کد خبر: ۴۲۴۱۵۴۶

تاریخ: ۱۹ مهر ۱۴۰۳ - ۰۰:۳۹

از «دخالت جن در زندگی انسان» تا «اندیشه تقریبی سیدحسن نصرالله»

«آیا جن می‌تواند در امور زندگی انسان‌ دخالت داشته باشد» و «اندیشه تقریب‌محور یکی از عوامل محبوبیت سیدحسن نصرالله بود» از مهمترین عناوین صفحه اندیشه در هفته گذشته بود.

سرویس معارف خبرگزاری ایکنا، در هفته‌ای که گذشت مطالب متعددی را منتشر کرده است که در ادامه مهم‌ترین آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

اندیشه تقریب‌محور یکی از عوامل محبوبیت سیدحسن نصرالله بود

آیت‌الله احمد مبلغی؛ عضو مجلس خبرگان رهبری:

ایشان یکی از شخصیت‌های تقریبی و وحدت‌گرا بود و به این نگاه و رویکرد معروف بودند؛ کنفرانسی در لبنان در مورد محقق کرکی برپا شده بود و بنده خدمت ایشان رسیدم و دیدم که بسیار معتقد به تقریب هستند و خاطراتی از حضور در فضا و ساحت تقریبی داشتند از جمله درباره سفری که قبل از مشهور شدن به مصر داشتند و آنجا درباره وحدت سخنرانی کرده بودند و این سخنرانی خیلی مورد استقبال قرار گرفته بود

.

ایشان خطوطی را در مورد تقریب ذکر کردند که نشان می‌داد با این مقوله به خوبی آشنا هستند؛ از جمله تاکید داشتند که ما نباید به حساسیت‌های اهل سنت وارد شویم تا وحدت حفظ شود و دیگر اینکه وحدت در فضای همدردی و خیرخواهی و جهاد در راه خدا بروز و ظهور زیادی پیدا می‌کند؛ تمرکز بر مشترکات باز از اصول تقریبی در ذهن ایشان بود.

همکاری‌های فکری و گفت‌وگو را به عنوان اصل تقریبی قبول داشتند و افزون بر افکار، سلوک تقریبی هم داشتند زیرا هر جا لازم بود وحدتی بین مسلمین و یا اسلام و مسیحیت رخ دهد ایفای نقش داشتند و هنجارهایی را رعایت می‌کردند که عملا به همین مسئله ختم شود لذا اندیشمندن و متفکران چه در فضای اهل سنت و چه در فضای شیعه و مسیحیت به ایشان باور و علاقه داشتند و ایشان هم از این حوزه فراخ مطلع بود که افکارشان چه تاثیرات مهمی دارد.

تمسک به قرآن؛ بهترین راه برای تقویت روحی جبهه مقاومت

حجت‌الاسلام عبدالرضا ایزدپناه؛ سردبیر مجله افق حوزه:

قبل از انقلاب آیت‌الله خامنه‌ای با وجود همه محدودیت‌هایی که ساواک فراهم کرده بود از هر بهانه‌ای برای روشنگری نسبت به جامعه طاغوتی استفاده می‌کردند و یکی از فرصت‌هایی هم که خداوند برای ایشان فراهم کرد مسجد کرامت بود. آقای کرامت از بازاریان تهران، حسینیه‌ای درست کرده بود و در خواب دیده بود آقاسیدی مانند آیت‌الله قمی از مراجع آن دوره در این حسینیه نماز می‌خواند. با یکی از بازاریان دیگر مشورت کرد که من چنین خوابی دیده‌ام و آن فرد هم به او می‌گوید که این خواب شما بیشتر با آقای خامنه‌ای سازگار است و خوب است ایشان را دعوت کنید بیایند و نماز بخوانند و وقتی آقای خامنه‌ای به اینجا آمدند و نماز خواندند آن فرد گفت من این آقا را در خواب دیده بودم. آقا مدت‌ها فقط در این مسجد نماز می‌خواندند و اجازه سخنرانی از سوی ساواک داده نمی‌شد ولی بعد از نماز می‌نشستند و به سؤالات مردم جواب می‌دادند و حرف‌هایشان را در این فرصت بیان می‌کردند

.

از خصلت‌های آقا این است که هیچ وقت به دشمن پشت نمی‌کردند و این کار به تاسی از حضرت علی(ع) انجام می‌شد که زره ایشان پشت نداشت. لذا هر وقت فرصتی پیدا می‌کردند آن روزنه را به دروازه ورود به تحولات ایجاد می‌کردند. به بهانه وفیات و میلاد ائمه(ع) روایت می‌خواندند و سخنرانی محدودی هم داشتند. در این مجلس شهید ستاری و شهید صیاد شیرازی و ... هم گاهی با لباس شخصی حضور داشتند. ساواک وقتی احساس خطر کرد نماز ایشان را تعطیل کرد و البته برنامه ریخته بودند که یک منبری در مسجدی در نزدیک کرامت علیه آقا و این مسجد حرف بزند و آن فرد هم گفته بود دو تا مسجد در کشور درست شده است یکی این مسجد کرامت و دیگری حسینیه ارشاد است که جوانان مردم را منحرف می‌کنند و ای مردم به داد فرزندانتان برسید.

نصرت الهی حتمی است ولی جای کم‌کاری را نمی‌گیرد

حجت‌الاسلام مهدی مسائلی، نویسنده و پژوهشگر دین:

به نظرم این وقایع، یک مقدار هوشیاری را در تشیع نسبت به حوادث سیاسی و اجتماعی بیشتر می‌کند. همچنین نقطه ضعف‌ها و آسیب‌هایی که در کاربرد تعالیم تشیع و شعارهای مذهب تشیع داشتیم را  مشخص‌تر و ملموس‌تر می‌کند. شاید ما در برخی مواقع رویکردهای شعاری و آرمان‌گرایانه داشتیم یا در پرداختن به جزئیات نبرد حق و باطل غفلت داشتیم و تسامح می‌ورزیدیم. به هر ترتیب این برخوردها می‌تواند هوشیاری ما را بیشتر کند.

حوادثی که در لبنان اتفاق افتاد و ترور جمعی از رهبران و فرماندهان حزب‌الله مخصوصا شهادت سیدحسن نصرالله می‌تواند به جوانان انگیزه دهد که راه این شهیدان و فرماندهان را دنبال کنند و از طرفی این هوشیاری را به ما می‌دهد که در رویارویی با دشمن، جزئیاتی که آنها برای ضربه زدن به ما مورد نظر دارند را اصلاح کنیم و نگاه‌های غیرواقعی به وقایع آخرالزمان و قبل از ظهور را کنار بگذاریم و بدانیم نبرد حق و باطل در این قضیه نبردی است که مبتنی بر هوشمندی است.

نصرت‌های الهی هم وجود دارد و ما در مواقع مختلف نصرت‌های الهی را دیدیم و لمس کردیم  اما نمی‌شود که ما از برخی مسائل غفلت کنیم و همه چیز را به نصرت الهی واگذار کنیم و انتظار داشته باشیم با معجزه و کرامت همه چیز حل شود. باید پیش‌بینی کنیم، آینده را رصد کنیم و ایراداتی که وجود دارد را مرتفع کنیم و از آن طرف سعی کنیم روحیه ناامیدی به جامعه تزریق نشود. طبیعتا وقتی شخصیتی مثل سیدحسن نصرالله به شهادت می‌رسد در وهله نخست ممکن است یک حس ناامیدی میان مردم ایجاد کند ولی وقتی خون شهید به درستی تبلیغ و تبیین شود می‌تواند جوشش‌ساز و حرکت‌ساز باشد.

امام موسی صدر فلسفه صهیونیسم را خود برتر بینی می‌داند

شریف لک‌زایی؛ عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی:

ایشان اسرائیل را محصول تمدن غرب می‌داند که ریشه او، آمریکا است و اگر آمریکا بخواهد این سگ هار را متوقف می‌کند و اگر جلوی او را نگیرد او هم به جنایاتش ادامه می‌دهد؛ این فرمایشات برای نیم قرن قبل است ولی امروز ما به روشنی این مسئله را لمس می‌کنیم.

در این فلسفه چون ایده برتربینی وجود دارد و اینکه می‌گویند ما موجود و نژاد برتر هستیم جنایات را هم توجیه می‌کنند و در تحلیل ایشان این جنایات ناشی از همین روحیه برتربینی است. ایشان فرموده است ما با دو گروه غیرمسلمان مواجهیم؛ مشرکان و یهودیان که ستمکار هستند و دشمن خدا، بنابراین نباید با آنان دوستی کرد و گروه دوم مسیحیان هستند و یهود هم به خود و هم به انسانیت ظلم می‌کند.

مروری بر مهمترین مدعیات جرالد هاوتینگ درباره قرآن

اعظم پویا، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران:

مدعای اصلی هاوتینگ در این کتاب چیست؟ او می‌گوید در مورد اسلام یک دیدگاه رایج میان مسلمانان و حتی محققان سنتی غربی وجود دارد و آن اینکه اسلام بخشی از سنت یکتاپرستی ابراهیمی است. هاوتینگ می‌گوید من هم قائلم اسلام بخشی از سنت یکتاپرستی ابراهیمی است ولی مشکل اینجا است گرچه این تلقی رایج را مسلمانان پذیرفتند ولی لوازم آن را نمی‌پذیرند. علت اینکه اینکه لوازم آن را نمی‌پذیرند گزارش‌های منابع سنتی اسلامی است یعنی تفاسیر و سیره. آنها به نحوی خاستگاه قرآن را توضیح دادند که مانع شده دیدگاه قرآن را بفهمند یعنی مانع از فهم درست قرآن شده است

.

او می‌گوید این منابع سنتی قابل تردید هستند چون تعلقش و نسبتش با نویسندگانش مورد تردید است و حتی اگر ثابت شود برخی از این آثار متعلق به نویسندگانشان است ولی استنساخ‌های زیادی از آنها صورت گرفته و ممکن است در آنها تغییراتی صورت گرفته باشد. بنابراین نمی‌توانیم به این آثار اعتماد کنیم. او تاکید می‌کند تصویری که سنت ارائه می‌دهد با تصویری که قرآن ارائه می‌دهد متفاوت است. این تصور چه تصویری است؟ او می‌گوید از نظر سنت، اسلام در غرب عربستان، در اوایل قرن هفتم میلادی پدیده آمده و این منطقه دور از مناطق یکتاپرستی بوده بنابراین اهالی این منطقه یکتاپرست نبودند و بت‌پرست بودند. دوم اینکه مخاطب اصلی پیامبر(ص) قریش بودند که در مکه زندگی می‌کردند و اگر پیامبر(ص) بعدا به مدینه رفتند باز تمام توجه ایشان به مکه است چون در حال مبارزه با مشرکان مکه بودند. سوم اینکه اسلام نتیجه وحیی بوده که به حضرت محمد(ص) شده است.

آیا جن می‌تواند در امور زندگی انسان‌ دخالت داشته باشد

حجت‌الاسلام ولی‌الله نقی‌پورفر؛ پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه قم:

روایاتی داریم که جن‌ها در دوره امامان در خدمت ایشان بوده‌اند و از نظر قیافه شبیه انسان ظاهر شده بودند؛ مثلا برخی گفته‌اند مانند طائفه هندیان بودند؛ در روایت داریم که گروهی از اجنه خدمت امام صادق(ع) رسیدند و وقتی ما خواستیم خدمت امام برسیم خادمشان ما را پشت در متوقف کرد و ما متعجب شدیم؛ بعد از مدتی گروهی از منزل امام خارج شدند و وقتی درباره آنها پرسیدیم فرمودند دیدید کسانی را که از منزل خارج شدند، گفتیم بله و فرمودند این‌ها برادران جنی شما هستند که آمده‌اند سؤالات شرعی بپرسند؛ ائمه، امام جن و انس و عالم خلقت هستند و انبیاء و ائمه، نبی و امام آنان هم هستند.

در قرآن در مورد جن مسلمان خیلی بحث نشده است و بطور کلی فرموده است؛ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ؛ ولی در مورد فرشتگان مفصلا بحث شده است و این نشان می‌دهد که کارکرد جن مسلمان شبیه کارکرد فرشتگان است و هر دو نقش مثبت نامرئی در اندیشه‌سازی و  تصمیم‌سازی مثبت انسان دارند و چون این کارکرد مشابه بوده توضیحات فرشتگان در مورد آن‌ها هم صادق است لذا خدا خیلی توضیح نداده و بیشتر در مورد جن شرور در قرآن بحث شده است تا تصویری روشن از آن در اختیار انسان قرار بگیرد تا از آفات آن‌ها مصون باشند.