کد خبر: ۴۲۳۷۵۸۵

تاریخ: ۳۰ شهريور ۱۴۰۳ - ۰۰:۴۵

هفت روز با فرهنگ و ادب

از نگاه رهبری به زبان فارسی تا بازتاب دفاع مقدس در آیینه فرهنگ

شرح و بسط نگرش و دیدگاه‌های مقام معظم رهبری و استاد حسن انوری در راستای پاسداشت زبان و ادب فارسی تا تجمیع رویدادهای مختلف فرهنگی و ادبی نهادها و سازمان‌ها به مناسبت هفته دفاع مقدس از اخبار مهم هفته جاری در حوزه فرهنگ و ادب این هفته است.

به گزارش ایکنا؛ دین اسلام و زبان فارسی، دو ستون اصلی کشور از منظر رهبری؛ انوارِ عشق به وطن، هم‌وطن و زبان فارسی در سیمای حسن انوری؛ ادبیات فارسی، سفیر فرهنگی ایران در غرب؛ استاد شهریار و اشعارش پیام‌آور صلح و دوستی؛ خلق آثار فاخر شعر با دستمایه قراردادن زندگی‌ شهدا؛ جهت‌دهی به هنر شعر توسط پیامبر اکرم(ص)؛ فعالیت مستمر در ترویج فرهنگ ایثار؛ رسالت کلان بنیاد شهید؛ اجرای 1200 برنامه در هفته دفاع مقدس با شعار «در راه فتح قله‌ایم»؛ آرمان تفکر اسلامی و ترویج عدالت‌خواهی از کودکی؛ نگاه ویژه «جایزه جهانی شهر شعر» به غزه و صلح جهانی؛ درگذشت مترجم و محقق «هزار و یک‌ شب»؛ برگزاری ششمین دوره طرح ملی فصل سخن؛ ارسال ۱۳۵ هزار نسخه کتاب کودک و نوجوان به کتابخانه‌های عمومی و برگزاری سیزدهمین نمایشگاه کتاب دفاع مقدس ازجمله عناوین مهمترین اخبار این هفته ایکنا در حوزه فرهنگ و ادب است.

هفته‌ای که سپری شد به سبب قرار گرفتن دو ایستگاه تقویمی در بطن و متن آن به ویژه از حیث رویدادهای مرتبط با فرهنگ، ادب و کتاب هفته‌ای بسیار پُر خبر بود.

نخستین این رویدادها به روز 27 شهریور به عنوان روز «پاسداشت زبان و فارسی» باز می‌گشت و دومین آن، قرار گرفتن در آستانه هفته دفاع مقدس که فصل مهمی از رخدادها، رویدادها و اقدامات دستگاه‌های فرهنگی و هنری برای بازتاب فعالیت‌های فرهنگی و ادبی‌شان طی یک سال با محوریت دفاع مقدس و مقاومت را برای بیان و معرف در این هفته به وقوع پیوست.

بر همین اساس فصل مهمی از رویدادهای این هفته در حوزه فرهنگ و ادب متاثر از این دو رویداد کلان بود که در کنار خود اتفاقات و رخدادهای دیگر را  نیز نمایندگی می‌کرد.

در ادامه گزیده‌ای از این رخدادها و رویدادهای خبری ایکنا در هفته جاری ارائه شده است.

دین اسلام و زبان فارسی؛ دو ستون اصلی کشور از منظر رهبری

محمدحسن مقیسه نویسنده کتاب «امین زبان و ادب فارسی»؛ راهکارهای علمی و عملی حضرت‌آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره پویش و گسترش زبان و ادبیات فارسی در گفت‌وگو با ایکنا به مناسب روز پاسداشت زبان و ادب فارسی گفت: بی‌تردید و به تحقیق آنچه که شما در قالب این پرسش به آن اشاره داشتید دقیقاً به محور اهمیت هویت ملی کشورها و ارتباط مستقیم آن با مقوله زبان بازمی‌گردد. رهبر معظم انقلاب شاکله کشور ایران را بر دو بنیاد و ستون «دین اسلام» و «زبان فارسی» محکم و استوار می‌داند. آنچه که می‌دانیم و هویداست آن است که هیچ‌گاه زبان فارسی و دین اسلام در دو نقطه روبه روی هم و تضاد با یکدیگر نبوده‌اند، بلکه در طول تاریخ پُرهیمنه کشور ایران همواره این دو در کنار هم و یاریگر یکدیگر بوده‌اند. به ‌همین مناسبت است که زبان فارسی توانسته بر شاخسار خود معارف اسلامی و انسانی را سوار کند و به اقصی نقاط کشور و جهان برساند.

وی ادامه داد: مطلع هستید وقتی ‌که اسلام وارد ایران عزیز شد مردم ما اسلام را با آغوش باز پذیرفتند و من به جد معتقدم و بر این باورم که یکی از هوشیاری‌های بزرگ مردمان ما که بازتاب‌دهنده ذکاوت آنهاست این است که زبان عربی را به عنوان زبان اسلام، به عنوان زبان ایران نپذیرفتند؛ یعنی مردم ایران، اسلام؛ مبانی اسلامی و معارف هدایتگر و آموزش‌بخش آن را با آغوش باز پذیرفتند؛ اما عرب‌زبان نشدند. این نکته بسیار مهم و حساسی است.

متن کامل گفت‌وگوی تفصیلی را می‌توانید در اینجا مطالعه کنید.

انوارِ عشق به وطن، هم‌وطن و زبان فارسی در سیمای حسن انوری

دکتر حسن انوری، صاحب «فرهنگ سخن»؛ دیگر نویسنده بزرگ و فرهیخه‌ای بود که به مناسبت روز پاسداشت زبان و ادب فارسی به گفت‌وگو با ایکنا نشست.

وی در این گفت‌وگو درباره اهمیت و شکوه زبان و ادب فارسی تصریح کرده است:  باید به این نکته توجه کرد که سعدی پرورده قرن هفتم است و ما اکنون در قرن پانزدهم هستیم. نباید انتظار داشته باشیم که سعدی برای ما در زندگی تکلیف تعیین کند. سعدی مرد زمان خودش است و ما هم انسان زمان خودمان هستیم. سعدی مطالبی دارد که امروز چندان مقبول نیست و مربوط به روزگار اوست. ما باید بتوانیم وضع زمان خودمان را درک کنیم و مطابق وضع زمان خودمان بنویسیم، بخوانیم، دعا کنیم، کار کنیم و... اینکه انتظار داشته باشیم سعدی یا حافظ به ما درس زندگی دهند، انتظار درستی نیست. می‌توانیم منتخب و گزیده‌ای از سخنان آنها را تهیه کنیم و نه اینکه تمام آثار آن روزگار، مطابق چیزی باشد که ما می‌خواهیم در زندگی امروزمان کارساز افتد، باید از سعدی، حافظ، فردوسی و... گزیده‌ای را گلچین کنیم. به طور مثال حافظ عقل را تخطئه می‌کند، یعنی عقل را کارساز نمی‌داند.

متن کامل این گفت‌وگو در اینجا قابل رصد است.

ادبیات فارسی؛ سفیر فرهنگی ایران در غرب

نشست ادبی «عطر شعر» به مناسبت گرامیداشت روز شعر و ادب پارسی، شامگاه ۲۳ شهریور با حضور جمعی از شاعران پارسی‌زبان کشورهای ایران، افغانستان، پاکستان، هندوستان و نیجریه با مدیریت علیرضا قزوه و اجرای سید مسعود علوی‌تبار به میزبانی گروه بین‌المللی هندیران برگزار شد.

سیدسلمان صفوی، رئیس آکادمی مطالعات ایرانی لندن در رابطه با انعکاس ادبیات فارسی در غرب به ایراد سخنرانی پرداخت و اظهار کرد: انعکاس ادبیات فارسی در غرب در سه محور قابل پیگیری و تحلیل است؛ ترجمه،  نفوذ اندیشه‌ای و تحلیل. در ترجمه آثار بزرگان شعر و ادبیات فارسی مثل شاهنامه فردوسی، رباعیات عمر خیام، آثار مولانا، آثار سعدی، شعر حافظ و به زبان‌های مختلف ترجمه شده است.

متن کامل این نشست نیز در اینجا قابل مشاهده است.

استاد شهریار و اشعارش پیام‌آور صلح و دوستی

آیین اختتامیه سومین دوره جشنواره ملی «صدای سخن» از دیگر مراسمی بود که به مناسبت روز پاسداشت زبان و ادب فارسی با حضور علی بخشی‌زاده، معاون صدا، وحید مبشری، دبیر جشنواره و مدیر رادیو فرهنگ، حسن انوری، پژوهشگر برجسته و صاحب «فرهنگ سخن»؛ سعد خان، رئیس مؤسسه فرهنگی اکو  و تنی چند از فرهیختگان کشوری، مدیران و برنامه‌سازان رادیو در استودیو هشت معاونت صدا، ۲۷ شهریور برگزار شد.

سعد خان، رئیس مؤسسه فرهنگی اکو در بخشی از این مراسم گفت: زبان ریشه دار فارسی باعث همبستگی کشورهای اکو شده و این زبان از پیشینه‌دارترین زبان‌های تاریخ است. زبان فارسی میراث مشترک و هویت کشورهای فارسی زبان است و این زبان متعلق به همه کسانی است که در دوران‌های مختلف با آن سر و کار داشته‌اند حتی اگر امروز به زبان فارسی سخن نگویند.

متن کامل این گزارش در اینجا قابل مطالعه است.

خلق آثار فاخر شعر با دستمایه قرار  دادن زندگی‌ شهدا

نشست بزرگداشت روز پاسداشت زبان و ادب فارسی به میزبانی حجت‌الاسلام‌والمسلمین موسوی مقدم، نماینده ولی فقیه در بنیاد شهید و امور ایثارگران نیز از دیگر برنامه‌های مهم این روز تقویمی در کشورمان، طی هفته‌ای که آن را پشت سر گذاشتیم به شمار می‌رفت.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین موسوی مقدم در این مراسم با اشاره به کلاس هنر متعالی آیت‌الله جوادی آملی گفت: ایشان شعر را بالاتر از هنرهای هفت‌گانه و بخش‌های مختلف ادبیات مثل سفرنامه‌نویسی می‌دانستند..

متن کامل این نشست از اینجا قابل دسترس است.

جهت‌دهی به هنر شعر توسط پیامبر اکرم(ص)

از دیگر برنامه‌های مرتبط با روز پاسداشت زبان و ادب فارسی به نشست صمیمانه سعید اوحدی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران با تنی چند از شاعران کشورمان باز می‌گشت.

سعید اوحدی؛ معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران در نشست صمیمانه با شاعران ایثار و شهادت به ‌مناسبت روز بزرگداشت شعر و ادب فارسی با عنوان «سرود سرو» که ۲۶ شهریور با حضور نماینده ولی فقیه در بنیاد شهید و امور ایثارگران برگزار شد، گفت: برگزاری این جلسات شعرخوانی ضروری است و نقش مهم در دگرگونی احوال انسان‌ها دارد. پیامبر اکرم (ص) نیز دیدارهایی با شاعران در دوران صدر اسلام داشتند و مراسم شعرخوانی نیز همواره مورد تاکید مقام معظم رهبری(مدظله العالی) است.

متن کامل این گزارش و سخنان مهمانان این نشست صمیمی در اینجا قابل مشاهده است.

فعالیت مستمر در ترویج فرهنگ ایثار؛ رسالت کلان بنیاد شهید

نشست خبری تشریح برنامه‌های معاونت فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران در هفته دفاع مقدس، ۲۸ شهریور؛ با حضور سردار یعقوب سلیمانی، معاون جدید فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران برگزار شد.

سردار یعقوبی، ترویج فرهنگ ایثار و شهادت را از کلان‌ترین رویکردهای بنیاد شهید و امور ایثارگران در راستای تکریم خانواده‌های شهدا، ایثارگر و جانباز کشور دانست و تصریح کرد: باید بتوانیم در قالب یک فعالیت مستمر به ترویج فرهنگ ایثار و شهادت به‌ عنوان رسالت کلان بنیاد شهید امور ایثارگران و معاونت فرهنگی بپردازیم.

متن کامل این نشست و گفت‌وگوی ایکنا با سردار سلیمانی در اینجا قابل رصد است.

اجرای 1200 برنامه در هفته دفاع مقدس با شعار «در راه فتح قله‌ایم»

نشست خبری اعلام برنامه‌های گرامیداشت چهل‌و‌چهارمین سالگرد هفته دفاع مقدس با حضور سردار سرتیپ بهمن کارگر؛ رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و رئیس ستاد مرکزی گرامیداشت مناسبت‌های ملی دفاع مقدس و مقاومت در تالار اروند موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس ۲۵ شهریور برگزار شد.

متن کامل این نشست و تشریح برنامه‌های فرهنگی و هنری هفته دفاع مقدس به همت ارتش جمهوری اسلامی در اینجا قابل مشاهده است.

اعطای دکترای افتخاری مستندنگاری به گلعلی بابایی

سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس شورای ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان و شاعران کشور، مدرک درجه ۱ هنری، هم‌طراز با مدرک دکترای افتخاری را به گلعلی بابایی نویسنده و پژوهشگر دفاع مقدس اعطا کرد.

این‌ مدرک افتخاری نظر به سوابق کاری در حوزه مستندنگاری، پژوهش و تحقیق و مدارج علمی در این حوزه به بابایی اعطا شد.

آرمان تفکر اسلامی و ترویج عدالت‌خواهی از کودکی

نشست خبری پویش بین‌المللی «به سمت قبله» با حضور سمیه‌سادات ابراهیمی، مدیر امور ارتباطات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و دبیر این پویش؛ ۲۴ شهریور به میزبانی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.

وی گفت: ترویج عدالت‌خواهی در نسل جدید و کمک به تربیت نسل عدالت‌خواه؛ تقویت قدرت رسانه‌ای و ترویج فرهنگ مقاومت و ایستادگی از مهمترین اهداف پویش بین‌المللی «به سمت قبله» است.

متن کامل این گزارش؛ پرسش‌های ایکنا و پاسخ‌های دبیر پویش بین‌المللی «به سمت قبله» در اینجا قابل رصد است.

نگاه ویژه «جایزه جهانی شهر شعر» به غزه و صلح جهانی

نشست خبری اولین جشنواره «جایزه جهانی شهر شعر» با عنوان «رویداد بدون مرز پاسداشت شعر»، ۲۶ شهریور به میزبانی سازمان فرهنگی، هنری شهرداری تهران با حضور میلاد عرفان‌پور، دبیر اجرایی جشنواره، محمدمهدی سیار، دبیر علمی این رخداد و مرتضی امیری‌اسفندقه، عضو شورای سیاست‌گذاری جشنواره «جایزه جهانی شهر شعر» برگزار شد.

عرفان‌پور با اشاره به آنکه مسئله غزه، کودکان فلسطینی و موضوع پراهمیت صلح و عدالت جهانی در قالب بخش ویژه در نخستین «جایزه جهانی شهر شعر» در نظر گرفته شده‌ است، خاطرنشان کرد: طی یک‌سال اخیر و با آغاز حماسه‌ «طوفان‌الاقصی» شاعران بسیاری درباره مظلومیت مردم غزه شعر سروده‌اند. امیدواریم بتوانیم در این جشنواره میزبان این شعرها و شاعران آن سروده‌ها باشیم.

متن کامل این گزارش در اینجا قابل مطالعه و دسترسی است.

درگذشت مترجم و محقق «هزار و یک‌ شب»

اسدالله امرایی، مترجم و منتقد ادبی کشورمان در صفحه شخصی خود در فضای مجازی خبر از درگذشت ابراهیم اقلیدی، مترجم و محقق «هزار و یک‌شب» در سن ۷۶ سالگی داده است.

زنده‌نام اقلیدی متولد ۱۳۲۷ در اقلید فارس و دارای مدرک لیسانس در رشته حقوق از دانشگاه تهران بود. بیشترین شهرت او در زمینه ترجمه و تحقیق «هزار و یک‌شب» بود.

برگزاری ششمین دوره طرح ملی فصل سخن

ششمین دوره طرح ملی فصل سخن (سلسله نشست‌های نقد و بررسی کتب علوم انسانی) به همت سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی در ۲۱ استان کشور برگزار می‌شود.

این طرح با هدف تقویت روحیه نقادی علمی در دانشگاهیان و ایجاد فضای نقد و گفتگو و نقد محتوای کتاب‌های تولید شده در زمینه علوم انسانی با تاکید بر جریان‌های فکری و فرهنگی موجود در حوزه نشر ایران و با همکاری واحدهای جهاددانشگاهی در سراسر کشور برگزار می‌شود.

ارسال ۱۳۵ هزار نسخه کتاب کودک و نوجوان به کتابخانه‌های عمومی

همزمان با قرار گرفتن در آستانه آغاز سال تحصیلی بسته ویژه کتاب کودک و نوجوان با ۵۰ عنوان کتاب در حال ارسال به تمامی کتابخانه‌های عمومی نهادی کشور است.

بنا به اعلام نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور؛ با پیگیری اداره‌کل تأمین منابع کتابخانه‌ها در آستانه آغاز سال تحصیلی، بسته ویژه «کتاب کودک و نوجوان» حاوی ۵۰ عنوان کتاب در ۱۳۵ هزار نسخه به تمامی کتابخانه‌های عمومی نهادی کشور در حال ارسال است.

برگزاری سیزدهمین نمایشگاه کتاب دفاع مقدس

ناشران فعال در حوزه‌های دفاع مقدس و مقاومت می‌توانند برای ثبت نام در سیزدهمین نمایشگاه ملی کتاب دفاع مقدس و مقاومت اقدام کنند.

بنا به اعلام خانه کتاب و ادبیات ایران؛ سیزدهمین نمایشگاه ملی کتاب دفاع مقدس و مقاومت در راستای توسعه و ترویج فرهنگ دفاع مقدس، ایثار و شهادت هم‌زمان با دومین کنگره ملی چهارده هزار و پانصد شهید سرافراز استان مازندران از هشتم تا سیزدهم مهر به مدت شش روز در محل دائمی نمایشگاه بین‌المللی شهرستان قائمشهر به صورت حضوری برگزار می‌شود.

تازه‌های کتاب

یکی دیگر از اتفاقات ثابت و همیشگی رویدادهای خبری حوزه فرهنگ و ادب طی هر هفته، تازه‌های نشر و کتاب‌هایی است که توسط ناشران مختلف بعد از پشت سر گذاشتن مسیر پُر پیچ و خم نشر راه خود را به پیشخوان کتابفروشی‌های باز کردند.

در ادامه به معرفی اسامی برخی از این آثار تازه منتشر شده با محوریت دین، دفاع مقدس و مقاومت می‌پردازیم.

کتاب «بدان، ایّدَکَ‌الله» شامل نصایح رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) به طلاب؛ توسط انتشارات انقلاب اسلامی به چاپ پانزدهم رسید.

کتاب «فرشته‌ای با بال‌های صورتی» از تازه‌ترین تولیدات «نشر شاهد» برای کودکان است. این کتاب به قلم اکرم مطلبی ماجرای به شهادت رسیدن ریحانه سلطانی‌نژاد (معروف به دختر 2 ساله کاپشن صورتی) و ۷ نفر از اعضای خانواده‌اش را برای کودکان روایت می‌کند.

پنج جلد از آثار ترجمه زنده‌یاد محسن سلیمانی با عناوین «رمان چیست؟»؛ «از روی دست رمان‌نویس»؛ «چگونه زندگی‌نامه بنویسیم؟»؛ «تاملی دیگر در باب داستان» و «بیست‌وهشت اشتباه نویسندگان» در قالب مجموعه «ابزار نویسندگی» با طرح جلد جدید در انتشارات سوره مهر به چاپ رسید.

کتاب «تکنیک‌های صلح و سازش» نوشته مهرداد خالقی به تازگی توسط نشر معارف منتشر و روانه بازار نشر شده است. این کتاب درباره اصول و روش‌های رسیدن به صلح و آشتی است.

درگذشت یکی از نویسندگان فعال تاریخ اسلام

محمود حکیمی، نویسنده، مترجم و پژوهشگر ایرانی که چند روز پیش به‌ دلیل عفونت ریه در بیمارستان شریعتی تهران بستری شده بود، بامداد امروز، جمعه ۳۰ شهریورماه دار فانی را وداع گفت.

محمود حکیمی سال ۱۳۲۳ در تهران به دنیا آمد. هر چند اولین قلم‌آزمایی او به سال ۱۳۳۴ و تهیه نشریه خانوادگی «شادرو» برمی‌گردد، اما همکاری او با نشریاتی، چون مجله «کیهان بچه‌ها» رسماً از سال ۱۳۳۹ با ارسال مقاله و داستان آغاز شد.

او که در آن سال‌ها جوانی دبیرستانی بوده، کار ترجمه داستان‌های پلیسی برای مجله «امید ایران» را نیز پی گرفته و اولین مقاله هدفمند و سیاسی‌اش با عنوان «اسلام و مسئله گرسنگی» را در سال ۱۳۴۵ در مجله پرفروش «مکتب اسلام» به چاپ رساند. وی سال‌ها در مدارس تهران به عنوان معلم زبان انگلیسی مشغول فعالیت بوده و بعد از بازگشت از انگلستان به عنوان مدرس تعلیم و تربیت در مراکز تربیت معلم به تدریس پرداخت. مطالعه، تحقیق، تألیف و سرودن اشعاری با مضمون ادبیات معاصر و انقلابی ایران و تألیف کتبی پیرامون تاریخ تمدن از کار‌های روزمره حکیمی محسوب می‌شد.

غرب بیمار، انسان و الکترونیک، همراه با عارفان عیاران و جوانمردان، در مدرسه پیر نیشابور، تاریخ تمدن یا داستان زندگی انسان، مبانی ادبیات دینی کودکان و نوجوانان و نقابداران جوان از جمله آثار مکتوب او به شمار می‌روند که بار‌ها و بار‌ها تجدید چاپ شدند.

گزارش از امین خرمی