کد خبر: ۴۲۴۸۴۸۰

تاریخ: ۲۶ آبان ۱۴۰۳ - ۱۲:۳۹

دلمشغولی‌های رسول جعفریان در سپهر تمدن اسلامی

رسول جعفریان در پانزده سال اخیر با تمسک به چهره‌های کاملا علمی در تمدن اسلامی نظیر ابن‌خلدون و ابوریحان بیرونی، بخش زیادی از مطالبی را که تحت عنوان شبه‌علم قابل نام‌گذاری است در عرصه‌هایی نظیر نجوم، علوم غریبه و طب اسلامی به طور جدی به چالش کشیده است.

به گزارش ایکنا، کتاب «آفاق دانایی در سپهر تمدن اسلامی» که شامل مصاحبه حامد زارع با حجت‌الاسلام رسول جعفریان، استاد دانشگاه تهران است به همت انتشارات روزنه منتشر شد.

حامد زارع در مقدمه کتاب رسول جعفریان را چنین معرفی می‌کند: «او به عنوان یک مورخ در دهه شصت و هفتاد خورشیدی بنا بر سابقه‌ای که در آن بالیده بود و بر اساس سنت فکری رایج در دهه‌های پیش از آن، از وضعیت کنونی تمدنی ما در برابر هر نوع انتقادی دفاع می‌کرد، اما در دهه هشتاد و نود و با تمرکزی که بر روی بحث علم و مفهوم آن پیدا کرد، افکارش دچار دگردیسی شد و به عنوان یک محقق تاریخ اندیشه، آسیب‌شناسی مفهوم علم در تمدن اسلامی و همچنین وضعیت علم در دوران معاصر را در دستور کار خود قرار داد.»

او در ادامه با اشاره به دلمشغولی‌های معاصر جعفریان می‌نویسد: «جعفریان در پانزده سال اخیر با تمسک به چهره‌های کاملا علمی در تمدن اسلامی نظیر ابن‌خلدون و ابوریحان بیرونی، بخش زیادی از مطالبی را که تحت عنوان شبه‌علم قابل نام‌گذاری است در عرصه‌هایی نظیر نجوم، علوم غریبه و طب اسلامی به طور جدی به چالش کشیده است. رسول جعفریان امروزه با این دریافت از وضع تحقیقات علمی کشور که در آن آثار مستقل درباره سرگذشت علم در تمدن اسلامی به ندرت یافت می‌شود، اهتمام خود را مصروف بررسی انتقادی مفهوم علم در تمدن اسلامی و همچنین وضعیت علم در ایران معاصر کرده است.»

حامد زارع با ذکر این نکته که اگرچه جعفریان در ده سال اخیر همه وقت خود را وقف تلاش برای رسیدن به درکی نو و متفاوت از تصویر و تصور علم در جوامع اسلامی کرده، اما در این میان از کتاب و کتاب‌خانه به عنوان اصلی‌ترین مشغله‌اش نیز غفلت نورزیده و حتی این دو حوزه را به همدیگر پیوند زده و مجموعه‌ای کم‌نظیر از بررسی انتقادی را در دسترس علاقمندان علوم انسانی ایران قرار داده می‌نویسد: «رسول جعفریان علاوه بر تداوم پروژه تحقیقاتی ویژه‌اش درباره مفهوم علم در تمدن اسلامی و تطورات و تصورات آن، از بازبینی آثار قدیمی خود و آماده‌سازی آنها برای انتشار بعدی با اضافات و اصلاحات نیز تغافل نمی‌کند.

کتاب «آفاق دانایی در سپهر تمدن اسلامی» که شامل مصاحبه حامد زارع با رسول جعفریان است در سه فصل مجزا با عناوین زندگینامه، نقدنامه و کارنامه به بررسی آثار و آراء استاد تاریخ دانشگاه تهران در شش دهه عمر او پرداخته است.
کتاب تلاش دارد تا از طریق سوال و جواب و مصاحبه، آئینه‌ای در برابر کوشش‌های رسول جعفریان در عرصه‌های متنوع تاریخ تشیع، تاریخ اندیشه دینی، تاریخ تطور علم در تمدن اسلامی و همچنین تولید علم قرار دهد. امیدوارم این کتاب بتواند تنها گوشه‌ای از جهد عظیم رسول جعفریان را نشان دهد. جهدی که در این دوران کمتر از آن می‌توان نشانی دید.

شایان ذکر است پیشتر کتاب‌های «آفاق حکمت در سپهر سنت» گفتگو با سید حسین نصر، «آفاق فلسفه در سپهر فرهنگ» گفتگو با رضا داوری، «آفاق معرفت در سپهر معنویت» گفتگو با ابراهیمی دینانی، «آفاق فکرت در سپهر فطرت» گفتگو با غلامرضا اعوانی، «آفاق حقیقت در سپهر شریعت» گفتگو با سیدمصطفی محقق داماد و «آفاق عرفان در سپهر ایران» گفتگو با نصرالله پورجوادی توسط حامد زارع منتشر شده بود.
کتاب «آفاق دانایی در سپهر تمدن اسلامی» گفتگو با رسول جعفریان در ۴۲۰ صفحه و به قیمت ۳۹۵۰۰۰ تومان در دسترس علاقمندان قرار دارد.