کد خبر: ۴۲۴۹۶۷۸

تاریخ: ۰۱ آذر ۱۴۰۳ - ۱۷:۰۵

حجت‌الاسلام علی نهاوندی:

حوزه‌های علمیه با عملکردشان به منویات رهبر انقلاب لبیک گویند

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس گفت: به صورت قطعی ورود کلی و انتزاعی در موضوعات به حل مسائل مورد نیاز جامعه و حکومت کمک نمی‌کند بلکه حوزه‌های علمیه باید به صورت تخصصی در عرصه‌های مختلف موضوعی از نظریه‌پردازی تا سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری حضور فعال داشته باشند.

به گزارش خبرنگار ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین علی نهاوندی، رئیس مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی امروز پنجشنبه یکم آذرماه در جمع ستاد‌های راهبری حوزه‌های علمیه اظهار کرد: حوزه‌های علمیه در عرصه‌های مختلف اقتصاد، فرهنگ، سیاست، محیط زیست و ... ورود خوبی دارند، اما کافی نیست، این عرصه‌ها باید موضوعات و ریزموضوعات خود را مشخص و روی آنها تمرکز بیشتری صورت گیرد.

وی به عنوان نمونه به زیرمجموعه‌های عرصه فرهنگ اشاره کرد وگفت: در عرصه فرهنگی موضوع خانواده مطرح است که مسائل آن یعنی گزاره‌های فقهی، حکمی، اخلاقی و معرفتی آن، بحث ازدواج، طلاق و جمعیت و آسیب‌های اجتماعی دیگر تعریف می‌شود یا در عرصه اقتصاد، بانکداری و بورس موضوعات محوری آن هستند و مسائلش بانکداری بدون ربا یا رسوب مانده حساب‌ها و ... است.

وی ادامه داد: در حوزه محیط زیست موضوع جنگل‌ها هستند و مسائل فقهی انفال یا مسئله تصرفات آب و هوایی و آلودگی هوا مطرح است، حوزه باید متعلقات دینی، فقهی و اخلاقی این مباحث را موضوع‌شناسی و مسئله‌یابی کند و از طریق سازوکار‌های تعریف شده به نظام حکمرانی منتقل کند.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس سخنان رهبر معظم انقلاب را بسیار مهم توصیف کرد و یادآور شد: توقع و انتظارات رهبر معظم انقلاب به عنوان یک فقیه زمان‌شناس و مرجع تقلید از یک سو و رهبر آگاه جهان اسلام از سوی دیگر این است که حوزه‌های علمیه در راستای تحقق دستورات الهی، رسالت اقامه دین را برعهده دارند و نظام و دستگاه‌های حکومتی بسترساز اجرای آن هستند.

نهاوندی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب در دیدار دیروز خود با جامعة الزهرا فرمودند تحول و روزآمدی حوزه‌های علمیه باید همپای نظام باشد و اینگونه نباشد که در جامعه به دلایل گوناگون در حوزه‌های فرهنگی و تمدنی اتفاقاتی بیفتد، نظام حکمرانی تغییر کند و تحولات و روزآمدی در حوزه‌های علمیه همپای جامعه دیده نشود، حوزه باید با عملکرد خود به ندای رهبر انقلاب لبیک گوید.

وی ادامه داد: حوزه در کنار توجه به عرصه‌های مختلف نظام باید از اکنون به استقبال موضوعات جدید مانند هوش مصنوعی و متاورس برود که آینده تمام معادلات پایه را در معاملات و تعاملات به هم می‌زند.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس حضور موثر حوزه‌های علمیه در نظام حکمرانی و تحول‌آفرینی در عرصه‌های مختلف را در سه حوزه نظریه‌پردازی، سیاستگذاری و تقنین دانست و گفت: حوزه بدون ورود به این عرصه‌ها نمی‌تواند به توقعات نظام حکمرانی پاسخ مثبت دهد.

نهاوندی با اشاره به ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه‌ها گفت: طراحی، تدوین و تفسیر مبانی نظری ضروری است به گونه‌ای که حوزه‌های علمیه نسبت به مکتب اقتصادی، نظریات اجتماعی و حوزه مسائل زیست محیطی و ... راهبری نموده و نظریه کارآمد ارائه دهند.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس مداخله دوم حوزه را در عرصه سیاستگذاری دانست و گفت: حوزه باید متناسب با سیاست‌های نظام، دیدگاه‌ها و مطالبی که از آن مبانی نظری و نظریه‌پردازی دینی به دست آورده را در سیاست‌ها وارد کند، البته برای این کار سازوکار‌هایی مانند کمیسیون حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگ دیده شده است.

نهاوندی سومین عرصه تاثیرگذاری را در حوزه تقنین ذکر کرد و گفت: به عنوان کسی که از درون حوزه و از پای تحقیق و تدریس با سابقه طولانی اجرا وارد مجلس شورای اسلامی شدم، نقش نخبگان حوزه را در موضوع تقنین بسیار مهم می‌دانم، چرا که قضاوت داوری مردم نسبت به کارآمدی نظام دینی که از متن و بطن حوزه آغاز شد تحت تاثیر جدی چارچوب‌های قانونگذاری است و اجرای قانون و کارآمدی و ناکارآمدی نظام به آن وابسته است.

وی ادامه داد: اگر قانون خوبی متناسب به نیاز‌های نظام و اشراب شده از مبانی دینی و فقهی تصویب شود، می‌تواند جامعه دینی را به خوبی تمشیت کند، ولی تصویب یک قانون ضعیف و مخالف روح شریعت جامعه را دچار مشکل خواهد کرد.

عدم جاگیری مناسبت کرسی درس فقه‌التقنین در حوزه

وی با اشاره به اینکه کرسی درس فقه التقنین هنوز در حوزه علمیه آنگونه که باید جایگاه خود را پیدا نکرده است، گفت: با وجودی که موضوع قانونگذاری از دوران مشروطه و زمان علمای بزرگی مانند مرحوم نائینی و آخوند خراسانی دغدغه و مساله اصلی حکمرانی دینی بوده است، ولی اکنون تعداد درس‌های فقه التقنین در حوزه‌های علمیه کمتر از انگشتان یک دست است.

وی خاطرنشان کرد: فقدان یک سازوکار مناسب برای دریافت نیاز‌ها و مسائل نظام از سوی حوزه‌های علمیه خلأ بود که امروز مرکز تحقیقات اسلامی مجلس به عنوان پل ارتباطی میان حوزه و نظام می‌تواند تا حدودی این فقدان را برطرف کند.

نهاوندی با بیان اینکه ستاد‌های راهبری حوزه به عنوان یک ظرفیت بزرگ باید در فعالیت‌های خود نگاهی به مسائل تقنینی داشته باشند، گفت: اگر بخواهیم فعالیت‌های به ثمر برسد و ضمانت اجرا پیدا کند به صورت طبیعی بهترین اقدام این است که از طریق ساختار‌های موجود کار پیش برود.

وی با ارائه گزارشی از فعالیت‌های مرکز تحقیقات اسلامی مجلس از جمله برگزاری مدرسه پارلمانی گفت: برای اینکه طلاب و اساتید با زبان و ادبیات تقنین آشنا و در این عرصه توانمند شوند سلسله مدرسه‌های پارلمانی توسط مرکز تحقیقات اسلامی مجلس پیش‌بینی شده است و تاکنون شش مدرسه را بر گزار کردیم.

فعال شدن یک کارگروه قانونگذاری ذیل هر ستاد راهبری، شیوه تعامل ستاد‌های راهبری و نظام تقنین، سمت و سوی پایان‌نامه‌های حوزوی به سمت مباحث قانونی، ضرورت گفتمان‌سازی و شناسایی نظام مسائل نظام از سوی حوزه، دسترسی به اطلاعات و گزارش‌های تقنینی، رفع موانع اجرای برخی قوانین راهبردی، خلأهای قانونی، پیگیری آثار و کارآمدی قوانین و... از موضوعات و پیشنهادات مطرح شده در این نشست توسط مدیران ستاد‌های راهبری حوزه بود.