کد خبر: ۴۲۳۴۹۳۵

تاریخ: ۱۴ شهريور ۱۴۰۳ - ۱۰:۴۱

اعمال ربیع‌الاول و آثار رحمت خداوند

بهار ماه‌ها از فردا آغاز می‌شود و در این ماه می‌توان با اقامه نمازهای مخصوص، روزه و زیارت حضرت رسول(ص) به فیض کامل رسید.

به گزارش ایکنا، امروز ماه صفر به پایان می‌رسد و فردا اولین روز از بهار ماه‌ها، ربیع‌الاول است. میرزاجوادآقا ملکی‌تبریزی در کتاب المراقبات می‌نویسد: این ماه همان‌گونه که از اسم آن پیداست بهار ماه‌ها است، به‌ جهت اینکه آثار رحمت خداوند در آن هویداست. در این ماه، ذخایر برکات خداوند و نورهای زیبایی او بر زمین فرود آمده است. زیرا میلاد رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم در این ماه است و می‌توان ادعا کرد از اول آفرینش، رحمتی مانند آن بر زمین فرود نیامده است، زیرا برتری این رحمت بر سایر رحمت‌های الهی مانند برتری رسول خدا بر سایر مخلوقات است». این ماه به دلیل مناسبت‌های ویژه آن ماه شادی و سرور به ویژه در میان شیعیان است.

برای بهره‌مندی از برکات ویژه این ماه اعمال مستحبی از سوی بزرگان و ائمه(ع) ذکر شده است که عمل به آنها موجب فزونی توفیق ما در دریافت فیوضات ربیع‌الاول خواهد شد.

اعمال شب اول ربیع

این شب به نام «لیلة المبیت» مزین است. در سال سیزدهم بعثت، در چنین شبی رسول خدا(ص) از مکه به قصد هجرت به سوى مدینه، از شهر خارج و در «غار ثور» پنهان شد و امیرمومنان على(ع) در بستر پیامبر اکرم(ص) خوابید تا دشمنان را فریب دهد.

آیه شریفه «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ یَشْرِى نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ وَ اللّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبادِ ؛ بعضى از مردمِ (باایمان و فداکار) جان خود را در برابر خشنودى خدا مى‌فروشند و خداوند نسبت به بندگان مهربان است» در حقّ آن حضرت نازل شد.

سال هجرت رسول خدا(ص) مبدأ تاریخ مسلمانان شد و تحولى عظیم در جهان اسلام روى داد. روزه گرفتن به شكرانه سلامتی پیامبر اعظم و امیرمومنان از گزند كفار و مشركان در اول ربیع‏الاول و  خواندن زیارت پیامبر(صلی الله علیه و آله) و علی(علیه السلام) در این روز توصیه شده است.

نماز روز اول ربیع‌الاول

مستحب است در روز اول هر ماه قمری دو رکعت نماز خوانده شود، وقتش از اول صبح تا مغرب بوده و آن دو ركعت است.در ركعت اول بعد از حمد ۳۰ مرتبه سوره توحید در ركعت دوم بعد از حمد ۳۰ مرتبه سوره قدر بخواند و بعد از نماز هر مقداری كه می‌تواند صدقه دهد. با این عمل، سلامتی آن ماه را برای خویش خریده است.

اعمال روز هشتم

در روز هشتم ربیع الأوّل، سال ۲۰۶، شهادت امام حسن عسکرى(ع) طبق روایتى واقع شده است و از همان روز، امامت حضرت صاحب الزمان، حجة بن الحسن (عجّل الله تعالى فرجه الشریف) آغاز شد. در این روز شایسته است زیارت امام حسن عسکری(ع) خوانده شود.

اعمال روز دهم

روز دهم ربیع الاول روز ازدواج رسول خدا(ص) با حضرت خدیجه کبرى(س) است به همین مناسبت روزه این روز به عنوان شکرگزارى مستحب شمرده شده است.

اعمال روز دوازدهم

این روز مطابق نظر مرحوم شیخ کلینى و مسعودى و همچنین مشهور میان اهل سنت، روز ولادت با سعادت نبى مکرم اسلام(ص)است. همچنین در این روز، رسول خدا(ص) بعد از ۱۲ روز که مسیر راه میان مکه و مدینه را پیمود وارد مدینه شد و نیز روز انقراض دولت بنى مروان در سال ۱۳۲ است. اعمال مستحب در این روز به شكرانه انقراض دولت اموی دو مورد است: روزه گرفتن و اقامه دو ركعت نماز مستحبی كه در ركعت اول بعد از حمد، سه بار سوره كافرون و در ركعت دوم بعد از حمد سه بار سوره توحید خوانده می‏شود.

اعمال روز چهاردهم

در سال ۶۴ در چنین روزى، یزید بن معاویه به هلاکت رسید. وى پس از سه سال و نُه ماه خلافت که همراه با جنایات عظیمى بود که مهمترین آن واقعه کربلا و شهادت اباعبداللّه الحسین(ع) و یارانش است در سنّ سى و هفت سالگى در منطقه «حوران» مرد و جنازه‌اش را در دمشق دفن کردند ولى اکنون اثرى از او نیست.

اعمال شب هفدهم

طبق روایات مشهور شیعه، شب ولادت حضرت خاتم الانبیا، رسول معظّم اسلام(ص) است و شب بسیار مبارکى است.
۱- غسل به نیت روز هفدهم ربیع الاول.
۲-روزه: كه براى آن فضیلت بسیار نقل شده است، از جمله در روایاتى از ائمه معصومین(ع)آمده است «كسى كه روز هفده ربیع را روزه بدارد، خداوند براى او ثواب روزه یكسال را مقرر مى‌فرماید».(اقبال، صفحه ۶۰۳ )
۳-دادن صدقه، احسان کردن و خوشحال كردن مۆمنان و به زیارت مشاهد مشرّفه رفتن.(همان مدرک)
۴-زیارت رسول خدا(ص) از دور و نزدیک در روایتى از آن حضرت آمده است«هر كس بعد از وفات من، قبرم را زیارت كند مانند كسى است كه به هنگام حیاتم به سوى من هجرت كرده باشد، اگر نمی‌توانید مرا از نزدیك زیارت كنید، از همان راه دور به سوى من سلام بفرستید (كه به من مى‌رسد)».(همان ص ۶۰۴)
۵-زیارت امیرمۆمنان، على(ع) نیز در این روز مستحب است با همان زیارتى كه امام صادق(ع) در چنین روزى كنار ضریح شریف آن حضرت(ع) وى را زیارت كرد.(همان مدرک، صفحه ۶۰۸ )(این زیارت در بخش زیارات، مفاتیح آمده است).
۶- تكریم، تعظیم و بزرگداشت این روز بسیار بجاست، مرحوم «سیّد بن طاووس»، در اقبال، در تكریم و تعظیم این روز به خاطر ولادت شخص اول عالم امكان و سرور همه ممكنات حضرت نبى اكرم(ص) سفارش بسیار كرده است.

بنابراین، سزاوار است مسلمین با برپایى جشن‌ها و تشكیل جلسات، هرچه بیشتر با شخصیت نبى مكرم اسلام(ص)، سیره و تاریخ زندگى او آشنا شوند و از آن، براى ساختن جامعه‌ای اسلامى و محمدی بهره كامل گیرند. همچنین یکسال قبل از هجرت رسول خدا(ص)، در چنین شبى معراج آن حضرت صورت گرفت.

اعمال روز هفدهم

همان‌گونه که گفتیم مشهور میان علماى امامیه آن است که روز هفدهم ربیع الأول، روز ولادت با سعادت رسول خدا حضرت محمد بن عبداللّه(ص) است و معروف آن است که ولادتش در مکه معظمه، واقع شده است، و زمان ولادتش هنگام طلوع فجر، روز جمعه، سنه عام‌الفیل بوده است. (عام‌الفیل سالى است که ابرهه با لشکرش که بر فیل سوار بودند به قصد تخریب کعبه آمد، ولى همگى نابود شدند).

همچنین در چنین روزى در سال ۸۳ هجرى قمرى، ولادت امام صادق(ع) واقع شده است و ازاین‌جهت نیز بر اهمیت این روز افزوده شده است.