کد خبر: ۴۲۲۵۷۰۲

تاریخ: ۱۸ تير ۱۴۰۳ - ۱۸:۱۵

«این شرح بی نهایت»؛ تجلی گاه عکاسی آیینی

دبیر عکس خانه‌‌ عکس فرهنگسرای جهاددانشگاهی مشهد گفت: نمایشگاه عکس با عنوان «این شرح بی‌نهایت» و با رویکرد موضوع عاشورایی برگزار و 30 اثر به نمایش گذاشته می‌شود.

حمید سبحانی، دبیر عکس خانه‌‌ عکس فرهنگسرای جهاددانشگاهی مشهد، در حاشیه برگزاری نمایشگاه در گفت‌و‌گو با ایکنا از خراسان رضوی، درباره رویکرد نمایشگاه گروهی عکس، اظهار کرد: این نمایشگاه با عنوان «این شرح بی‌نهایت» و با رویکرد موضوع عاشورایی برگزار می‌شود. در این نمایشگاه 30 اثر به نمایش گذاشته می‌شود که ترکیبی از آثار بچه‌های تازه کار و اعضای خانه‌ عکس و برخی از پیشکسوتان و عکاسان حرفه‌ای استان خراسان رضوی است.

دبیر عکس خانه‌عکس فرهنگسرای جهاددانشگاهی مشهد درباره عکس‌های موجود در این نمایشگاه، گفت: آثاری که در نمایشگاه گروهی عکس برای علاقه‌مندان به نمایش گذاشته می‌شوند، همگی آثاری جدید هستند که از عکاسان سراسر ایران و خراسان رضوی جمع آوری و در معرض دیدگان عموم مردم قرار داده شده‌اند.

وی در پاسخ به این سوال که سابقه و تاریخچه ورود این نوع عکاسی به ایران چه زمانی بوده است، یادآور شد: رویکرد ایران بعد از اسلام به هنر، رویکردی بر مبنای ارادت به ائمه اطهار(ع) و چهارده معصوم بوده است. این رویکرد در دوره‌ صفویه که حکومت ایران، حکومتی شیعی شد،  شدت گرفت و بزرگداشت محرم و آیین‌های این ماه علاقمندان بسیاری یافت. این علاقه باعث باز شدن فضای گسترده برای گرامی‌داشت آیین‌های محرم در دوره قاجاریه شد، چنانکه یکی از علاقه‌مندی‌های دربار قاجار، مراسم بزرگ تعزیه بود، بدین ترتیب مکان‌های بزرگی برای عزاداری در شهر تهران ساخته و تعبیه شدند.

وی با اشاره به زمان ورود عکاسی به ایران، ادامه داد: ایران از جمله کشورهایی است که عکاسی پس از ورود و اختراع، با اختلاف کمی به آن وارد شد. در نتیجه اولین عکس‌هایی که از این قبیل مراسم عکاسی شده، افراد عادی و اولیایی بودند که در تعزیه‌خانه‌ها تعزیه اجرا می‌کردند. سپس دوربین‌ها که تا آن زمان فقط در دسترس اشراف و دربار بودند، افزایش و گسترش یافتند و در دسترس عموم مردم قرار گرفتند.

سبحانی با اشاره به اینکه ایران کشوری با قومیت‌های مختلف است، گفت: هر قومیت با توجه به فرهنگ خود رویکردهای ویژه‌ای برای عزاداری دارند و برگزاری مراسم عزاداری را با فرهنگ خود ترکیب کردند و موجب به وجود آمدن رنگارنگی در این زمینه شده‌اند. این رنگارنگی باعث به وجود آمدن جلوه‌های جذاب بصری شد و عکاسی بهترین و مهم‌ترین رسانه و هنری بود که می‌توانست این جلوه‌ها را ثبت کند. این مراسم و آیین‌های محرم تا به امروز ادامه دارد و همه ساله باعث به وجود آمدن نمایشگاه‌های زیبای عکس می‌شوند.

دبیر عکس خانه‌عکس فرهنگسرای جهاددانشگاهی مشهد در پاسخ به این پرسش که تنوع و فناوری دوربین‌هایی که دائما روزآمد می‌شوند، چه تاثیری در خروجی کار و عکس‌هایی که در معرض دیدگان  قرار می‌گیرد، دارد، اظهار کرد: در گذر از دوره‌ آنالوگ به دوره‌ی دیجیتال و سپس دوره‌ دیجیتال و ورود گوشی‌های تلفن همراه باعث شد که زیبایی‌شناسی عکاسی تحت تاثیر قرار گیرد. به کمک این زیبایی‌شناسی حرکات، فضاها و حوادثی توانستند ضبط شوند که در دوره آنالوگ به دلیل محدودیت‌های موجود، قابل ضبط نبودند.

وی در ارتباط با محدودیت‌های دوره آنالوگ، گفت: در آن دوره ثبت و خلق کردن عکس، نیازمند عکاسان حرفه‌ای بود. همچنین نگه‌داری و مراقبت از عکس‌ها دقت و توانایی بالایی نیاز داشت تا عکس‌ها با کیفیت خوب و جذابیت مورد قبول، به علاقه‌مندان نمایش داده و ثبت شوند. این محدودیت‌ها و پیشرفت فناوری، باعث پیشرفت در صنعت عکاسی و ثبت عکس‌های با کیفیت و جذاب شد. در واقع پیشرفت فناوری و روزآمد شدن دوربین‌های عکاسی و ورود گوشی‌های همراه، کمک بسیار زیادی به پیشرفت عکاسی کرده است.

سبحانی ادامه داد: این پیشرفت در گوشی‌های همراه باعث می‌شود که عکاسان بتوانند عکس‌های بیشتری با کیفیت‌های بالاتری تولید کنند و همه روزه در فضای مجازی آن ها را به اشتراک بگذارند و توانایی‌های خود را راحت‌تر و با کیفیت بالاتری در مقابل بینندگان به نمایش بگذارند. در نتیجه عکاسانی که تلاش بیشتری می‌کنند می‌توانند در این زمینه پیشرفت بیشتری داشته باشند.

وی در پاسخ به این سوال که آیا پیشرفت گوشی‌های همراه و اینکه شخصی بتواند با هزینه ببیشتر، ابزار بهتری برای ثبت عکس داشته باشد، در خروجی کار و نمایش آن تاثیر دارد، بیان کرد: عکاسی جزو رشته‌هایی است که به مدرنیته و پیشرفت فناوری وابسته است. به عنوان مثال، عکاسی که عکس‌هایی در 10سال گذشته ثبت کرده و برنده جایزه شده، الان دیگر نمی‌تواند با آن عکس‌ها در مسابقات شرکت کند و باید تلاش بیشتری کند.

دبیر عکس خانه‌عکس فرهنگسرای جهاددانشگاهی مشهد با اشاره به اینکه بخش اعظمی از موفقیت های عکاسی کشور ما در مقایسه با کشورهای همسایه بالاتر بوده است، گفت: ما همه ساله در مسابقات خارجی نام افراد ایرانی را می‌بینیم که رتبه های جهانی دارند و در مقایسه با کشورهای همسایه پیشرفته‌تر هستیم و در سطح بالاتری قرار داریم، همچنین در سطح جهانی در میان چندین کشور پیشرفته  در صنعت عکاسی هستیم.

وی در ارتباط با گرانی هزینه‌ها تهیه ابزار و سختی شروع کار عکاسی، گفت: گران شدن ابزار، کار عکاسان را برای خرید سخت‌تر کرده است. به‌ویژه برای عکاسان خیابانی ترس دزدیده شدن ابزار خود را دارند، اما این موضوع نباید در شروع کار عکاسان تاثیر بگذارد و نگاه عکاسانه و علاقه‌مندی به آن می‌تواند کمک کننده باشد.

سبحانی درباره تفاوت میان عکس و فیلم، گفت: عکس سریع‌ترین رسانه بصری است و می‌توان تعداد زیادی عکس را در مدت زمان بسیار کوتاهی ارسال کرد. اما در ثبت و ارسال فیلم‌ها زمان و سختی بیشتری وجود دارد.

وی درباره معیار و چگونگی تشخیص عکس خوب و با کیفیت در نمایشگاه هنری، بیان کرد: در زمینه شناخت آثار هنری، عموم مردم به دو دسته تقسیم می شوند. گروهی که اهل هنر، پژوهش و تعمق هستند و می‌توانند ارزش آثار هنری را درک و آن‌ها را به خوبی شناسایی و ارزش‌گذاری کنند.

سبحانی ادامه داد: گروهی دیگر افراد عامه‌پسند هستند که تفاوتی در شناسایی آثار هنری دارند و سلایق هنری و موسیقیایی متفاوت دارند، اما هنرمند و خلاق یک اثر هنری باید بتواند اثری خلق کند که هم نظر مخاطب خاص که درک هنری بالاتری دارد و هم مردم عام را جلب کند و مخاطب عام هم تاثیر و تعمقی از آن دریافت کند.

دبیر عکس خانه‌‌ عکس فرهنگسرای جهاددانشگاهی مشهد در پایان گفت: عکاسی می‌تواند عموم مردم و افراد اهل هنر را به خود جذب کند، همچنین پیشرفت مردم در زمینه هنر قابل توجه بوده است و تفاوت دیدگاه و علایق عموم مردم در زمینه هنر، باعث به وجود آمدن شرایط بسیار خوبی برای پیشرفت هنر و استفاده مردم از زیبایی هنر شده است.

وی با اشاره به موضوعات آثار موجود در نمایشگاه گروهی عکس و زمان برگزاری این نمایشگاه، افزود: نمایشگاه گروهی عکس با موضوعات مختلف از قبیل آیین‌ها، مراسم، خیابان‌ها و با محوریت محرم برگزار می‌شود. این 30 اثر از 17 تا 24 تیرماه و روز قبل از عاشورا در نگارخانه فردوسی فرهنگسرای جهاددانشگاهی مشهد برای علاقه‌مندان به نمایش گذاشته می شود.