کد خبر: ۴۲۴۵۴۷۲

تاریخ: ۱۰ آبان ۱۴۰۳ - ۱۶:۲۳

بافت‌های تاریخی با هویت ایرانی گره خورده‌اند

مدیرکل ثبت وزارت میراث فرهنگی گفت: بافت‌های تاریخی با هویت ما گره خورده‌اند و پیوند ناشناخته‌ای از جنس عشق بین ما و آن‌ها وجود دارد؛ ولی بذر این محبت را در دل نسل آینده نکاشتیم.

به گزارش ایکنا از اصفهان، علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری امروز، ۱۰ آبان‌ماه در نخستین اجلاس مجمع شهرهای تاریخی ایران در خانه مشروطیت اصفهان با طرح این پرسش که آیا دعوای بافت فرسوده و بافت تاریخی هنوز تمام نشده است، اظهار کرد: ما به هیچ‌وجه به دنبال بافت فرسوده نیستیم، بلکه بافت تاریخی را پیگیری می‌کنیم. بافت‌های تاریخی با هویت و ریشه ما گره خورده‌اند. ضعف مدیریتی این سرچشمه‌ اصالت را به فراموشی سپرده و امروز به بافت فرسوده تبدیل شده‌اند. اگر ریشه و اصالت ما، هنر و معماری و حتی تفکرات برگرفته از تاریخ کهن ما فرسوده باشد، آن وقت است که می‌توانیم بافت تاریخی را فرسوده بدانیم.

وی دانش نسل آینده را از هویت تاریخی خود مهم دانست و افزود: نگاه امروز به تاریخ و تمدن ما فقط به ظهور مجموعه‌ای از رفتار‌های اشتباه منجر شده‌ است؛ رفتار‌هایی که هیچ نشانی از شکوه و تمدن ندارد. مثال بارز آن را در جشن چهارشنبه‌سوری می‌بینیم. علت این امر، کوتاهی دغدغه‌مندان و فقدان مدیریت مسئولان در ترمیم تفکرات فرهنگی جامعه است. غالب بر ۴۰ درصد نماهای ساختمان‌ها در تبریز، کامپوزیت است. نمای رومی در تهران،‌ گرگان، اصفهان و چابهار بیداد می‌کند. نسل جدید که در دفاع از بوموسی (نه ابوموسی) سینه ستبر می‌کند، مطالعه‌ درستی درباره کورش کبیر و تاریخ ما ندارد.

مدیرکل ثبت وزارت میراث فرهنگی با بیان اینکه معماری امروز ایران هویت و اصالت ایرانی اسلامی ندارد، تصریح کرد: گره ناشناخته‌ای از جنس عشق بین ما و این خانه‌های فرسوده وجود دارد. از سر همین مهر و محبت، هیچ‌کدام‌مان از دیدن گنبد مسجد امام خسته نمی‌شویم و دلتنگ آجرهایی هستیم که بناها با وضو روی هم می‌گذاشتند؛ اما بذر این محبت را در دل نسل آینده نکاشتیم؛ نسلی که نادانسته تقلید می‌کند. اگر قرار است بافت تاریخی به اسم بافت فرسوده تخریب شود، از هویت ما چه باقی می‌ماند؟ همان‌طور که شاهد تخریب بناهای بسیاری بوده‌ایم.

وی ادامه داد: هویت، کیستی و چیستی ما در این خشت‌هاست. در پشت مسجد امام یا حمام چهارراه سپاه راه‌های بسیاری جز تخریب وجود داشت؛ اما انتخاب نکردیم. متخصصان معماری و سازه نمی‌توانند تضمینی در خصوص حفظ گنبد سنگین و وزین مسجد امام بدهند. علت آن تخریب‌هایی‌ست که در پشت آن صورت گرفته و نشست این بنا مصیبت بزرگی برای تاریخ و نسل بعد است.

ایزدی نوع نگاه و مدیریت مسئولان را علت خشکی اصفهان دانست و بیان کرد: نباید اجازه دهیم بافت تاریخی اصفهان هم آسیب ببیند. هویت شهر‌هایی مثل همدان، شیراز، اصفهان و یزد به بافت تاریخی آن‌ها وابسته است.

وی ضمن ابراز ناراحتی بابت جداره‌های چهارباغ اصفهان گفت: مشکل ما تکرارهای غلط است؛تکرارهایی که در واقعیت‌های ما ریشه ندارد. شهرداری اصفهان همکاری‌های موفق و بی‌حاشیه‌ای با اداره‌کل میراث فرهنگی تجربه کرده؛ اما بررسی نیاز مردم مهم است. جداره‌ چهارباغ اصفهان فراموش شده‌؛ اما آیا مکانی پررونق از نظر اقتصادی نیست؟ چنین رخداد‌هایی وقتی اتفاق می‌افتد که خواست مسئول از  نیاز و نگاه مردم پیشی می‌گیرد.

مدیرکل ثبت وزارت میراث فرهنگی افزود: حتی نیازی به دعوت از بخش خصوصی نیست؛ همین که بخش دولتی دخالت نکند، کار پیش خواهد رفت. بخش دولتی در آبادی بازار هنر اصفهان که مایه‌ فخر ماست، نقشی نداشت. مردم، بزرگان و هنرمندان اصفهانی بازار هنر را براساس سلیقه و مبتنی بر نیاز‌ها و واقعیت‌های جامعه بنا کردند.

وی اضافه کرد: ما پاسدار امانت‌هایی هستیم که باید به دست نسل آینده برسد. وزارت میراث فرهنگی مشتاق همکاری مبتنی بر اصول است. چنانچه با تفکر و تعمق در علم و تخصص‌مان، فضایی نیاز به تغییر بافت یا توسعه داشته باشد، همکاری صورت می‌گیرد.

ایزدی با بیان اینکه کاوش در کرانه‌ خلیج فارس اندک بوده است، تأکید کرد: عربستان سال گذشته محوطه‌ای تاریخی را با قدمت ۷ هزار سال در فهرست یونسکو ثبت کرد. این هشدار برای خلیج همیشه فارس گوش ما را کر می‌کند. اطلاعات و کاوش‌هاست که ضامن فخر ما در دفاع از خلیج همیشه فارس است. با ادامه‌دار شدن این روند، در سالیان بعد به استناد چه مدارکی از هویت خلیج فارس دفاع خواهیم کرد؟

وی در پایان ضمن تأکید بر دقت شوراهای شهر در نام‌گذاری‌ها گفت: در این خصوص باید به پایه‌ها و ریشه‌های هویتی سرزمین‌مان بیشتر توجه شود. حداقل آن این است که مردم بدانند علت نام‌گذاری قدیمی هر محله چیست.

عطیه حیدری