کد خبر: ۴۲۱۸۸۱۲

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۱:۰۶

پیشکسوت قرآنی مطرح کرد

سه ویژگی قلبی اهل ایمان

سیف‌‎الله معلمی گفت: براساس آیات نخست سوره انفال، خضوع هنگام یاد خدا، بیشتر شدن ایمان هنگام تلاوت آیات قرآن و توکل به خداوند سه ویژگی قلبی اهل ایمان است.

سیف‌‎الله معلمی، پیشکسوت قرآنی و استاد دانشگاه در گفت‌وگو با ایکنا از خوزستان به بیان ویژگی‌های مؤمن براساس آیات نخست سوره انفال پرداخت و گفت: کلمه «انفال» از ریشه نَفل به معنی زیادی هر چیزی است. از همین رو است که به نمازهای مستحبی «نافله» گفته می‌شود، یعنی اضافه بر واجبات خوانده می‌شود.

وی ادامه داد: تمام آنچه در هستی وجود دارد، اما صاحب شخصی ندارد، انفال است، مثل کوه‌ها، دریاها، ساحل ها صحراها، غنایم جنگی و ارثی که موروث ندارد. سوره انفال بعد از جنگ بدر نازل شده است. در این جنگ انفال زیادی به دست مسلمانان رسید و پیامبر آن را به تساوی بین همه آن را تقسیم کردند. بعد طبق آیه خمس، یک پنجم آنها را از مردم گرفتند و آن را برای موارد معین شده تقسیم کردند.

معلمی گفت: خداوند سه صفت از صفات اهل ایمان را در آیه دوم این سوره بیان کرده است و بعد از آن، دو صفت، از صفات عملی مؤمنان را که می‌توان گفت آثار عملی ایمان است را در آیات بعدی مطرح کرده است.

این معلم قرآن با بیان اینکه باید خود را با این آیات بسنجیم و ضعف خود را جبران کنیم، توضیح داد: اولین صفت این است که وقتی ذکر خدا می‌شود، خضوع و خشوع در دل مؤمن ایجاد می‌شود: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ»(انفال، 2) خداترسی که از ویژگی‌های بسیار مهم مؤمنان است در صدر همه صفات است. کسی که ایمان به وجود خدا دارد، دلش می‌تپد: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا، وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا» (احزاب، 41 و 42): اى كسانى كه ايمان آورده‏‌ايد خدا را ياد كنيد يادى بسيار و صبح و شام او را به پاكى بستاييد. انسان از آغاز تا پایان روز باید به یاد خدا باشد.

معلمی گفت: دومین صفت مؤمن این است که وقتی آیات قرآن را می‌شنود، بر ایمانش افزوده می‌شود: «وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا» استماع آیات ثواب عظیم دارد و کلینی در جلد دوم کتاب «اصول کافی» بابی را به نام باب القرآن اختصاص داده و روایات زیبایی در آن آورده است که بر ثواب استماع قرآن دلالت می‌کنند. خداوند فرمود: «فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ» (مزمل، 20) خواندن قرآن نعمت بزرگی است و برای قرائت هرحرف آن ثواب بزرگی است.

این پیشکسوت قرآن افزود: سومین صفت از صفات قلبی مؤمن، توکل به خدا است: «وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ» کسی که بر خدا توکل کند، خدا برایش کافی است. این سه صفت قلبی مؤمن است.

معلمی در ادامه درباره آثار عملی این صفات در زندگی انسان گفت: طبق آیات نخست سوره انفال، اولین اثر عملی این صفات، اقامه نماز است: «الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ» نماز، ذکر خداست. اگر خدایی نکرده کسی بی‌اعتنا باشد: «وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا» (طه، 124) کسی که در ذکر خدا سستی بکند، زندگی را بر او سخت می‌کنم؛ یعنی از زندگی لذت نمی‌برد.

وی ادامه داد: طبق ادامه آیه «وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ» دومین ویژگی عملی انسان مؤمن، انفاق کردن است. خداوند در آیه دیگری فرمود: «الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ» (آل عمران، 134). در فراخی و تنگی، پنهان و آشکار در راه خدا انفاق کنید. آنچه انسان از راه حلال به‌دست می‌آورد، در حد توان به افراد ضعیف کمک کند. اینها صفات اهل ایمان، در عمل است.