کد خبر: ۴۲۲۶۴۸۱

تاریخ: ۲۳ تير ۱۴۰۳ - ۱۲:۲۳

یادداشت

عاشورا مرور انسانیت است

چیزی که عاشورا را ماندگار کرده این است که هر انسانی با هر گرایش دینی و مذهبی می‌تواند آرمان‌های خود را در آن بجوید.

به گزارش ایکنا، به نقل از روابط عمومی دانشگاه ادیان و مذاهب، حجت‌الاسلام‌ والمسلمین مهراب صادق‌نیا؛ عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در یادداشتی آورده است؛

تاریخ جهان سرشار است از حماسه‌ها و جنگ‌های کوچک و بزرگ است؛ اما هیچ حماسه‌ای مانند عاشورا ماندگار و حرکت‌بخش نبوده است. آن‌چه در سال ۶۱ هجری و در کربلا اتفاق افتاد، هزار و چهارصد سال است که روز به روز پرفروغ‌تر روایت می‌شود. انسان‌های بیش‌تری درگیر آن می‌شوند، درباره‌اش گفت‌وگو می‌کنند و نویسندگان و پژوهش‌گران فراوان‌تری آن را دستمایه‌ تحقیقات خود می‌کنند. حادثه‌ عاشورا، اسمش حماسه باشد یا نهضت و یا جنبش و یا اعتراض مدنی و یا حتی حرکتی شهادت‌طلبانه، صفحه‌ خط‌درشت و نقش برجسته‌ تاریخ انسان است.

اما راز این مانایی در چیست؟ چرا حسین و یارانش از یادها نرفته‌اند و نمی‌روند؟ شاید بتوان راز این جاودانگی را الاهیاتی توضیح داد و آن را به اراده‌ی خدا برگرداند. شاید بتوان گفت خدا خواسته است پاسدار خون خویش و مجاهدت یاران و اصحابش باشد. آن گونه که پاسدار وحی‌ است که آن را نازل کرده است: انا نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون. حسین کلمه‌ خداست و خدا پاسدار آن است. با این حال، راز این ماندگاری می‌تواند یک تبیین انسانی نیز داشته باشد.

حماسه‌ کربلا بر خلاف بیش‌تر جنگ‌ها و تراژدی‌ها، به هیچ دین و یا گروه مذهبی و یا قومی تعلق ندارد. این درست است که امام حسین(ع) رهبر و امام شیعیان است؛ ولی آن‌چه او و یاران شهیدش در کربلا انجام دادند، ستیزه‌ای برای غلبه‌ یک گروه مذهبی و یا یک فرقه بر مذهب و یا فرقه‌های دیگر نبود. حادثه‌ کربلا برای نجات انسان بود؛ بی‌آن‌که قبله و قبیله‌اش مهم باشد. قیام امام حسین(ع)، یک قیام انسانی بود. مواجهه‌ خون با شمشیر به سود انسان.

چیزی که عاشورا را ماندگار کرده است، این است که هر انسانی با هر گرایش دینی و مذهبی می‌تواند آرمان‌های خود را در آن بجوید. عاشورا سرشار است از مضامین انسانی، مانند حقوق انسان، انتخاب، آزادی، مقاومت، وفاداری، و خیرخواهی. این مفاهیم برای هر کسی با هر گرایش دینی و نژادی، می‌تواند پر از کِشش و جذّابیت باشد.

روایت عاشورا، روایت تمام آرزوهای گم شده‌ انسان است. عاشورا را همین کشش‌ها ماندگار کرده است. امام حسین(ع) امام شیعیان است؛ ولی صدای همه‌ انسان‌های آزاده است. عاشورا ماندگار است چون انسان را فریاد می‌زند و آرمان‌هایش را نجوا می‌کند.