کد خبر: ۴۲۲۲۴۳۵

تاریخ: ۳۱ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۰:۵۴

مهدی مجتهدی:

برخی دقت لازم را در ترجمه حدیث غدیر ندارند

استاد دانشگاه فردوسی مشهد، ضمن تشریح بخش‌های مختلف کتابخانه تخصصی امیرالمؤمنین(ع)، به لزوم دقت در ترجمه حدیث غدیر اشاره کرد و گفت: برخی در ترجمه بخش‌های پایانی حدیث«من کنت مولاه ...» دقت لازم را ندارند و «والاه» را به محبت ترجمه می‌کنند که ترجمه دقیقی نیست.

به گزارش ایکنا، مهدی مجتهدی؛ استاد دانشگاه فردوسی مشهد، شامگاه 30 خرداد ماه در دومین جلسه از  جلسات «یوم الغدیر؛ عید مسلمانان و میراث مکتوب اسلامی» با بیان اینکه پدر بنده آقای محمد مجتهدی که کتابخانه‌ای را هم تاسیس کرده‌اند و جلسات قرآن داشتند در مقطعی احساس کردند که کتاب الغدیر علامه امینی آنطور که باید مورد توجه قرار نگرفته است، ادامه داد: این مسئله سبب شد تا ایشان منابع علامه امینی را گردآوری کند یعنی اگر علامه امینی بیش از 10 هزار کتاب را برای نوشتن الغدیر مطالعه کرده است منابع و اصل آن را گرداوری کنیم و بنده هم در این فرایند کمک کردم و یک مجموعه نمایشگاهی در غدیر سال 1372 در مشهد برپا کردیم و آن را به نمایش گذاشتیم.

وی ادامه داد: یعنی منابع شیعه و سنی در مورد علی(ع) و هر کتابی که در مورد امام علی(ع) وجود داشت در حد مقدور جمع‌آوری کردیم و یکسری از کتب مشهور اهل سنت هم در این زمینه از کتابخانه‌های مختلف عکس‌برداری و ارائه شد.

استاد دانشگاه فردوسی مشهد، افزود: این کار ابتکاری این سؤال را ایجاد کرد که این همه آثار پراکنده را چگونه می‌توان در دسترس علاقه‌مندان قرار داد و از اینجا ایده تشکیل کتابخانه تخصصی در مورد حضرت علی(ع) شکل گرفت. در سال 1373 مفهوم کتابخانه‌های تخصصی خیلی شناخته نشده بود و مفهومی جدید محسوب می‌شد و از این جهت یک کار ابتکاری بود.

استاد دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه در سال 1379 فعالیت کتابخانه به صورت رسمی و با 4 هزار کتاب شروع شد، گفت: این مجموعه با ثلث اموال پدر بزرگم ایجاد شد. به نظر بنده هر کسی باید این دغدغه را به صورت جدی داشته باشد و تا جایی که می‌تواند در تاسیس و تجهیز کتابخانه‌ها نقش ایفا کند گرچه متاسفانه شاهدیم که افراد کتابخانه‌های شخصی خودشان را می‌فروشند.

مجتهدی تصریح کرد: کتاب‌هایی که امروز در این کتابخانه تخصصی وجود دارد از بهترین کتبی است که درباره حضرت امیر(ع) و حضرت زهرا(س) به چاپ رسیده و اطلاعات آن در این کتابخانه ثبت است. در همین چند سال اخیر به صورت میانگین روزانه ده کتاب جدید وارد سامانه کتابخانه شده است و بیش از 30 هزار جلد کتاب ثبت شده را در سایت کتابخانه می‌توان مشاهده کرد.

آثاری از علامه امینی

استاد دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: از ویژگی‌های این کتابخانه آن است که از همان ابتدای تاسیس تصویر جلد همه کتاب‌ها اسکن شده و در شناسنامه کتاب موجود است و این کار قبل از آن که رواج داشته باشد توسط این کتابخانه انجام شده است و تنوع منابع هم در این کتابخانه خیلی برجسته است و کتاب‌ها را می‌توان براساس نویسنده و ناشر و موضوع و زبان‌ها و کشور و ... دسته‌بندی کنیم که علامه امینی با 186 جلد کتاب در رأس نویسندگان قرار دارد و این آثار شامل ترجمه‌های الغدیر و آثار مرتبط با این کتاب است.

وی افزود: شش موضوع اصلی هم در کتابخانه داریم که زندگانی حضرت علی(ع)، سخنان حضرت، غدیر، شیعه و امامت بخشی از این موضوعات است؛ در حقیقت این کتابخانه تخصصی در دل خود چند بخش تخصصی دیگر را دارد که از جمله می‌توان به نهج‌البلاغه و سخنان حضرت امیر(ع)، بخش تخصصی زندگی حضرت علی(ع)، فضائل امیرالمؤمنین(ع) و امامت‌پژوهی، تاریخ شیعه و بخش تخصصی غدیرشناسی اشاره کرد.

مجتهدی با بیان اینکه هزار و 748 جلد کتاب در حوزه غدیر در این کتابخانه وجود دارد، گفت: این کتابخانه، مجازی نیست و حقیقی است لذا حق کپی‌رایت آن لحاظ می‌شود یعنی برای برخی منابع راهنمایی می‌کنیم همچنین در این کتابخانه پایان‌نامه‌هایی هم در موضوعات غدیر داریم ضمن اینکه بخش کودک در حوزه غدیر هم از قسمت‌های جذاب این کتابخانه تخصصی است.

وی افزود: کتابخانه‌های تخصصی از جنس کتابخانه حضرت امیرالمؤمنین(ع) فقط یک کتابخانه صرف نیستند بلکه مرکز اسناد هم محسوب می‌شوند و وقتی در جایی اسناد گردآوری شود، این اسناد در هر قالب و رویکرد و زبان ارائه می‌شوند ولی اگر جامعه با کتابخوانی بیگانه باشد، هیچ عجیب نیست که به کتابخانه از تعابیر کتاب‌گردانی و اموال‌گردانی استفاده کند ولی در حقیقت این کتابخانه تخصصی، گنجنیه ارزشمند و گوهرهای نابی در مورد حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) است.

آثاری به 50 زبان

استاد دانشگاه فردوسی مشهد اضافه کرد: ما در این کتابخانه حتی برخی مجلات از جمله شماره برخی از فصلنامه‌ها با موضوع الغدیر گردآوری کرده‌ایم و به زبان‌های مختلف تا 50 زبان منبع داریم. با برخی مراکز در خارج از کشور از جمله عراق ارتباط داریم و آن‌ها می‌گویند ما فقط کتب عربی را گردآوری می‌کنیم ولی در کتابخانه تخصصی امام علی(ع)، کتبی به فرانسوی، انگلیسی، اردو و آذری و ... داریم و بیشترین کتب هم به زبان اردو است.

مجتهدی با بیان اینکه کتاب الغدیر علامه امینی به زبان اردو از جمله آثاری است که در کتابخانه موجود است، گفت: این نکته ظریف در این اثر وجود دارد و آن تعبیر«اللهم وال من والاه و عاد من عاداه» است؛ برخی در ترجمه این تعبیر کم دقتی کرده و آن را به معنای محبت و دوستی معنا می‌کنند و دستاویزی برای دیگران شده است تا مسئله ولایت را زیر سؤال ببرد بنابراین والاه در این جا هم مانند بخش اول است؛ عبارت دیگر هم وجود دارد: «اللهم وانصر من نصره و اخذل من خذله؛ یعنی خدایا هر کسی که او را یاری کرد تو او را یاری کن» که این دعا هم دعای مستجابی است.

وی اضافه کرد: مهمتر از این تعبیر، تعبیر «واخذل من خذله» هست که در ترجمه‌ها گفته می‌شود هر کسی او را خوار کند تو هم او را خوار گردان که تعبیر دقیقی نیست؛ لذا ترجمه دقیق، یاری‌ نکردن است نه خوارکردن و مخاطب آن شیعیان هستند زیرا ما از دشمنان علی(ع) توقع یاری نداریم تا اگر یاری نکردند بگوییم خدایا آنان را یاری نکن و ما از آنان توقع یاری نداریم ولی اگر مخاطب، شیعیان باشند در این صورت، اگر یک فرد شیعه امام علی(ع) را یاری نکند خدا او را خوار خواهد کرد.

شرایط ولایت کامل

استاد دانشگاه فردوسی مشهد افزود: در روایتی از پیامبر(ص) هم داریم که اگر کسی با زبان تو را یاری دهد یک سوم ولایت او کامل است، کسی که با دل و قلب و زبان یاری دهد دوسوم ایمان او کامل است و کسی که با دست و دل و زبان، تو را یاری دهد ولایت او کامل است. حال اگر این برداشت بنده درست باشد که واخذل من خذله شیعیان را مخاطب قرار دهد در این صورت بعید نیست پاسخی برای مشکلات امروز جامعه بیابیم یعنی اگر در جامعه شیعه، هر کسی در هر مقامی در اجرای دستورات و فرمایشات حضرت علی(ع) کوتاهی کند خداوند او را یاری نخواهد داد و این یاری‌نکردن باعث بروز مشکلات متعدد برای فرد و جامعه می‌شود.

وی تأکید کرد: اگر ما به اشکال مختلف زبانی و دست و دل علی(ع) را یاری نکرده‌ایم بدانیم در شأن آن حضرت کوتاهی کرده‌ایم. دستور پیامبر(ص) این است که ما در ابلاغ و معرفی غدیر کوشا باشیم و این کف انتظارات پیامبر(ص) از ما محسوب می‌شود و به خصوص اینکه باید در معرفی غدیر به نسل نوجوان و جوان و فرزندانمان تلاش جدی داشته باشیم.

مجتهدی با بیان اینکه یکی از آثاری که در کتابخانه وجود دارد آثار پیرامون خطبه غدیر اعم از ترجمه و اشعار و ... است، اظهار کرد: مجموعه‌ای از چاپ‌های مختلف خطابه غدیر به اشکال و قطع‌های مختلف گردآوری شده است.