کد خبر: ۴۲۵۰۴۲۶

تاریخ: ۱۶ دی ۱۴۰۳ - ۰۷:۴۴

محققان ناشناخته قرآنی/ 59

خدمت بانوی تازه‌مسلمان آمریکایی در ترجمه قرآن و متون اسلامی

یک بانوی تازه‌مسلمان آمریکایی با ترجمه ده‌ها متن اسلامی و قرآن کریم، توانسته خدمت زیادی به انتقال مفاهیم اسلامی به مخاطبان انگلیسی‌زبان انجام دهد.

به گزارش ایکنا، بنابر پژوهش اندیشکده آمریکایی پیو (Pew Research Center) در سال‌های اخیر، تعداد مسلمانان آمریکا به‌طور پیوسته در حال افزایش بوده است و سالانه حدود 100 هزار نفر به تعداد مسلمانان این کشور اضافه می‌شود.

بنابر اعلام این اندیشکده بخش عمده‌ای از این تعداد شامل کسانی است که از ادیان دیگر به اسلام گرایش پیدا می‌کنند. در میان کسانی که به اسلام گرویده‌اند، اکثریت دارای پیشینه مسیحی هستند. حدود نیمی از کسانی که به اسلام گرویدند (53 درصد) پروتستان بودند. 20 درصد دیگر کاتولیک بوده‌اند و تقریباً 19 درصد هم اعلام کردند که قبل از گرویدن به اسلام هیچ دینی نداشته‌اند.

همین گزارش می‌افزاید وقتی از نوکیشان خواسته شد مشخص کنند که چرا مسلمان شده‌اند، دلایل مختلفی را بیان می‌کنند. حدود یک چهارم آنها گفته‌اند که اعتقادات یا آموزه‌های اسلام را به اعتقادات دین قبلی خود ترجیح می‌دهند، در حالی که 21 درصد می‌گویند که قبل از تصمیم به تغییر، متون دینی اسلام را خوانده و درباره این دین مطالعه کرده‌اند. برخی دیگر گفتند که می‌خواهند به یک جامعه دینی تعلق داشته باشند. همچنین ازدواج با مسلمانان و آشنایی با اسلام از طریق دوستان از دیگر دلایل اسلام آوردن در آمریکا ذکر شده است.

در بین تازه‌مسلمانان افراد مشهور زیادی وجود داشته و دارند که طیف وسیعی از هنرمندان، قهرمانان ورزشی، نویسندگان و استادان دانشگاه را شامل می‌شود. در این میان برخی از این افراد در انتقال اندیشه‌ها و تعالیم اسلامی به جامعه این کشور خدمات قابل توجهی انجام داده‌اند.

یکی از این تازه‌مسلمانان، عایشه عبدالرحمن بیولی (Aisha Abdurrahman Bewley) است که متون اسلامی متعددی را به انگلیسی ترجمه کرده است. بیولی در سال 1948 در آمریکا به دنیا آمد. او پس از فارغ‌التحصیلی از دبیرستان فوتهیل در سال 1966 مدرک کارشناسی زبان فرانسه و کارشناسی ارشد زبان‌های خاور نزدیک را از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی دریافت کرد.

در جستجوی معنای هستی

خانواده او مسیحی بودند، اما در نهایت، احساس کرد که مسیحیت نمی‌تواند روح او را ارضا کند از همین رو چندین سال به مطالعه آیین ذن بودیسم پرداخت. در همان زمان، او عادت داشت که درباره فلسفه‌های گوناگون مطالعه کند. او شروع به خواندن کتاب‌های نیچه، شوپنهاور، کانت و هگل کرد، به این امید که بتواند پاسخی برای یک سؤال وجودی که او را متحیر کرده بود بیابد: معنای وجود انسان بر روی زمین چیست؟

خواندن متون اسلامی راه را برای پذیرش اسلام  هموار کرد و در سال 1968 به این دین گروید. پس از اینکه دریافت دنیا آنطور که به نظر می‌رسد دائمی نیست و رویکرد مسیحیت و ذن بودیسم به هستی را قانع‌کننده نیافت، وقت خود را صرف معرفی سنت‌ها و باورهای اسلامی به مخاطبان انگلیسی‌زبان کرد.

این مترجم قرآن یک سال را در دانشگاه آمریکایی قاهره گذراند و همزمان در سمینار تصوف و فلسفه اسلامی در دارالعلوم قاهره شرکت کرد. او همچنین فلسفه ابن عربی را نزد سید فضول الهراوی در فاس مراکش آموخت. او آموزش سنتی اسلامی خود را با پیروی از آموزه‌های شیخ عبدالقادر المرابط آغاز کرد. او با عبدالحق بیولی که از نویسندگان و محققان اسلامی است ازدواج کرده است.

خدمت بیولی در ترجمه متون اسلامی

عایشه پیولی با کمک همسرش آثار متعددی را ترجمه و تألیف کرده است. در مجموع، طبق The WorldCat union catalogue کل آثار او، اعم از ترجمه و تألیف، بالغ بر 73 اثر است که 172 بار و به سه زبان چاپ شده است. بیشتر کتاب‌های او معمولاً زیر نظر انتشارات دیوان (Diwan) که در سال 1975 تأسیس شد چاپ می‌شود که کتاب‌های کلاسیک و معاصر درباره اسلام و تصوف را منتشر می‌کند.

ترجمه «طواسين منصور الحلاج» نخستین کار این بانوی مسلمان در ترجمه متون اسلامی است. این اثر یکی از کتاب‌های پیچیده حلاج در تصوف است که در آن از نمودارهای خطی و نمادها برای انتقال تجربیات عرفانی که قادر به بیان آن در کلمات نبوده کمک می‌گیرد.

یبولی با پذیرش فقه مالکی و مکتب اشعری، برخی از متون مشهور مذهب مالکی را ترجمه کرده است. از جمله مشهورترین آنها «الموطأ» است که اولین مجموعه متون حدیثی مشتمل بر موضوعات شرعی و گزارش کاملی از مسائل حقوقی و اجتماعی جامعه مسلمانان در مدینه است که توسط مالک بن انس (درگذشته 195 هجری قمری) گردآوری شده است.

از دیگر آثار بیولی ترجمه مجموعه طبقات ابن سعد در سال 2002 است. ترجمه تفسیر الجلالین: نوشته جلال‌الدین محلّی و جلال‌الدین سیوطی(2008م)؛ ترجمه تفسیر القرطبی (2009) اثر دیگر اوست که برخی آن را نقطه عطفی در ترجمه متون اسلامی به زبان انگلیسی دانسته‌اند.

بین سال‌های 1980 و 1997، وی ده‌ها کتاب برای مؤسسه انتشاراتی دارالتقوی در لندن ترجمه کرد از جمله کتاب «راهنمای اسلام، ایمان، احسان» اثر عثمان دن فودیو، «سفر روح پس از مرگ» ابن قیم و «تعبیر خواب» ابن سیرین.

بیولی  همچنین آثاری را تألیف کرده است از جمله اسلام: توانمندسازی زنان (1999)، زنان مسلمان: فرهنگ زندگینامه (2004) و استبداد دموکراتیک و پارادایم اسلامی (2018)؛ وصیت نامه اسلامی: راهنمای عملی آمادگی برای مرگ و نوشتن وصیت‌نامه بر اساس شریعت اسلامی(2012) از دیگر آثار وی است.

«واژه‌نامه اصطلاحات اسلامی» که در سال 1988 منتشر شد، عمق دانش وی در زبان عربی و تاریخ و معارف اسلامی را که از طریق تجربیات عملی در طول اقامتش در میان اعراب در مراکش به دست آورده بود، نشان می‌دهد. این کتاب مرجعی کم‌نظیر و آسان برای محققان در زمینه اصطلاحات اسلامی است.

بخش زیادی از آثار وی به صورت آنلاین و رایگان منتشر شده است. بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران توانسته‌اند بدون هیچ هزینه‌ای از آثار او بهره‌مند شوند.

ترجمه نوین قرآن کریم به زبان انگلیسی

وی با کمک همسرش در سال 2009 قرآن کریم را به انگلیسی ترجمه کرد. این ترجمه با عنوان: «قرآن کریم: ترجمه‌ای تازه به زبان انگلیسی» ( The noble Qurʼan: a new rendering of its meaning in English) با استقبال مخاطبان انگلیسی‌زبان روبه‌رو شده است. برخی منتقدان این ترجمه را نسبت به ترجمه‌های قدیمی، روان‌تر و روزآمدتر دانسته‌اند. همچنین گفته می‌شود این ترجمه موفق شده لحن ادبی و شاعرانه آیات قرآن را حفظ کرده و با زبانی شیوا انتقال دهد.

عایشه عبدالرحمن بیولی، به عنوان مادر سه فرزند، بیش از پنج دهه زمان خود را وقف ترجمه حجیم‌ترین متون کلاسیک اسلامی  با روان‌ترین بیان کرده تا گنجینه‌های فرهنگ اسلامی را به جهانیان معرفی کند. مرکز سلطنتی مطالعات استراتژیک اسلامی اردن (RISSC) که هر ساله فهرستی از 500 نفر از تأثیرگذارترین مسلمانان جهان را منتشر می‌کند در سال 2023 وی را به عنوان برترین زن مسلمان سال انتخاب کرد.

گزارش از محسن حدادی