کد خبر: ۴۲۴۱۰۳۶

تاریخ: ۱۷ مهر ۱۴۰۳ - ۰۸:۴۳

محمدجواد مستشرق تبیین کرد

صبر و استغفار الهی؛ توصیه قرآن در تقابل جبهه حق و باطل

یک پژوهشگر قرآنی صبر و استغفار الهی را توصیه قرآن در تقابل جبهه حق و باطل دانست و گفت: اساس این مصیبت‌هایی که بعضاً در جریان تحرکات ارزشی و دینی و تقابل جبهه حق و باطل روی می‌دهد به این خاطر است که صابران و در ادامه مجاهدان راه حق مشخص شده که بنا به وعده الهی اجر و پاداش بیشتری به آنها عطا شود.

در جریان جهاد اسلامی و مقاومت در برابر توطئه‌های استکبار جهانی و در رأس آنها امریکا که البته بروز آن را در جرم و جنایات چند دهه یکی از ایادی آن یعنی رژیم صهیونیستی شاهد هستیم، همواره شاهد به شهادت رسیدن رهبران این جریان و فقدان جامعه اسلامی از نقش راهبردی آنها بوده و هستیم؛ شهدایی همچون فتحی‌شقاقی، سیدعباس موسوی، اسماعیل هنیه، حاج قاسم سلیمانی و سیدحسن نصرالله. با این حال جریان مقاومت و جهاد اسلامی با وجود آنکه گاه با وقفه‌ کوتاه حاصل از سوگ از دست دادن این رهبران تحت تأثیر قرار گرفته است اما هیچگاه متوقف نمانده و با ظهور رهبر جریان‌سازی دیگر به راه خود ادامه داده است.

درست در همین اوقات یعنی فقدان یکی و جانشینی و عنان به دست گرفتن دیگری، نکته‌ای که به ذهن متبادر می‌شود آن است که از سوی جامعه و امت اسلامی باید چه رفتاری بروز پیدا کند و اینکه اساساً براساس تعالیم قرآنی و اسلامی امت اسلامی در مواجهه با چنین نقاط عطفی در مسیر ارزشی که در حال طی کردن آن هستند باید چه واکنشی را به سبب مدیریت هر چه بهتر آن از خود بروز دهند.

محمدجواد مستشرق؛ پژوهشگر دینی و قرآنی در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایکنا در این مورد گفت: البته باید به این نکته توجه داشت که به هر حال تاریخ بشریت و تاریخ اسلامی سرشار از این مواجهات میان خیر و شر و حق و باطل بوده است که البته همزمان با تاریخ اسلام، سردمدار این رویارویی در جبهه حق همواره شخص پیامبر(ص) بوده‌اند و چه بسیار اتفاقاتی که در تاریخ افتاده و سبب ضربه خوردن به جبهه مؤمنان و مسلمین شده است.

وی ادامه داد: با وجود همه این شکست‌ها و در عین حال فتوحات، در تاریخ اسلام شاهد هستیم که در این مسیر چه بسیار انسان‌هایی که جان خود را از دست داده و شهید شدند اما این بدان معنا نیست که جریان ارزشی جبهه حق از میان رفته و یا به حال خود رها شده باشد، بلکه با ایمان به خدا و این باور که او حاضر و ناظر مطلق است، این حرکت استمرار پیدا کرده است.

صابران و مجاهدان راه حق

مستشرق تصریح کرد: اساس این مصیبت‌هایی که بعضاً در جریان این تحرکات ارزشی و دینی روی می‌دهد به این خاطر است که صابران و در ادامه مجاهدان راه حق مشخص شده که بنا به وعده الهی اجر و پاداش بیشتری به آنها عطا شود، همچنانکه در سوره آل عمران که مخاطب اصلی آن مؤمنان هستند نیز اشاره‌ای به این مهم شده است؛ آنجا که می‌فرماید: «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذينَ جاهَدُوا مِنْکُمْ وَ يَعْلَمَ الصَّابِرينَ»(آیه 142 سوره آل عمران)(آیا گمان کردید که به بهشت وارد می‌شوید، بدون آنکه خدا امتحان کند و آنان که جهاد در راه دین کرده و آنها که در سختی‌ها مقاومت و صبر می‌کنند، مقامشان را بر عالمی معلوم گرداند؟)

این پژوهشگر دینی در ادامه گفت: بله، این درست که اتفاقات اخیر بسیار بزرگ و سهمگین بوده است اما برگرفته از آیه‌ای از سوره مبارکه آل عمران که می‌فرماید: «وَكَأَيِّن مِن نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيّونَ كَثيرٌ فَما وَهَنوا لِما أَصابَهُم في سَبيلِ اللَّهِ وَما ضَعُفوا وَمَا استَكانوا ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الصّابِرينَ»(آیه 146 سوره آل عمران)(چه بسیار پیامبرانی که مردان الهی فراوانی به همراه آنان جنگ کردند! آنها هیچ‌گاه در برابر آنچه در راه خدا به آنان می‌رسید، سست و ناتوان نشدند (و تن به تسلیم ندادند) و خداوند استقامت‌کنندگان را دوست دارد.) بر ما نیز فرض است که همچون آنها که در این همراهی جز استغفار و تقواپیشگی حرف دیگری به زبان نمی‌آوردند، در این مسیر بر همین مدار و قرار قرآنی ثابت قدم باشیم.

مستشرق افزود: بدون شک ما نخستین افرادی نیستیم که دچار این جنگ‌ها و تقابل میان حق و باطل می‌شویم و داستان پیامبران و رهروان راه حق در طول تاریخ نشان از آن دارد که چنین رویدادهایی موجب آن می‌شود که عیار ایمانی هر یک از ما مشخص شود و باز به این نکته تأکید و اشاره می‌کنم که اگر خداوند را حاضر و ناظر بر همه این امور فرض کنیم چه بسا که همه این مسائل مصلحت الهی باشد.

تعیین عیار ایمانی

وی تأکید کرد: متأسفانه در جریان اخیر و شهادت سیدحسن نصرالله بعضاً واکنش‌هایی که شاهد آن بودیم به گونه‌ای بود که نه‌تنها جهاد و مقاومت اسلامی با فقدان یک رهبر روبرو شده است که هیچ جایگزینی نیز برای آن متصور نیست بلکه نعوذ بالله انگار خدا نیز وجود ندارد، در حالی که باید از این منظر به این مسئله نگاه کرد که این رویداد و رویدادهای مشابه آن از گذشته تاکنون، امتحانی از سوی خداوند است تا عیار ایمانی ما مشخص شود.

این مدرس و پژوهشگر قرآنی در ادامه گفت: این میزان از ناامیدی و یأس در برابر خدعه و نیرنگ دشمنان گاه تا جایی پیش رفت که حتی در ایران فضایی به وجود آمد که همه می‌گفتند چرا ایران جوابی درخور به این فجایع نمی‌دهد و اتفاقاً همگی انتظار داشتند که این مقابله و پاسخ نظامی به شکلی باشد که بسیار شدیدتر از آن حمله و هجمه‌ای باشد که اسرائیل به ما وارد کرده بود در حالی که باید پذیرفت جنگ است و طرفین مخاصمه باید با منطق و براساس عقلانیت به دنبال کنش و یا واکنش باشند و اتفاقاً آن مقطعی که ایران در دادن پاسخ به اسرائیل از خود خویشتنداری نشان داد به این معنا نیست که به سستی افتاده است و توان مقابله با هجمه دشمن را ندارد.

وی گفت: مجاهد راه حق در این مسیر پرتلاطم و پرمخاطره تنها باید با نیروی ایمان به صبر و استقامت پرداخته و در برابر ناملایمات و سختی‌ها همچون آنچه که پیشتر با اشاره به قرآن به آن پرداختیم استغفار کرده و با توکل به خدا به مجاهدت پرداخته و به این مسئله ایمان وافر داشته باشد که چون چنین رفتار و عملی را انتخاب کرد قطعاً خدا نیز پشتیبان او بوده است. این امر به آن معنا نیست که چون خداوند پشتیبان ماست پس در هر جبهه‌ای ظفرمندی از آن ماست بلکه گاه ممکن است صلاح و مصلحت بر آن باشد که شکستی را متحمل شویم که البته این امر نیز به مثابه آن نیست که دچار قهر الهی شده‌ایم.

انتخاب جانشین و جایگزینی درخور

این پژوهشگر دینی و  قرآنی در ادامه اظهار کرد: بخشی از آنچه که امروز و پس از فقدان رهبران جهاد اسلامی با آن روبرو هستیم ترس و واهمه‌ای است از این منظر که جانشین و جایگزینی درخور برای آنها یافت نشده و یا انتخاب نشود؛ در پاسخ به این پرسش باید به این نکته اشاره کرد که حتی خداوند در این امر نیز به پیامبر(ص)  با آن شأن و منزلت مطلق در جامعه اسلامی می‌فرماید که هیچ کاری در مورد سرنوشت امت پس از تو، از دست تو ساخته نیست؛ در این مورد نیز اگر همچنان قائل به موضوع باشیم که خدایی حاضر و ناظر است لذا هیچ نگرانی نباید به خود راه داد.

وی در پایان گفت: روزی سیدعباس موسوی؛ دبیرکل حزب‌الله لبنان به شهادت رسید، همان روز هم چنین تفکری در جبهه مقاومت حاکم شد، اما مشاهده کردید که سیدحسن نصرالله به عنوان جانشینی لایق انتخاب شد و در این چند دهه آنچنان به جریان مقاومت اسلامی و حزب‌الله لبنان آبرو بخشید و در صحنه‌های کارزار رژیم صهیونیستی را خار و زبون کرد که هیچ کس تصورش را نداشت. نمونه بارز و عینی‌تر آن انتخاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان رهبر معظم انقلاب پس از رحلت امام خمینی(ره) بود، با وجود آنکه امام راحل بنیانگذار و معمار کبیر انقلاب اسلامی بودند اما به اعتبار حرف بسیاری از تحلیلگران دینی و سیاسی، نقش رهبر انقلاب در قوام انقلاب اسلامی، اقتدار نظام به سبب هوشمندی ایشان، بی‌بدیل بوده که این امر همچنان با قوت و قدرت خود در حال تداوم است.