد پژوهش، بلکه به سمت تولید محتوای رسانه‌ای سوق دهند و نهضت دوم اینکه باید ذائقه مخاطب نسبت به حمایت از آثار رسانه‌ای و تولیدات مورد نیاز جامعه امروز تغییر کند و در این راستا باید هزینه مطالعاتی، زمانی و مالی گذاشته شود.

مرتضوی بیان کرد: باید همه بخش‌های خصوصی و دولتی پای کار بیایند تا با همت متدینین و دغدغه‌مندان خروجی مؤسسات حوزوی و هنری تبدیل به مستندی مثل الکافی شود که این مستلزم هزینه‌های مالی و زمانی بوده است.

هیئت اندیشه‌ورز دین، سلامت و سبک زندگی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان گفت: برای بزرگان نسل معاصر ما مستند و پرتره ساخته نشده است، اما کشورهای حاشیه خلیج فارس و ترکیه داستان‌پردازی‌ها و فیلم‌هایی درباره شخصیت‌های تاریخی خود ساخته‌اند و تحریف تاریخی هم صورت گرفته که نمونه بارز آن ساخت سریالی در دو ماه اخیر در کشور مصر بود.

بزرگداشت کلینی در حد تقدیر باقی مانده‌ است

در ادامه برنامه مسعود طاهری، کارگردان و تهیه‌کننده مستند شیخ کلینی با عنوان الکافی بیان کرد: این فیلم نسخه کوتاه شده از مستند 140 دقیقه‌ای است که در 107 دقیقه اکران و بخش‌هایی از جمله قبر کلینی که شبهاتی در خصوص آن مطرح بود حذف شده است.

وی گفت: علت نامگذاری مستند با عنوان الکافی این است که در مستند درباره کتاب صحبت شده، چرا که کتاب کلینی از شخصیت کلینی بالاتر و میراثی ارزشمند محسوب می‌شود که از وی به جای مانده است. کتاب «الکافی» یکی از مهم‌ترین منابع برای بررسی شناخت اندیشه شیعه است و اهمیتی که شیعه به عناصری مانند عقل، نوع توحید خاص از منظر تشیع و امام معصوم به عنوان حجت خدا و... می‌داده همگی باعث شده است که موضوع تشیع در  فیلم «الکافی» از جنبه‌های احساسی در نگاه به تشیع گذر کند و به رویکردی علم‌محور درباره مسائل اصلی مورد نظر شیعه برسد.

طاهری با اشاره به اینکه بزرگداشت کلینی در حد تقدیر باقی مانده است گفت: همه کلینی‌پژوهان و کافی‌پژوهان یک بار هم سر قبر وی و یا روستای کلین که محل زندگی این عالم بزرگ است نرفته‌اند. من برای ساخت مستند الکافی علاوه بر مطالعه منابع نزدیک به 10 بار به روستای کلین رفتم و سعی کردم تبار ساکنان این روستا را بشناسم.

وی افزود: با توجه به اینکه نسل جدید به کتاب خواندن کمتر می‌پردازد، لذا لازم است به سمت کارهای رسانه‌ای حرکت کنیم و از اینگونه کارها حمایت کنیم. در مستند الکافی ابتدا به بافت مذهبی و جغرافیایی جامعه شیعی و منطقه کوفه، قم، ری و در ادامه به بغداد می‌پردازیم، پس از آن حوادثی که برای جامعه شیعه اتفاق افتاده که پیش‌زمینه‌ به‌وجود آمدن این کتاب و مولفش است، بررسی می‌شود.

طاهری بیان کرد: «الکافی» سرگذشت مهم‌ترین کتاب حدیث شیعه در گذر تاریخ است و این مستند تنها درصدد به تصویر کشیدن اهمیت و ارزش کتاب برای مؤمنان مذهب شیعه نیست، بلکه می‌خواهد اندیشه شیعه را هم به مخاطب بشناساند. کتاب «الکافی» شیخ محمد بن یعقوب کلینی در کنار «البصائر» صفار قمی و «المحاسن» برقی قمی جزو اولین کتاب‌های موسوعه حدیثی شیعه به شمار می‌رود که برای شیعه باقی مانده است.

از دیگر موضوعات «الکافی»، مؤلف کتاب یعنی شیخ محمد بن یعقوب کلینی است که به عنوان بزرگ‌ترین محدث شیعه از ناحیه ری برخاسته است. گفتنی است ساختار فیلم الکافی از گفت‌وگومحور به گفتار متن‌محور، تغییر سبک داده است، البته همچنان با حضور افراد خبره و صاحب نظر درباره زندگی کلینی و کتاب «الکافی» همراه می‌شویم. فیلم با هدف آشنایی هر چه بیشتر مؤمنان شیعی درباره مهم‌ترین کتاب حدیثی و همچنین پاسخ‌هایی مشخص برای برخی سؤالات، چالش‌ها و نظریه‌های‌شان در عرصه مطالعات شیعی و شیعه‌پژوهی درباره اندیشه شیعی به ویژه شیعه نخستین، حدیث‌پژوهی، کافی‌پژوهی، و زندگی شیخ کلینی ساخته شده است.

فیلم سه دوره تصویربرداری داشته است؛ دوره اول، پاییز سال ١۴٠١ در شهر پاریس، دوره دوم، بهار ١۴٠٢ در کشور عراق، به ویژه شهر بغداد و نجف، همچنین تصویربرداری در روستای کلین و شهر ری و قم و دوره سوم، تابستان ١۴٠٢ مصاحبه‌های باقی‌مانده در قم و تهران و انجام اصلی‌ترین بخش کار تصویربرداری این پروژه یعنی بخش بازسازی در شهرک‌های سینمایی تاریخی و بخش‌های مرتبط با آن انجام شد.

عوامل مستند «الکافی» عبارتند از نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده: مسعود طاهری، دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز: مژگان حصاری، تصویر: محمدعلی پور اسد، تدوین: مسعود طاهری، هاجر آقایی، موسیقی: فرزاد هادی، گرافیک: نیلوفر جوشن، صدا: سیاوش حیدری، راوی: محمود راسخ‌فر، امیرعباس قلیچ لو، اصلاح رنگ: ایمان صالحی، پژوهش: مسعود طاهری، دستیاران پژوهش: سمیه خرم‌نژاد، فاطمه حقیقت، فاطمه خضردوست، ربابه میرباقری، بازیگران: امیرعباس قلیچ لو، حمید عبادی، مهدی قاهری، حسین تقی‌زاده، مجید بختیاری، احد توحیدی‌راد، محمدمهدی پیریزاد، امیرحسین صفاپور، طراح پوستر: مونا طاهری، طراح گریم: محمدمهدی پریزاد، طراح لباس: پروین حسینی، تولید بازسازی: مجتبی دربندی، محصولی از مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی.