کد خبر: ۴۲۵۱۴۷۴

تاریخ: ۱۱ آذر ۱۴۰۳ - ۱۲:۴۶

باورهای غلط تغذیه‌ای/ 15

تعیین جنسیت یا سقط نوزاد با مواد غذایی؛ دروغ یا واقعیت

مصرف بیش از حد مواد غذایی تنها به این دلیل که برخی گفته‌اند در تعیین جنسیت نوزاد نقش دارد یا عدم مصرف برخی غذاها به دلیل ترس از سقط جنین، هیچ جایگاه علمی ندارد.

به گزارش ایکنا، کتاب «پاسخ‌های علمی درست به باورهای تغذی‌های نادرست» شامل ۱۸۵ باور غلط مردم ایران در خصوص تغذیه است که به همت دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت منتشر شده است.

برای تدوین این کتاب هزار و ۵۰۰ کارشناس تغذیه در ۶۵ دانشگاه علوم پزشکی باورهای اشتباهی که در خصوص تغذیه و مواد غذایی بین مردم رواج دارد، مطرح کرده‌اند. این باورها توسط تیمی ۲۰ نفره از متخصصان بررسی و پاسخ‌های علمی به آنها رائه شده است.

ایکنا، با هدف ترویج سبک زندگی سالم و بهبود تغذیه مردم ایران، بخشی از مهم‌ترین باورهای اشتباه در خصوص تغذیه را از این کتاب نقل می‌کند.

خوردن خرما و چیزهای گرم باعث تعیین جنسیت و تولد فرزند پسر می‌شود/ مادران خواهان فرزند پسر در دوره پیش از بارداری از مصرف ماست و لبنیات به دلیل سردی رحم استفاده خودداری کنند/ افزایش مصرف نمک و غذاهای نمک سود شده برای تعیین جنسیت/عدم مصرف لبنیات در تعیین جنسیت برای پسردار شدن مؤثر است/ خوردن گلابی در دوره بارداری منجر به تولد نوزاد پسر می‌شود.

پاسخ: جنسیت توسط عوامل بسیار پیچیده‌تری از جمله ترکیب کروموزومی و ژنتیکی والدین تعیین می‌شود. لذا روش‌هایی مثل پیروی از رژیم‌های غذایی خاص، حذف یک سری از مواد غذایی و یا افراط در مصرف برخی از گروه‌های غذایی جهت تعیین جنسیت جنین هیچ پایه و اساس علمی نداشته و هیچ کدام خصوصا در مواردی که سلامت فرد را به خطر می‌اندازد، توصیه نمی‌شوند. بنابراین مادران باردار از پیروی از توصیه‌های غذایی که تعادل رژیم غذایی را در دوران بارداری بر هم می‌زند، باید پرهیز کنند. ذکر این نکته مهم است که رعایت رژیم غذایی متنوع، متعادل و متناسب با شرایط مادر در سه ماه قبل از بارداری سبب می‌شود که تخمک با کیفیت بالاتری تشکیل شود.

مصرف بادمجان در بارداری باعث سقط جنین می‌شود/ مصرف گوجه و نعنا و پونه باعث سقط جنین می‌شود/ مصرف مربای گل محمدی باعث سقط جنین می‌شود/ مصرف انجیر، زردآلو، زرشک، بادام زمینی، چغاله بادام، عسل و آویشن باعث سقط جنین می‌شود/ مصرف غذاهای گرم، موز، تخم مرغ، گرمک، طالبی، انبه و جعفری توسط زن باردار باعث سقط جنین می‌شود/ استفاده از تخم شربتی باعث سقط جنین در سه ماهه اول بارداری می‌شود/ در دوران بارداری مصرف باقلا و فلفل ممنوع است.

پاسخ: بیشترین موارد سقط جنین معمولاً به دلیل یک ناهنجاری کروموزومی در جنین اتفاق می‌افتد. اگرچه رفتارهای پرخطر نظیر نوشیدن الکل، سیگار کشیدن و همچنین ابتلا به بیماری‌های مزمن در دوران بارداری می‌توانند خطر سقط جنین را افزایش دهند، اما علت اکثر سقط‌ها با ناهنجاری‌های ژنتیکی مرتبط هستند. به جز برخی از ترکیبات مثل زعفران که آن هم اگر به میزان زیاد مصرف شود احتمال سقط را افزایش می‌دهد.

اگر بارداری سنگ کلیه داشت مصرف لبنیات را باید به کلی حذف کند.(این مسئله حتی باور بعضی پزشکان هم هست)

پاسخ: شیوه زندگی کم تحرک و عادات غذایی غلط حاوی مقدار بالای نمک، پروتئین حیوانی، کربوهیدرات، مصرف مایعات ناکافی و همچنین چاقی از عوامل ایجاد سنگ کلیه است. انواع مختلفی از سنگ‌های کلیه شامل اگزالات کلسیم، فسفات کلسیم، اسیداوریک، سیستئینی، استروایتی و مخلوط وجود دارد که شایع‌ترین آنها از نوع اگزالات کلسیم است. اگزالات از طریق مواد خوراکی حاوی ویتامین C مانند میوه‌ها و سبزیجات در بدن جذب می‌شود، حال مصرف شیر و لبنیات که دارای کلسیم هستند با چسبیدن به اگزالات مانع به وجود آمدن سنگ کلیه می‌شوند. بنابراین توصیه می‌شود افراد مستعد سنگ کلیه با هر وعده غذایی خود لبنیات کم چرب مصرف کنند تا جذب اگزالات و خطر تشکیل سنگ کلیه کاهش یابد.

مصرف کندور در زنان باردار به دلیل افزایش ضریب هوشی جنین توصیه می‌شود/ مصرف کندر و جگر برای رشد مغز جنین در دوران بارداری مفید است/ مصرف کندر به جای اسید فولیک در بارداری برای باهوش شدن جنین مفید است.

پاسخ: بهره هوشی کودک یک ویژگی ارثی و اکتسابی است و مصرف یا حذف هیچ ماده غذایی خاصی در دوران بارداری تضمین کننده بهره هوشی بالای کودک نیست. در دوران بارداری مصرف جگر توصیه نمی‌شود، چرا که جگر حاوی ویتامین A زیادی است و ممکن است خطراتی برای رشد جنین به همراه داشته باشد. همچنین خوردن جگر آلوده باعث مسمومیت در زنان باردار شده که می‌تواند تهدید کننده زندگی مادر و جنین باشد. ذکر این نکته بسیار مهم است که نیاز به اسیدفولیک در دوران بارداری به دلیل پیشگیری از نقص مادرزاد لوله عصب افزایش می‌یابد. لذا بهتر است مصرف این مکمل از سه ماه قبل از باردار شروع شود و برای خانم های باردار که از قبل تصمیم به بارداری نداشته‌اند به محض اطلاع از بارداری مصرف روزانه یک قرص اسید فولیک توصیه می‌شود.

به دلیل نقش مهم این ویتامین در دوران بارداری باید توجه داشت مصرف منابع غذای حاوی این ویتامین به تنهای و یا جایگزین کردن مواد غذایی خاص (کندر) نیاز بدن مادران باردار به اسیدفولیک را تأمین نمی‌کند و نمی‌تواند جایگزین مکمل اسیدفولیک باشد. بنابراین بهتر است مادران باردار به جای تمرکز بر خوردن یک ماده غذایی خاص بر روی سلامت رژیم غذایی خود به صورت کلی تمرکز کنند.

مصرف هویج و گوجه فرنگی در زنان باردار سبب ناقص‌الخلقه شدن جنین می‌شود/ مصرف گوجه فرنگی در بارداری باعث می‌شود که کودک دچار مشکلات ذهنی شود.

پاسخ: عوامل محیطی تکوین نادرست جنین ارتباطی به مصرف یک نوع ماده غذایی خاص مانند هویج، گوجه فرنگی و یا هر ماده غذایی دیگر ندارد. عوامل آسیب رسانی که می‌توانند سبب اختلال در رشد مناسب مغز و یا اندام‌های جنین شوند شامل عفونت‌ها، مصرف الکل، استعمال دخانیات، مصرف مواد مخدر، قرار گرفتن در معرض تابش اشعه ایکس، مصرف برخی از داروها و . . . در دوران بارداری مخصوصا در هشت هفته اول بارداری است که در این زمان اندام‌ها به سرعت در حال شکل‌گیری و رشد هستند و بیشترین آسیب پذیری را دارند.

خوردن گوشت شتر موجب به عقب افتادن زمان زایمان می‌شود/ مصرف غذاهای تند و پر فلفل باعث زایمان زودرس می‌شود.

پاسخ: علت عقب افتادن زمان زایمان و یا زایمان زودرس می‌تواند ناشی از عوامل ژنتیکی، محیطی و یا ترکیبی از این دو باشد. عوامل محیطی در رابطه با این مشکل می‌تواند ناشی از فواصل کم بین بارداری‌ها، استرس فیزیکی یا روانی مادر، لاغری و یا چاقی مفرط او، بیماری‌هایی نظیر واژینوز باکتریایی، عفونت‌های داخل رحمی، اختلالات اندوکرین مادر، چندقلویی، استعمال سیگار و یا مصرف الکل و ناهنجاری‌های رحمی باشد. بنابراین علت عقب افتادن زمان زایمان و یا زایمان زودرس پیچیده است و نیاز به بررسی‌های دقیق توسط پزشک دارد و نمی‌تواند مربوط به مصرف نوع خاصی از مواد غذایی باشد لذا حذف و یا افراط در مصرف نوعی از مواد غذایی برای پیشگیری از این مشکلات غیرمنطقی است و صحت علمی ندارد.

مصرف گیاهان خودرو از جمله کم (غنه) در فصل بهار بسیار مفید است/ مصرف داروهای گیاهی در دوران بارداری (برای تسکین درد و ناراحتی‌های گوارشی)/ در ماه آخر بارداری عرق کاسنی به مقدار زیاد مصرف شود.

پاسخ: اغلب چنین قلمداد می‌شود که داروهای گیاهی و یا مصرف عرقیجات گیاهی طبیعی، سالم و بدون عوارض جانبی هستند؛ در حالی که ممکن است مصرف مقادیر زیاد و مکرر این گیاهان باعث عوارض جانبی در مادر و نمو جنین و یا حتی سبب تداخلات دارویی شود. از طرف دیگر برخی از این گیاهان حاوی مواد سمی بوده و هنگامی که مادر به صورت خودسرانه دارو و یا گیاه دارویی خاصی مصرف می‌کند مستقیماً وارد خون جنین می‌شود و می‌توانند خطرات جدی برای سلامت جنین داشته باشند. بنابراین مصرف هرگونه داروی گیاهی و یا عرقیجات در دوران بارداری باید با مشورت پزشک متخصص زنان انجام شود.