کد خبر: ۴۲۱۵۰۲۹

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۰:۴۶

در نشست تخصصی قرآن پژوهی نمایشگاه «روایت باران» مطرح شد:

کتابت قرآن کریم به گسترش هنرهای متعدد مذهبی منتج شد

کارشناسان حاضر در نشست تخصصی قرآن‌پژوهی نمایشگاه «روایت باران» عنوان کردند: کتابت قرآن کریم باعث گسترش هنرهای متعدد مذهبی است و معرفی این هنرها به حمایت‌های مادی و معنوی دولت و رویدادهای نمایشگاهی نیازمند است.

به گزارش ایکنا به نقل از نگارخانه تخصصی هنرهای ایرانی-اسلامی «ترانه باران»؛ نشست تخصصی قرآن‌پژوهی در فرهنگسرای نیاوران، عصر ۲۱ اردیبهشت با همکاری موسسه فرهنگی هنری «صبا» با حضور علاقمندان به هنر خوشنویسی و در راستای اهداف پژوهشی نمایشگاه «روایت باران» که از ابتدای اردیبهشت در فرهنگسرای نیاوران برپا شده، برگزار شد.

در این نشست غلامرضا راهپیما، عضو کمیته تخصصی هنرهای سنتی فرهنگستان هنر؛ به بازخوانی مصحف شریف به خط کوفی اثر «عثمان بن وراق غزنوی» که یکی از شاهکارهای خوشنویسی دوره غزنویان است و در حال حاضر در موزه توپقاپی ترکیه نگهداری می‌شود پرداخت و بهنام زنگی، رئیس موسسه فرهنگی هنری صبا؛ در خصوص کلام وحی در آثار خوشنویسان ایرانی سخنرانی کرد.

یکتاپرستی ایرانی‌ها باعث پرهیز از بیراهه رفتن در هنر شد

در ابتدای این نشست بهنام زنگی در خصوص کلام وحی در هنر ایرانی و آثار هنرمندان ایرانی گفت: اگر نگاهی به تاریخ پیش از اسلام داشته باشیم خواهیم دید که ایرانیان از معدود ملت‌هایی بودند که از ابتدا یکتاپرست بودند. این یکتاپرستی با ورود اسلام و کلام هنر هر چند صورت جدیدی به خود گرفت اما در واقعیت آنچه که به عنوان قوانین اسلامی می‌شناسیم، ترکیبی است از آموزه‌های اسلام و آنچه که در حکمت خسروانی یا یکتاپرستی ایرانیان ریشه داشته است.

وی ادامه داد: آنچه که در هنر اسلامی جستجو می‌کنیم، بخش غالبی از آن پیش از اسلام هم وجود داشته است. یکتاپرستی ایرانی‌ها باعث این شد که ما از بیراهه رفتن در هنر پرهیز کنیم، به همین دلیل است که امروز میراث هنری ما جزو فاخرترین و برجسته‌ترین دستاوردهای بشری است.

زنگی با اشاره به نگاه هستی‌شناسانه به مقوله هنر در فرهنگ ایرانی گفت: اگر بخواهیم تعریف رایج از هنر داشته باشیم، باید ببینیم ارتباط هنری که در ایران وجود داشته و به پایداری رسیده با مسئله هستی‌شناسی انسان ایرانی چیست؛ ادبیات می‌تواند در این زمینه راهگشا باشد. زمانی که ما مرتب در ادبیات این پرسش محوری و سرنوشت ساز را مطرح می‌کنیم که برای انسان ایرانی مهم است که «از کجا آمده‌ام؛ آمدنم بهر چه بود» این نشان می‌دهد که منظر ادبیات و هنر ما یک منظر هستی‌شناسی‌ است و پرسش‌های عمیق و بنیادین در آن مطرح است. پایداری هنر ما هم ناشی از همین مسئله است. این هنر بعد از ورود اسلام با حکمت اسلامی و آیین اسلامی عجین می‌شود و این سوال پاسخ‌های جدیدی به خود می‌گیرد.

رییس موسسه فرهنگی هنری صبا درباره اهمیت خط، خوشنویسی و همچنین بهره‌گیری از این هنر در کتابت قرآن گفت: در فرهنگ ایرانی خط به چند اعتبار برای ایرانیان اهمیت پیدا کرد. خط به واسطه شکل‌های قراردادی بی‌نهایتی که داشت می‌توانست بسیار برای آفرینش و ابداع موثر واقع شود. نکته دوم قرآن بود. قرآن به عنوان متن مقدس در ایران رواج پیدا کرده بود و اسماء الهی و خود قرآن به عنوان متن کلام باعث شده بود که مشوق‌های لازم برای گرایش هنرمند ایرانی به خط فراهم شود.

وی افزود: ایران یکی از بزرگترین کانون‌های ادبیات دنیا است و این گنجینه  ارزشمند ادبیات ایران توجه هنرمند ایرانی را به خط دوباره دوچندان می‌کرد و این شد که ما جریان جدیدی از هنر را در ایران خلق کردیم که مایه و پایه اصلی آن خط بود.

رئیس موسسه فرهنگی هنری صبا درباره استفاده از خط برای کتابت قرآن گفت: کلام وحی شکل جدیدی از متن را در اختیار ما قرار داد. نگاه جدیدی به حروف داشت که آمیخته به تقدس و اکرام بود. همین امر باعث شد خط به شکل جدی وارد هنر ما شود و میراث تمدنی ما در حوزه هنر عامل جدیدی به نام خط پیدا کند.

کلام وحی زمینه ساز فرهنگ غنی ادبیات فارسی است

در ادامه این نشست تخصصی؛ غلامرضا راهپیما در خصوص ارتباط میان ادبیات و کلام وحی گفت: تمام شعرا، ادبا و بزرگان نام‌آور ایران در حوزه ادبیات فارسی بر این اصل معتقدند که کلام وحی زمینه‌ساز فرهنگ غنی ادبیات فارسی بوده است. به طوری که در کلام شعرای بزرگی مثل سعدی و حافظ می‌بینیم که تمام محفوظات بشری در حوزه ادبیات به کلام وحی ربط دارد.

وی ادامه داد: در بسیاری از آیات قرآن می‌توان نثر آمیخته به نظم بسیار دقیق را می‌توان مشاهده کرد. در تمدن اسلامی این موضوع قابل توجه است که جلوه‌های هنری متضمن نگرش عمیقی بوده که به محتوای کلام وحی بستگی داشته، ادیبان اندیشمندان و هنرمندان در اعجاز ادبی قرآن کریم اتفاق نظر دارند. کتابت قرآن کریم باعث گسترش هنرهای فراوانی شده است که در ارتقای اندیشه بشری نقش بسزایی داشت به زیباترین شکل ممکن ارائه شد.

نمایشگاه «روایت باران» تا پایان اردیبهشت در فرهنگسرای نیاوران دایر است.