کد خبر: ۴۲۵۱۳۰۸

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۴۰۳ - ۱۴:۰۶

فهمیه فرهمندپور:

الگوی حکمرانی حوزه زنان و خانواده طراحی می‌شود

دبیر ستاد زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: یک گام به طراحی الگوی حکمرانی حوزه زنان و خانواده نزدیکتر شده‌ایم، این الگو را نداریم و باید بپذیریم که تاکنون این الگو را تدوین نکرده‌ایم. در واقع ساختارهای حوزه زنان و خانواده را داریم، اما نحوه اثرگذاری آن مشخص نیست.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ نشست خبری ستاد راهبری و نظارت خانواده و زنان شورای عالی انقلاب فرهنگی، امروز ۱۰ آذرماه با حضور فهیمه فرهمندپور، دبیر ستاد زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد.

فرهمندپور در این نشست با ارائه گزارشی از اقدامات، فعالیت‌ها و عملکرد این ستاد گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای سیاستگذار علم، فرهنگ و اجتماع است و طبعاً ستاد‌های چهارگانه این شورا اعم از علم و فناوری، تعلیم و تربیت، فرهنگی و اجتماعی و خانواده و زنان، هر کدام در حوزه مأموریتی خود، ایفای نقش می‌کنند که ستاد خانواده و زنان از میان مأموریت‌های متعدد، سه مأموریت اصلی دارد که یکی از آنها پیشنهاد سیاست‌ها، تنظیم و تدوین بسته‌های سیاستی است. با توجه به اینکه شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان قرارگاه یعنی چتر گسترده و ساحت مساعد و مناسب برای هم‌افزایی، همکاری و همراهی دستگاه‌های مختلف است، از این رو ستاد خانواده و زنان نیز همین نقش را در ستاد دارد تا اهداف و مأموریت‌های خود را پیش ببرد که مشهودترین شکل آن شورای فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده با نزدیک به ۳۰ عضو است که ۱۰ عضو آن حقیقی و ۲۰ عضو دیگر حقوقی هستند که از این تعداد هم نیمی از بدنه دولت و نیمی دیگر از سوی ساختار‌های حکومتی هستند.

وی افزود: سومین مأموریت مهم اظهارنظر‌های کارشناسی است که این ستاد معطوف به مأموریت‌های خاص و یا عام دارد. در واقع ستاد زنان و خانواده که در حوزه‌های مختلف فعالیت دارد، بسته‌های کارشناسی تولید می‌کند و این امر به سبب گستردگی مأموریت‌های ستاد در بخش‌های مختلف است که رئیس شورای فرهنگی و اجتماعی زنان در بسیاری از شورا‌های دیگر نظیر شورای هنر، فرهنگ عمومی، علم و فناوری، ستاد فرهنگی وزارت ورزش و جوانان و ... عضو است. در واقع هر جا موضوع کودک، جوان، زنان، خانواده، تولیدات فرهنگی و ... وجود دارد، به ستاد زنان و خانواده مربوط است. در ۱۱ ماه گذشته،  ۲۰۰ بسته کارشناسی ناظر به همین مأموریت‌هایی که عنوان شد، تولید کردیم.

فرهمندپور ادامه داد: ستاد زنان و خانواده به فرایند سیاستگذاری کمک می‌کند که این امر باید از فرآیند علمی عبور کند. در این راستا طی سال جاری بیش از ۵۰ عنوان طرح مصوب داشته‌ایم که برخی در ادامه مراحل تصویب بوده و برخی نیز تولید و به‌روزآوری اسناد است. مثلاً سیاست‌های مربوط به سلامت زنان در دهه ۸۰ مصوب شده بود که اکنون تکافو نمی‌کند و مراحل سند سلامت زنان را با کمک فرهنگستان علوم پزشکی آماده می‌کنیم و یا سند ورزش بانوان، به‌روزآوری می‌شود. برخی نیز سند‌هایی داشته و ابلاغ هم شده، اما به خوبی در مسیر اجرا قرار نگرفته است که امسال بیش از ۲۰ عنوان گزارش‌های نظارتی را مصوب کردیم تا چرایی عدم اجرای سند‌ها مشخص و موانع آن رفع شود. در مجموع امیدواریم این ۵۰ طرح منجر به مصوبات قابل قبول و ایجاد سرعت بیشتری در اجرای مصوبات گذشته و یا حل مشکلات فعلی باشد.

وی در ادامه به ویژه برنامه‌های این ستاد به مناسبت چهلمین سالگرد تأسیس شورای عالی انقلاب فرهنگی اشاره کرد و گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه فرهنگ، علم و اجتماعی حکمران است و حکمرانی نیازمند الگو است و همه بخش‌های دبیرخانه شورا، به ویژه ستاد خانواده و زنان، طراحی الگوی «حکمرانی تمدنی» را شعار خود قرار دادیم که بخش زنان و خانواده اهمیت ویژه‌ای دارد و ما هستیم که باید این کار را به عهده بگیریم. یعنی اگر قرار است در این زمینه اتفاقی بیفتد، باید به چه پرسش‌هایی پاسخ داده شود که در این راستا حدود ۵۰ - ۶۰ پرسش طراحی شده است که پاسخ آنها را باید نهادها، سازمان‌ها و ساختار‌های حکمرانی بدهند. در ادامه نشست‌هایی را برگزار کردیم که به عنوان فصل اول از مجموعه رویدادهایی، با تعدادی از دستگاه‌ها به جمع‌بندی رسیدیم و ۱۰ نشست را در کمتر از یک ماه برگزار کردیم که اتفاق مهمی بود.

کلان نظریه جنسیت

دبیر ستاد زنان و خانواده تصریح کرد: از موضوعات کاملاً مبنایی، نظریه و پایه، کلان نظریه جنسیت را داشتیم که تمام تصمیمات و سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌ها بر یک نظریه مبنا متمرکز شود که هنوز در کشور و متناسب با فرهنگ بومی و ملی و دینی، کلان نظریه جنسیت نداریم و یکی از دلایلی که در موضوعات مرتبط با جنسیت و خانواده دچار مشکل می‌شویم، این است که نظریه پایه و جامع نداریم. از این رو از پژوهشکده زن و خانواده حوزه علمیه درخواست کردیم تا نشستی را برگزار کرده و در این زمینه ستاد را یاری کنند.

وی ادامه داد: این نشست‌ها تلاشی برای حل مسائل کلیدی و مهم حوزه زنان و خانواده در چارچوب الگوی حکمرانی تمدنی است و می‌توانیم از یکپارچه‌سازی این پاسخ‌ها، به الگویی جامع و مؤثر در این زمینه دست پیدا کنیم. در واقع در پایان ۱۰ نشست به این نتیجه رسیدیم که ظرفیت همکاری میان دستگاه‌ها وجود دارد و یک گام به طراحی الگوی حکمرانی حوزه زنان و خانواده نزدیکتر شدیم. این الگو را نداریم و باید بپذیریم که تاکنون این الگو را تدوین نکردیم. ساختار‌های حوزه زنان و خانواده را داریم، اما نحوه اثرگذاری آن مشخص نیست؛ قوانین حوزه زنان و خانواده را داریم، اما انسجام این قوانین مشخص نیست. اینها دستاورد‌های خوبی بود که به آنها رسیدیم.

الگوی سوم زن

وی در ادامه در پاسخ به سؤال خبرنگاران درباره الگوی سوم زن و چگونگی تحقق آن تصریح کرد: تحقق واقعی الگوی سوم زن زمانی امکانپذیر است که این نگاه را به الگوی سوم مرد هم داشته باشیم. اگر مرد در خانواده معتقد نباشد که زن تأثیرگذاری اجتماعی دارد، کار زن دشوارتر می‌شود. در این راستا ایده من این است که نگاه مردان را به حوزه حکمرانی و تصمیم‌گیری تغییر دهیم تا نگاه خود را متناسب با همه این مسائل تغییر دهند و طی یک سال گذشته در ستاد تلاش کردیم تا روی این تغییر نگاه تمرکز کنیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: از جمله موضوعاتی که در شناسایی ۵۰ مسئله کلیدی برای طراحی الگوی حکمرانی تمدنی حوزه زنان رسیدیم، موضوع سالمندی به عنوان یک پدیده اجتماعی است، اما در قدم اول یک پدیده خانوادگی است؛ به نظر می‌رسد آمادگی لازم برای برخورد با این پدیده وجود ندارد. متأسفانه آمار‌ها نشان می‌دهد تعداد کودکان(زیر ۱۲ سال) با تعداد سالمندان برابر است. اگر تعداد متخصصان کودکان و متخصصان سالمندان را درنظر بگیرید، خواهید دید که طب سالمندی در کشورمان جدی گرفته نشده است و اکنون باید دانشجو گرفته شود تا ۱۰ سال آینده تعداد سالمندان بیش از این خواهد بود، متخصص طب سالمندی داشته باشیم. نرخ زنان شاغل حدود یک چهارم زنان است؛ در پدیده زنان سالمند تنها به مسئله معیشت آنها هم توجه کنیم که به اندازه کافی به آنها فکر نکردیم. در بحث ساختار‌های زنان نیز بپذیریم که با وجود اقدامات مناسب، ساختار‌های قابل قبول و اثربخش نیستند و یا اینکه شهر ما چه اندازه دوستدار خانواده و گروه‌های متمایز در جامعه است؟ همه اینها مسائل جدی است و در صورت بی‌توجهی در آینده مشکلات عدیده‌ای را ایجاد خواهد کرد.

ارتقای سهم زنان در کشور

فرهمندپور درباره چالش‌ها پیرامون زنان و ارتقای سهم زنان در کشور گفت: گام اول راهکار‌های تحقق‌بخشی به الگوی سوم زنان، نیازمند هماهنگی و همفکری در مورد تعریف الگوی سوم زن مسلمان است و با وجود اینکه سال‌ها مقام معظم رهبری تعبیری را به زیبایی درباره زنان و خانواده بیان کردند؛ اما موفق نشدیم ابعاد دقیق و حدود و ثغور مفهومی آن را بشناسیم و باید نگاه مردان را تغییر داد.

وی در ادامه با اشاره به نتایج ۱۰ نشست رویداد‌های طراحی الگوی حکمرانی تمدنی در حوزه زنان و خانواده با موضوع اجتماعی‌سازی سیاست‌های کلی حکمرانی گفت: این سلسله نشست‌ها با هدف بررسی مسائل کلیدی و ارائه راه‌حل‌های ساختارمند برای چالش‌های حوزه زنان و خانواده طراحی شده است. موضوعاتی مانند حکمرانی مردمی‌سازی، نظام دادرسی ویژه زنان، شهر خانواده‌محور، مبانی علوم دینی نظریه جنسیت و امکان‌سنجی تدوین قانون جامع خانواده از جمله محور‌های این نشست‌ها با رویکرد محتوایی و منتج به نتیجه است.

دبیر ستاد خانواده و زنان با اشاره به ۱۴ میز تخصصی در این ستاد گفت: در سال جاری، ۱۴ میز تخصصی را فعال کردیم و در این میز‌های تخصصی حدود ۵۰ عنوان طرح تعریف شده است. مهمترین وظایفی که این میز‌ها به عهده دارند رصد وضعیت یا وضعیت‌شناسی کشور در حوزه مأموریت‌ها، عنوان و موضوع است که از جمله این میز‌ها می‌توان به ازدواج، جمعیت و فرزندآوری، حقوق کودکان و نوجوانان، حقوق زنان و خانواده، سالمندان، مشاوره خانواده و مهارت‌های زندگی، زنان خانه‌دار، خانواده و سلامت جامعه، اشتغال زنان، آموزش زنان، ورزش زنان و ... اشاره کرد.

فرهمندپور تصریح کرد: در قالب این وضعیت‌شناسی، مسائل و نظام مسائل هر حوزه استخراج می‌شود و متناسب با این نظام مسائل، بسته‌های سیاستی و راهبری قرارگاهی دستگاه‌ها برای تحقق مأموریت‌هایشان تولید می‌شود و سند جامع اشتغال زنان نیز در یکی از این میزهای تخصصی تدوین خواهد شد.