کد خبر: ۴۲۳۰۴۸۰

تاریخ: ۱۶ مرداد ۱۴۰۳ - ۱۹:۵۸

طرح‌های برگزیده جهادانشگاهی رونمایی شد

طرح‌های برگزیده و برتر مربوط به بخش‌های مختلف جهاددانشگاهی در مراسم سالروز تأسیس این نهاد انقلابی رونمایی شد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، در مراسم بزرگداشت چهل و چهارمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی که امروز، ۱۶ مردادماه در محل دانشگاهی علم و فرهنگ برگزار شد، از طرح‌های برگزیده و جدید این نهاد انقلابی که بخشی از نیاز‌های کشور را برطرف می‌کند، رونمایی به عمل آمد.

تولید آزمایشگاهی جنین در تکثیر گاومیش‌های با خصوصیات برتر ژنتیکی

تولید پایدار در صنعت دامپروری هر کشور مستلزم بهبود بازده تولیدات دامی به مدد استفاده از روش‌های اصلاح نژادی برای تأمین امنیت غذایی جامعه است.

پژوهشگاه ابن‌سینا با برخورداری از متخصصین مجرب با بیش از ۲۰ سال سابقه فعالیت در عرصه بیوتکنولوژی تولیدمثل دام در ۱۲ سال اخیر، با بومی‌سازی دانش فنی «تولید خارج رحمی جنین با استفاده از تکنیک اخذ سونوگرافیک تخمک از دام زنده (OPU: Ovum pick up)»، اقدام به تکثیر نژاد‌های ممتاز گاو و گاومیش نموده است. در این فناوری پس از انتخاب بهترین دام‌ها بر اساس خصوصیات برتر ژنتیکی تولیدی و تولیدمثلی، با استفاده از این تکنیک هر ۶ تا ۱۳ روز یک‌بار اقدام به اخذ سونوگرافیک تخمک شده و سپس تخمک‌ها در آزمایشگاه پس از طی مرحله بلوغ با بهترین اسپرم لقاح یافته و جنین‌ها در سن ۵ تا ۸ روزگی (مرحله بلاستوسیت) منجمد شده و در تانک ازت مایع تا زمان انتقال به دام گیرنده نگهداری می‌شوند.

بهره‌گیری از دانش بیوتکنولوژی تولید مثل در جهت تکثیر و اصلاح نژاد گاومیش به عنوان یک دام بومی بسیار سودمند، کم‌هزینه و سازگار با شرایط آب و هوایی مختلف، خدمت ارزنده‌ای در جهت رونق و توسعه پرورش گاومیش، امنیت غذایی کشور، اشتغال‌زایی و سلامت جامعه و... محسوب خواهد شد.

مهم‌ترین دلایلی که این طرح را به عنوان طرحی شاخص معرفی می‌کند به شرح زیر است:

اجرای این طرح در راستای برنامه نهم (تکثیر و اصلاح نژاد‌های برتر از دام‌های بومی کشور) در حوزه امنیت غذایی در برنامه ملی پیشنهادی جهش اقتصاد کشور از طریق فناوری‌های زیستی است که اجرای این طرح به دلایل زیر ضروری به نظر می‌رسد:
۱- تأمین امنیت غذایی
۲- تامین اهداف اصلاح نژادی در گاومیش‌های ایران
۳- محرومیت‌زدایی و بهبود معیشت در مناطق کم‌برخوردار
۴- تولید ملی، صادرات و ایجاد اشتغال

لازم به ذکر است، با تحقق اهداف طرح حاضر امکان دستیابی به گله‌های مولد اصلاح نژاد شده دارای گاومیش‌های ممتاز در بازه زمانی کمتری محقق می‌شود و زیرساخت علمی و هوشمندانه‌ای برای توسعه گاومیش‌داری در کشور فراهم شده و صنعت گاومیش‌داری کشور که سال‌هاست علی‌رغم پیشینه طولانی پرورش گاومیش در ایران با رکود جدی مواجه شده، احیا می‌گردد.

در رابطه با مهم‌ترین نتایج و دستاورد‌های اجرای این طرح نیز می‌توان موارد زیر را برشمرد:

• توسعه تکنیک‌های نوین تولید مثلی شامل اخذ سونوگرافیک تخمک از دام زنده (ovum pick up)، تولید جنین آزمایشگاهی، انجماد و انتقال جنین
• افزایش بهره‌وری دام از طریق افزایش تعداد نتاج در طول عمر تولید مثلی دام با خصوصیات ژنتیکی برتر
• تسریع روند اصلاح نژاد گاومیش از طریق تولید جنین از دام‌های ممتاز
• افزایش میزان و کیفیت شیر و افزایش طول دوره شیردهی گاومیش

وزارت جهاد کشاورزی (طرح‌های به‌نژادی براساس تولید جنین از دام ممتاز و همچنین تکثیر خصوصیات برتر ژنتیکی از طریق انجماد اسپرم گوساله‌های نر ممتاز متولد شده با روش تولید آزمایشگاهی جنین)، هلدینگ‌های دامپروری و دامداری‌های بخش خصوصی و دولتی از جمله مراکزی هستند که از مزایای این طرح بهره‌مند می‌شوند.

مدیران این طرح ابوالفضل شیرازی و سارا برجیان بروجنی هستند که با همکاری محمد مهدی نادری، علی سروری، مهندس وحید رئیسی، سمانه صادق نیا، مصطفی پورنورعلی، دکتر حمیده عادل دوست، بهاره بهزادی، علی ملک پور در بازه زمانی ۱۴۰۱ تاکنون این طرح را در حال اجرا دارند.

طرح «بومی‌سازی تولید نیمه صنعتی کیت سنتز cDNA»

«طرح بومی‌سازی تولید نیمه صنعتی کیت سنتز cDNA» با مدیریت سارا طالع احمد و قاسم حسینی سالکده و با همکاری امیر امیری یکتا و سمیرا شاکری تبریان از پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی در بازه زمانی ۱۲ ماه طراحی و اجرا شده است.

یکی از شاخه‌های علم بیولوژی مطالعه ترانسکریپتومیکس سلول‌های مختلف تحت شرایط متفاوت و بررسی میزان و نوع بیان ژن‌های مختلف است. از روش‌ها و مراحل مهم در پروژه‌های بیولوژی مولکولی استخراج یک مولکول RNA خاص و یا کل RNA از سلول‌های پروکاریوتی، یوکاریوتی و یا ویروس‌ها است. این فرایند به‌وسیله آنزیم ریورس ترانس‌کریپتاز RT (Reverse transcriptase) یا همان نسخه‌بردار معکوس انجام می‌شود. در این پروژه برای تولید آنزیم نوترکیب RT در ابتدا سازه ژن طی فاز مطالعاتی طراحی‌شده و سفارش داده می‌شود. هم‌زمان پرایمر‌های موردنیاز نیز با توجه به سازه موردنظر طراحی می‌گردد. بعد از تحویل، سازه با روش PCR و برش آنزیمی تأیید می‌گردد، سپس پروتئین موردنظر وارد وکتور pet۲۸ شده در میزبان باکتریایی E.coli سویه BL۲۱ تولید و تخلیص خواهد شد. متعاقب آن آنزیم از نظر فعالیت زیستی مورد بررسی قرار خواهد گرفت، برای این کار توانایی آنزیم در تبدیل mRNA‌ تک رشته به DNA‌ دو رشته‌ای در مقایسه با کیت کاتارا به‌عنوان کنترل مثبت بررسی می‌شود. پس از تأیید فعالیت بیولوژیکی آنزیم جهت تهیه کیت سنتز cDNA میزان استفاده از آنزیم به همراه سایز اجزاء کیت بهینه شده به فرمولاسیون نهایی ساخت کیت دست خواهد یافت. در ادامه بهینه‌سازی کشت باکتری در فرمانتور ۵ لیتری با کنترل پارامتر‌های PH، دما، محیط Fed، دور چرخش و زمان کشت مناسب جهت افزایش مقیاس و تولید نیمه صنعتی کیت صورت خواهد گرفت.

از جمله دلایل شاخص بودن این طرح می‌توان موارد زیر را نام برد:

ـ بسیاری از آزمایشگاه‌های تشخیص طبی و نیز آزمایشگاه‌های تحقیقاتی در کشور این کیت را از خارج از کشور تهیه می‌کنند و شرکت‌های تولیدی کمی در داخل کشور به تولید این کیت پرداخته‌اند.
- توسعه دانش تولید پروتئین‌های نوترکیبجل
- جلوگیری از خروج ارز از کشور
- بومی‌سازی یک محصول خارجی و ایجاد بی‌نیازی به خرید نمونه خارجی
- مقرون به صرفه بودن و عرضه با قیمت کمتر

«تولید بیش از ۱۰۰ کیت و اخذ تاییدیه توسط سایر مراکز» و «اختتام طرح فناورانه» مهم‌ترین نتایج و دستاورد‌های «طرح بومی‌سازی تولید نیمه صنعتی کیت سنتز cDNA» است که از جمله بهره‌برداران آن نیز آزمایشگاه‌های تحقیقاتی ـ آموزشی، مراکز درمانی و تشخیص طبی هستند.

طرح «شناسایی موقعیت‌ها و مصادیق تعارض منافع در ۴ حوزه»

طرح شناسایی موقعیت‌ها و مصادیق تعارض منافع در ۴ حوزه بازرگانی خارجی (واردات و صادرات)، سلامت، تأمین اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی، کشاورزی و امور دام در سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی رونمایی شد.

این طرح در پژوهشکده مطالعات توسعه و پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی با مدیریت زینب مرتضوی‌فر، نقی عسگری و علی حاتمی در بازه زمانی ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ اجرا شده و سعید هراسانی، حسین نوری‌نیا، رضا عسکری مقدم، محمد کمالی‌زاده، خسرو قبادی و محمد قاسمی سیانی در این طرح همکاری داشته‌اند.

وجود فساد یا تصور وجود فساد در سازمان‌های عمومی، دولتی و نهادها، یکی از زمینه‌های ایجاد بی‌اعتمادی مردم به حاکمیت است و با اثرات مختلف روانی، اجتماعی و اقتصادی بر مردم و جامعه، به‌عنوان یکی از موانع اصلی توسعه کشور تلقی می‌شود. رویکرد‌های اصلی مبارزه با فساد شامل دو دسته کلی کشف و مجازات و مدیریت زمینه‌های ایجاد فساد، یا مدیریت تعارض منافع است. بروز موقعیت‌های تعارض منافع در سیستم اداری امری زمینه‌مند است و بسته به وظایف و مأموریت‌ها هر دستگاه، زیرسیستم‌های آن و روابطشان با یکدیگر و ارتباط دستگاه با ذینفعان بیرونی خود به اشکال مختلف بروز خواهد کرد؛ لذا به‌منظور مدیریت تعارض منافع در کشور، ضروری است که موقعیت‌های تعارض منافع در هر دستگاهی به‌طور اختصاصی مورد شناسایی قرار گیرد و سپس راهکار اختصاصی برای مدیریت هر یک طراحی و اجرا شود.

هدف کلی پژوهش در سازمان‌های مورد اشاره «شناسایی موقعیت‌ها و مصادیق تعارض منافع در حوزه‌های هدف» و اهداف جزئی آن شامل موارد زیر می‌شود:

شناسایی انواع تعارض منافع در سازمان‌های هدف
شناسایی موقعیت‌های تعارض منافع در سازمان‌های هدف
شناسایی مصادیق تعارض منافع در سازمان‌های هدف
شناسایی نقاط پر ریسک بروز تعارض منافع در سازمان‌های هدف

با تحلیل سیستمی یا تحلیل شبکه برخی گلوگاه‌های تعارض منافع در دستگاه تشخیص داده خواهد شد و با مصاحبه عمیق با مدیران و سایر کارکنان دستگاه، و کارشناسان و خبرگان نسبت به کشف و شناسایی دقیق موقعیت‌ها و مصادیق تعارض منافع در دستگاه اقدام خواهد شد.

نتایج حاصل از این طر ح استخراج گلوگاه‌ها و موقعیت‌های پرریسک و بروز تعارض منافع در ۴ حوزه کشاورزی و امور دام، سلامت، بازرگانی خارجی و صندوق‌های بازنشستگی است.

از جمله دستاورد‌های این پروژه، گزارش شناسایی موقعیت‌های تعارض منافع در حوزه بازرگانی خارجی، گزارش شناسایی موقعیت‌های تعارض منافع در حوزه سلامت، گزارش شناسایی موقعیت‌های تعارض منافع در حوزه کشاورزی و امور دام و گزارش شناسایی موقعیت‌های تعارض منافع در حوزه صندوق‌های بازنشستگی را می‌توان نام برد.

از جمله دلایل شاخص بودن این طرح این است که با اعتبار کارفرمایی ۲۳۹۰ میلیون ریال اجرا شده و مسئله حاکمیتی در جهت توانمندسازی حاکمیت و جامعه، ارائه مأموریت تعارض منافع از معاون اول رئیس جمهور و همچنین اینکه پروژه به‌صورت شبکه‌ای از ساختار‌های پژوهشی حوزه علوم انسانی از قبیل پژوهشکده علوم توسعه، پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری و پژوهشکده مطالعات توسعه انجام شده است.

از مهم‌ترین نتایج و دستاورد‌های اجرای این طرح گزارش سیاستی و راهبردی و تولید محتوای آموزشی آن است که از بهره‌برداران اصلی آن نیز سازمان بازرسی کل کشور است.

دستیابی و تکمیل دانش فنی ۹ سایز مته حفاری توسط متخصصان جهاددانشگاهی خوزستان

طرح «دستیابی و تکمیل دانش فنی ۹ سایز مته حفاری دندانه‌ای» توسط سازمان جهاددانشگاهی خوزستان، اجرا شد.

براساس این گزارش، قدم اول در بهره‌برداری از منابع کشف شده نفت و گاز، حفاری و تکمیل چاه‌ها است. ایران جهت ثابت نگاه داشتن میزان تولید نفت و توسعه میادین در حال حاضر سالانه نیاز به حفر حدود ۲۰۰ حلقه چاه جدید دارد. برای تحقق اهداف سند چشم‌انداز و برنامه پنجم توسعه می‌تواند به راحتی دو برابر شدن این تعداد حفاری را نیز متصور بود.

صنعت حفاری با وجود رشد و توسعه قابل ملاحظه فناوری‌های مرتبط، کماکان بر اصول و روش‌های قدیمی استوار است. حفاری دورانی با استفاده از سر مته با اندازه و مدل‌های مختلف و راندن لوله‌های جداری از دهه ۳۰ میلادی تاکنون مورد استفاده قرار می‌گیرد و گسترش فن‌آوری‌های نوین به بهبود این روش معطوف می‌شود.

مته‌های حفاری به عنوان نوک پیکان این عملیات نقش ویژه‌ای در سرعت و هزینه حفر یک چاه بازی می‌کنند. به علت مصرفی بودن، تنوع و محدودیت تولیدکنندگان، تأمین آن‌ها از گلوگاه‌های عملیات حفاری محسوب می‌شود. با وجود اینکه هزینه تأمین مته‌های حفاری تنها حدود ۳ درصد از هزینه حفر یک چاه را در بر می‌گیرد، اما تأثیر عملکرد مته‌ها بر سرعت حفاری (نرخ نفوذ) و به تبع آن هزینه حفاری و حتی موفقیت یا عدم موفقیت یک چاه، این تجهیزات را در زمره مهم‌ترین قطعات صنعت نفت قرار می‌دهد.

وجود مشکلات متعدد در زمینه تهیه و تأمین این نوع از مته‌ها پژوهشگران پژوهشکده تکنولوژی تولید جهاددانشگاهی سازمان خوزستان را بر آن داشت تا به تدوین دانش فنی و ساخت ۹ قلم از پرمصرف‌ترین مدل‌های مته حفاری سه کاجی اقدام کند.

۱ - ایجاد امکان طراحی و ساخت مته‌های حفاری با توجه به مشخصات زمین‌شناختی و شرایط عملیات حفاری کشور
۲ - ایجاد فرصت برای حضور در بازار منطقه و مناطق در حال توسعه مانند آمریکای جنوبی و شمال آفریقا
۳ - بومی‌سازی یک فن‌آوری راهبردی صنعت نفت
۴ - بهره‌مندی کشور از ارزش افزوده حاصل از فن‌آوری بدست آمده
۵ - ایجاد فرصت‌های شغلی متعدد برای نیرو‌های متخصص و تحصیلکرده
۶ – جلوگیری از خروج مقادیر قابل توجه ارز

همچنین مهم‌ترین نتایج و دستاورد‌های این طرح را می‌توان تأمین بخشی از نیاز کشور به مته‌های حفاری به واسطه ساخت و تحویل ۹ قلم از پرمصرف‌ترین مدل‌های مته‌های حفاری، تاسیس یک خط تولید مجهز جهت ساخت انواع مته‌های حفاری و انجام موفقیت‌آمیز آزمون‌های میدانی مته‌های ساخته شده و ثبت عملکرد بالاتر و بهتر از نمونه‌های مشابه خارجی برشمرد.

این طرح به مدیریت حسن محمدی مجد و با همکاری نبی‌الله کوچکی ایوه، بهنام قدرتی، احمد جادری، حسن بریهی در بازه زمانی ۱۲ ماه طراحی و اجرا شده است و از بهره‌برداران اصلی آن شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، شرکت ملی حفاری ایران، مدیریت پشتیبانی ساخت و تأمین کالا ـ شرکت ملی نفت، شرکت نفت فلات قاره و تمامی شرکت‌های خصوصی پیمانکار قرارداد‌های حفاری وزارت نفت هستند.

رونمایی از طرح تولید نیمه صنعتی مکمل‌های ورزشی پرمصرف

طرح فناورانه «توسعه دانش فنی و تولید نیمه صنعتی مکمل‌های ورزشی بر پایه نیاز‌های تغذیه‌ای ورزشکاران» دانش فنی شش فرمولاسیون مکمل ورزشی شامل پروتئین وی، مس گینر، ویت گینر، کافئین، کراتین مونوهیدرات CLA+L کارنیتین توسط متخصصین دو پژوهشکده گیاهان دارویی و علوم و فناوری مواد غذایی جهاددانشگاهی تکمیل شده و مجوز‌های تولید صنعتی این محصولات شامل پروانه‌های ثبت فراورده‌های مکمل تغذیه‌ای (IRC) از سازمان غذا و دارو اخذ شده است.

یادآور می‌شود، با توجه به استراتژی اتخاذ شده در خصوص تجاری‌سازی محصولات در شورای راهبری این طرح، رایزنی گسترده‌ای با بخش خصوصی برای تولید تجاری محصولات صورت گرفت که منتج به توافق انتقال دانش فنی با بخش خصوصی (شرکت داروسازی سامی‌ساز) شد و در حال حاضر قرارداد فی‌مابین در حال تنظیم و امضا است.