کد خبر: ۴۲۱۵۵۹۱

تاریخ: ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۰۶:۰۰

محققان ناشناخته قرآنی/ 46

خطاط مصحف قطر: هر حرف از کلمات قرآن روحی ویژه دارد

عبیده البنکی، با بیان اینکه حروف قرآن هرکدام روحی ویژه دارد، تأکید کرد: برای کتابت قرآن باید غرور و کبر را از روح خود زدود و آنگاه شاهد بارش رحمت الهی در حین کتابت خواهیم بود و کاتب قرآن درمی‌یابد که خداوند، خالق او و فعل اوست و خداوند است که دست او را در کتابت یاری می‌کند.

به گزارش ایکنا به نقل از الجزیره، عبیده بینکی، خطاط سوری و کاتب مصحف قطر که سال 1389 منتشر شد و تاکنون بیش از هفتصد هزار نسخه از آن منتشر شده است، در گفت‌وگویی با الجزیره از سیر هنری خود از ابتدای آموزش خط تا رسیدن به آرزوی دیرینه هر خطاط یعنی کتابت مصحف شریف می‌گوید.

او علاوه بر کتابت مصحف قطر، خطاطی است که نوشته‌های پنجمین سری از اسکناس‌های قطر نیز به خط اوست. او در کتابت نوشته‌های این اسکناس از خطوط ثلث، محقق، اجازه و نسخ بهره برده است.

البنکی درباره ویژگی خاص کتابت قرآن کریم می‌گوید: خوشنویسی یک روح است، وقتی هر خطاط به کتابت کلام وحی می‌نشیند، باید آلودگی‌هایی چون کبر و غرور را از روح خود بزداید چرا که این پلیدی‌ها لاجرم بر کتابت حروف تأثیر می‌گذرد؛ هنگامی که چنین شود خوش‌نویس بارش رحمت الهی را در حین کتابت بر خویش احساس می‌کند و کاتب قرآن درمی‌یابد که خداوند خالق او و فعل اوست و خداوند است که دست او را در کتابت یاری می‌کند، به گفته بنکی هر کاتب قرآن باید در حین کتابت ذکر بگوید به ویژه اذکاری که قلب و جوارح فرد را در راستای کتابت هر چه بهتر قرآن مدد کند.

وی همچنین درباره تصمیمش برای کتابت مصحف قطر چنین می‌گوید: در آغاز 2001، وزارت اوقاف در قطر مسابقه‌ای را برای کتابت مصحف ملی این کشور برگزار کرد که در مرحله اول، 120 خوشنویس شرکت کردند. مرحله دوم این مسابقات شامل کتابت دو جزء دوم و بیست و هشتم بود؛ که دو خطاط از جمله من در این مرحله موفق شدیم.

من در سال 2004 سوریه را به مقصد قطر ترک کردم و سه سال و نیم خود را وقف کتابت قرآن کریم کردم. در این مدت تمام روز را مشغول کتابت بودم و تنها برای نماز خواندن دست از کتابت می‌کشیدم. سپس به مصر رفتم و این مصحف سه بار از سوی الازهر بررسی و تطبیق داده شد و سپس به استانبول رفتم تا آن را به چاپ برسانم.

البنکی در پاسخ به این سؤال که آیا احساس شما هنگام نوشتن یک آیه یا بیت متفاوت است؟ می‌گوید: آیات قرآن کریم قداست و عظمت دارند. این آیات کلام خداست و خطاط در حین کتابت از جانب خداوند می‌نویسد و نه از جانب انسان و این نعمتی بزرگ است که به هر کس اعطا نمی‌شود. این افتخاری از سوی خداوند برای هر خطاط است.

در قرآن، عظمت خداوند با کتابت و علم پیوند خورده است چنانچه در آیه سوم از سوره مبارکه علق آمده است: «اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ ﴿۳﴾بخوان كه پروردگارت از همه بزرگوارتر است» و در سوره انفطار نیز آمده است: «كِرَامًا كَاتِبِينَ ﴿۱۱﴾[فرشتگان] بزرگوارى كه نويسندگان [اعمال شما] هستند». هر جا که به علم و کتابت قرآن نگاه کنیم، در می‌یابیم که اینها موهبت‌های الهی هستند. این حروف هرکدام روحی است و انسان باید همه حواس خود را متوجه آن سازد.

عبیده البنکی، در پاسخ به این سؤال که آیا کتابت قرآن کریم را باقیات‌ صالحات برای خود می‌داند می‌گوید: بعدها این امر را در نظر آوردم، اما در ابتدا نیت من تنها کتابت قرآن کریم بود و این آرزوی هر خوش‌نویسی است و خداوند نیز این آرزوی من را برآورده کرد و در یک مسابقه بین‌المللی شرکت کردم و موفق به کتابت مصحفی شدم که صدها هزار از آن نسخه به چاپ رسیده است. این امر تنها نعمت خداوند بر من بوده و نتیجه عمل صالحی از من نبوده است بلکه تنها لطف خداوند به من بوده است.

البنکی در 1966 در دیرالزور سوریه متولد شد، او از علاقه بسیار خود به خط و نقاشی از ابتدای کودکی می‌گوید، به گفته وی پدرش که مدیر مدرسه بود گفته است که در خردسالی هرگاه گریه می‌کرده است قلم و کاغذ او را آرام می‌کرده و بعدها نیز که وارد مدرسه‌ای شد که پدرش مدیر آن بود، با معلمی آشنا شد که حسن خاطر نام داشت و استاد خط بود و به او قلمی اهدا کرد که با آن بنویسد.

عبیده بنکی می‌گوید وقتی کلاس دوم ابتدایی بودم، هیئتی از آموزش‌وپرورش به مدرسه ما آمدند و معلم به من گفت تا روی تخته‌سیاه چیزی بنویسم و سپس آنها من را تشویق کردند. او سپس آموزش خط را به شکلی حرفه‌ای‌تر آغاز کرد و در آغاز از سبک هاشم البغدادی خطاط نامدار عراقی تقلید می‌کرد.

وی می‌گوید: نخستین آیه‌ای که از قرآن کریم کتابت کردم، در سال 1975 در دیرالزور و این آیه از سوره مبارکه فتح بود: «إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ: در حقيقت كسانى كه با تو بيعت مى‌كنند جز اين نيست كه با خدا بيعت مى‌كنند دست ‏خدا بالاى دست‌هاى آنان است.»

در سال 1977، سادات از کنست رژیم صهیونیستی بازدید کرد و من در آن زمان کلاس هفتم بودم. این دوره در جهان عرب شاهد راهپیمایی‌های بسیاری بودیم و در دیرالزور نیز چنین بود و من دست‌نوشته‌های زیادی برای این تظاهرات می‌نوشتم.

بااین‌حال این رونق دیری نپایید چرا که در کلاس نهم با تنیس روی میز آشنا شدم و بعد از مدتی به عضویت تیم ملی درآمدم و در مسابقات مختلف به نمایندگی از سوریه شرکت کردم.

عبیده بنکی از این دوران نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین مراحل زندگی هنری خود یاد می‌کند. به گفته وی نظم و انضباطی که در ورزش آموخت و همچنین تمرین پیوسته، کنترل اعصاب و مدیریت مهارت‌ها مهم‌ترین اموری است که می‌تواند استعداد فرد در خوش‌نویسی را تقویت کند.

عبیده بنکی می‌گوید: من در ورزش دریافتم که آنچه در موفقیت مهم است نه استعداد بلکه تمرین پیوسته است چنانچه از احمد کامل، خطاط مشهور عثمانی و مشهور به رئیس الخطاطین نقل شده است که اگر خوشنویس فقط یک روز تمرین خطاطی را ترک کند، روز بعد شاگردی مبتدی خواهد بود.

به گفته بنکی کنار گذاشتن ورزش اشتباهی مهلک برای او بوده است چرا که منجر به لرزش دست او شده و تنها با تمرین پیوسته است که توانسته بر این لرزش دست خود غلبه کند.