کد خبر: ۴۲۳۷۰۴۵

تاریخ: ۰۳ مهر ۱۴۰۳ - ۰۸:۴۴

سیره پیامبر(ص) در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام صابری

مسجدی‌ها و هیئتی‌ها باید خوش‌اخلاق‌تر از دیگران باشند

استاد حوزه علمیه با تاکید بر اینکه آنچه امروز در جامعه مورد نیاز است توجه به جنبه رحمت‌للعالمینی پیامبر(ص) است، گفت: متاسفانه کسانی داریم که وقتی از مسجد و مجالس مذهبی به خانه می‌روند برخوردهای تندتر و بدتری با همسر و فرزندان دارند در حالی که پیامبر(ص) با اخلاق خود دیگران را مجذوب می‌کرد.

پیامبر مکرم اسلام به رحمت‌للعالمین بودن، معروف هستند؛ از سوی دیگر اولویت ایشان مکارم اخلاق و رعایت حقوق انسانی است چنانکه فرموده‌اند برای تکمیل مکارم اخلاقی مبعوث شده‌اند.

در جهانی که دو میلیارد مسلمان زندگی می‌کنند اگر با تاسی به همین صفت پیامبر(ص) وارد تعاملات و ارتباطات اجتماعی شویم می‌توان تحول زیادی ایجاد کرد و بشریت را به سمت آیین اسلام متمایل نمود.

خبرنگار ایکنا به همین مناسبت با حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین صابری اراکی؛ خطیب و استاد حوزه علمیه گفت‌وگو کرده است که در ادامه می‌خوانیم؛

ایکنا ـ همه مسلمین جهان خود را مفتخر به آیین محمدی و پیرو پیامبر صلح و مهربانی می‌دانند ولی جوامع اسلامی با مشکلات زیادی مواجه هستند، این تضاد چگونه قابل بررسی و تحلیل است؟

درباره وجود مقدس پیامبر(ص)، روایات زیادی داریم ولی تطبیق آن با مصادیق امروز جامعه مهم است؛ پیامبر(ص) رحمت‌للعالمین معرفی شده است و ما باید امروز این صفت بارز را در بین خودمان توسعه دهیم؛ در قرآن کریم می‌خوانیم: وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي ۚ إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّي ۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ؛ نفس من مبرا از کارهای زشت نیست مگر این که مشمول رحمت الهی باشد و خدا باید رحم کند ولی مثلا یک راننده اگر به قوانین پایبند نباشد خداوند چگونه به او رحم کند. ما باید نسخه نبی اکرم(ص) را در زندگی پیاده کنیم و جامعه باید در سایه رحمت‌للعالمین و اهل بیت مطهرشان باشد وگرنه شاهد اختلاس و اختلاط و دروغ و رشوه، تهمت و غیبت و ... خواهیم بود.

شخصیت پرافتخار نبی اعظم(ص) مورد مطالعه ملل و نحل مختلف قرار گرفته است؛ یکی از نکاتی که ما قدر این نعمت را نمی‌دانیم این است که به عظمت پیامبر(ص) و قرآن کریم واقف نیستیم.

یک دایره‌المعارفی در استرالیا چاپ شده است که هم مکتوب و هم مجازی است و  ویژگی دایره‌المعارف این است که نباید مرز دینی و جغرافیایی داشته باشد و باید مطالب را بدون تعصب بنویسند. استرالیا با اینکه لائیک است مطالبی از بزرگترین دانشمندان جهان گردآوری کرده و اولین مطلب را به پیامبر(ص) اختصاص داده‌اند و این مایه افتخار برای جوامع اسلامی است که متاسفانه کمتر مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ یک دایره‌المعارفی که مسئولان آن لائیک هستند پیامبر ما را به عنوان بزرگترین معلم و دانشمند جهان معرفی می‌کند به دلیل قرآن و تعالیم وحیانی ولی امروز خیلی از افرادی که خود را مسلمان می‌دانند، با ابتدایی‌ترین کرامات و ویژگی‌های پیامبر(ص) آشنا نیستند.

از سوی دیگر پیامبر(ص) فرمودند: انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق. نفرمودند که من برای نماز و روزه و اقامه فرائض دیگر آمده‌ام بلکه فرمودند من برای اتمام مکارم اخلاقی آمده‌ام؛ یعنی مسائل عبادی باید به اخلاق منتج شود. برای نماز و روزه و حج و خمس و زکات با اخلاق، امر به معروف و نهی از منکر و تولی و تبری با اخلاق؛ بنابراین اگر کسی خودش را به عنوان مسلمان معرفی کند، باید عملکرد او هم اسلامی باشد؛ ما با گفتن شهادتین مسلمان شده و با گفتن اشهد ان علی ولی الله، مؤمن به تشیع می‌شویم ولی مهم عملکرد ماست که چقدر مبتنی بر باورهای دینی است.

شهدا سراسر افتخار ما و از مهدی‌باوران و مهدی‌یاوران هستند و این شهدا به یقینی رسیدند که من طلبه به آن نرسیده‌ام؛ نماز و روزه با اخلاق مورد تاکید دین است. فرموده‌اند وقتی نماز خواندید بعد از نماز فرزندانتان را ببوسید و در بغل بگیرید. از مراکز و مجالس مذهبی و مسجد که به خانه رفتید خوش‌اخلاق‌تر از مواقع دیگر باشید. متاسفانه کسانی داریم که وقتی از مسجد و مجالس مذهبی به خانه می‌روند برخوردهای تندتر و بدتری با همسر و فرزندان دارند.

دو نماز در قرآن کریم مورد بحث است؛ اول نماز واقعی و حقیقی که در سوره مبارکه مؤمنون فرموده است: قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ/ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ؛ در سوره ماعون هم نوع دیگر نماز مطرح است وقتی می‌فرماید: فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ/ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ؛ وای بر نمازگزارانی که در نمازشان سستی دارند و ریا کرده و از خیرات نسبت به فقرا و نیازمندان منع می‌کنند. نفرموده است وای به حال افراد بی‌نماز بلکه فرموده است کسانی که در نمازشان سهو است و نماز بی‌اخلاق می‌خوانند؛ نماز همراه با دروغ می‌خوانند؛ الان کسانی داریم که اهل ربا و دروغ و فریب هستند ولی نماز هم به ظاهر می‌خوانند و خداوند این افراد را عذاب بدتری نسبت به کسانی که نماز نمی‌خوانند خواهد کرد زیرا این فرد مدعی نماز بوده است و خلاف آن عمل کرده است بنابراین ما باید به نسخه شفابخش رحمت‌للعالمین برگردیم. يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ؛ خطاب آیه به همه بشریت است و نه فقط مؤمنین.

ایکنا ـ پیامبر ما در شرایطی مبعوث شد که در آن سرزمین جهل و ظلم و خشونت بیداد می‌کرد ولی ایشان تحولی عظیم و جاودان ایجاد کردند. راز موفقیت پیامبر(ص) را در چه می‌دانید؟

رمز موفقیت پیامبر(ص) را قرآن کریم در سوره‌های مختلف از جمله آل‌عمران فرموده است؛ پیامبر(ص) در زمانی که نه ماهواره و نه شبکه‌های مجازی و نه رسانه‌های امروزی بود از شهر مکه که آبادانی و آب هم نداشت، بعثت خود را شروع کرد.

راز موفقیت پیامبر(ص) در این آیه شریفه بیان شده است؛ فبما رحمه من الله؛ نرم‌خویی پیامبر(ص) که افاضه الهی است باعث جذب دیگران به او می‌شود؛ «لنت» در عربی به معنای نرمی است؛ پیامبر(ص) تحمل افراد مخالف را در سطح بسیار بالایی داشتند و شرح صدر و نرمخو بودند؛ شرح صدر یعنی بالا بودن تحمل؛ تحمل هم عمدتا در مواجهه با دشمنان و مخالفان است. رحمت الهی این بود که تو را نرم‌خو قرار داد و اگر تو تندخو بودی همه از دور و بر تو پراکنده می‌شدند. الان که در ایام ولادت با سعادت ایشان قرار داریم باید این صفات را ترویج کنیم. البته اهل بیت(ع) و 14 معصوم(ع) نور واحد هستند؛ کلامکم نور و امرکم رشد و وصیتکم الکرم.

نسخه جذب مردم همین صفت نرم‌خویی است؛ معلم و خطیب و پزشک و فروشنده و راننده، والدین نرم‌خو و ... باعث جذب دیگران می‌شوند. فرد یهودی که هر روز هنگام عبور پیامبر(ص) از کوچه به ایشان سنگ می‌زد وقتی مریض شد پیامبر(ص) به ملاقات او رفت و همین عامل سبب جذب آن فرد به اسلام شد. آهن‌ربای اخلاق غوغا می‌کند. ما شیعیان که به معنای حقیقی اهل سنت هستیم باید بر مبنای منش رحمت‌للعالمینی پیامبر(ص) زندگی کنیم و چهره اسلام را چهره‌ای جذاب و متخلق و مهربان نشان دهیم.

ایکنا ـ شما نقش و تاثیر سیره پیامبر اکرم(ص) را در وحدت مسلمانان چقدر می‌دانید؟

آنچه به فرمایش امام(ره) و مقام معظم رهبری خیلی مهم است وحدت بین مسلمین است؛ وقتی ما دشمن مشترک داریم دشمنان دوست دارند سوار بر موج تفرقه‌ بشوند و اهداف خود را تامین کنند؛ متاسفانه در طول تاریخ دشمنان از تفرقه بین شیعه و سنی استفاده کرده‌اند مخصوصا استعمار پیر، انگلیس و صهیونیست دنبال شکست وحدت هستند. یکی از اهداف بزرگ آنان این است که ما را روبه‌روی هم قرار دهند لذا برخی تبلیغ می‌کنند که قرآن شیعه و اهل سنت یکی نیست و متفاوت است.

پیر جماران و خلف صالح ایشان دائما بر این مسئله تاکید فرموده‌اند که عوامل وحدت بین شیعه و سنی بسیار زیاد است و نباید اختلافات پررنگ شوند؛ رهبری فرمودند کسی حق اهانت به مقدسات اهل سنت ندارد زیرا باید وحدت حفظ شود؛ بنده همیشه در منابر می‌گویم که هر خطیبی در روی منبر جسارتی به مقدسات دیگران بکند یا مغرض است یا دشمن و یا بی‌سواد زیرا اگر کسی اهل منطق باشد تفرقه آمیز حرف نمی‌زند.

ما منطقی بالاتر از غدیر نداریم؛ ولایت از ماست و در این شکی نیست ولی دشمنان سوءاستفاده می‌کنند؛ زن و شوهر وقتی با هم آرام صحبت کنند فرزندان هم صدای آنان را نمی‌شنوند ولی وقتی صداها بالا برود و شیشه شکسته شود شورای حل اختلاف به میان خواهد آمد و وکیل می‌گیرند و طلاق پیش می‌آید زیرا بی‌منطق شده‌اند.

بارها در کشورهای دیگر منبر رفته‌ام و همه سخنرانی‌هایم مبتنی بر رعایت ادب و استفاده از منابع اهل سنت بوده است و بالاترین درجه و امتیاز منبر را هم گرفته‌ام زیرا تلاشم بر این است که منبرم مبتنی بر همان بحث رحمت‌للعالمین باشد. ما نباید از منطق بیرون برویم و می‌شود اختلافات را در فضایی علمی و دوستان به بحث بگذاریم.

غالبا ما شیعیان هستیم که پایبندی بیشتری به وحدت داریم و در نماز جماعت و مجالس آنان حضور پیدا می‌کنیم؛ بزرگان تاکید دارند که ما این مسیر را ادامه دهیم تا در وحدت خدشه ایجاد نشود زیرا اگر وحدت شکسته شود دشمنان خوشحال خواهند شد.

گفت‌وگو از علی فرج زاده