کد خبر: ۴۲۵۲۳۸۱

تاریخ: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ - ۱۰:۴۶

یک هفته با فرهنگ و ادب

استقبال شاعران از غزل مقام معظم رهبری تا هشدار سیدمهدی شجاعی

استقبال شاعران از غزل مقام معظم رهبری؛ روایتگری حقایق جهان اسلام به زبان عاشورا؛ هشدار سیدمهدی شجاعی برای نزدیک به صفر شدن سرانه مطالعه و ویژه‌برنامه‌های اهالی قلم در مراثیه شهادت «بانوی آب و آینه» از جمله عناوین مهمترین رویدادهای حوزه فرهنگ و ادب در این هفته است.

به گزارش ایکنا؛ گذار دومین هفته آذر و رسیدن برگه‌های تقویم به نیمه آخرین ماه پاییز، راوی رویدادهای مختلف و متنوع هم‌سو با یار مهربان و فعالان عرصه فرهنگ و ادب بود.

آغاز این هفته با ترنم سروده‌های شاعران ایران و کشورهای فارسی‌زبان در استقبال از غزل تازه سروده شده مقام معظم رهبری همراه بود و ادامه آن به تقدیر و سپاس اعضای خانه ملت از «دولت وفاق» به پاس ویژه برنامه‌های آن در ایام سی‌ودومین هفته کتاب جمهوری اسلامی؛ استعفای معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تنها بعد از 44 روز از انتصاب و در نهایت همدل‌شدن اهالی قلم و اصحاب هم‌نشین یار مهربان با ایام فاطمیه و شهادت بانوی بی‌نشان دو عالم، تجلی معنای آب و آینه، حضرت فاطمه اطهر(س) استوار شد.

استقبال شاعران از غزل مقام معظم رهبری؛ هشدار سیدمهدی شجاعی برای نزدیک به صفر شدن سرانه مطالعه؛ جریان‌سازی ادبیات مقاومت با صدور کتب ایرانی با موضوع فلسطین؛ روایتگری حقایق جهان اسلام به زبان عاشورا؛ «کتابخانه ملی»؛ خانه اندیشمندان؛ پذیرش استعفای معاون فرهنگی ارشاد و تعیین سرپرست جدید؛ انتشار فراخوان جشنواره کتاب سال دانشجویی؛ صدای اعتراض مردم علیه استبداد فلسفه «قیام جنگل»؛ عضویت «عبدالمجید ارفعی» در دائره‌المعارف بزرگ اسلامی؛ «روابط سیاسی ایران و انگلیس» زیر ذره‌بین تحلیل‌های علمی با رویکرد انتقادی؛ برگزاری کارگاه‌های شعر و داستان به همت سازمان قرآنی دانشجویان کشور؛ افزایش عضویت ۱۹۱هزار نفری به کتابخانه‌های عمومی؛ تقدیر نمایندگان مجلس از اقدامات نهاد کتابخانه‌های کشور؛ تمدید ارسال آثار به جشنواره «کتاب و رسانه»؛ انتشار فراخوان چهارمین جشنواره «افتخار من» و معرفی داوران شانزدهمین جشنواره ملی پژوهش کانون از جمله عناوین مهمترین اخبار طی هفته جاری در حوزه فرهنگ و ادب به شمار می‌رود.

در ادامه گزیده‌ای از این رخدادها و رویدادهای خبری ایکنا در هفته جاری ارائه شده است.

استقبال شاعران از غزل مقام معظم رهبری

نشست ادبی «همنشین عشق» در استقبال از جدیدترین غزل انتشار یافته مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی)، شامگاه جمعه، ۹ آذر؛ با حضور جمعی از اهالی شعر و ادب کشورهای ایران، افغانستان، هندوستان و پاکستان با اجرای سیدمسعود علوی‌تبار و به میزبانی گروه بین‌المللی «هندیران» برگزار شد.

علوی‌تبار؛ دبیر این نشست گفت: «استقبال» در لفظ به معنای روی آوردن و به پیشواز رفتن است و به عنوان سنت ادبی در ادبیات ایران به معنای «سرمشق» قرار دادن شعری خاص و مورد توجه از شاعری است که دیگر شعرا اغلب در محتوا و مضمون، در وزن و قافیه و ردیف به پیشواز آن شعر می‌روند و شعری جدید را خلق می‌کنند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: شاعری مانند «حافظ» با وجود اینکه استقبال‌های بسیاری از شاعران پیشتر و هم‌روزگار با خود داشته است، اما زبان شعری، شیوه هنری ناب و اندیشه‌های متفاوت او باعث آفرینش غزلیاتی در تراز اول شعر فارسی شده است.

مشروح این نشست و مرور نوسروده‌های شاعران در استقبال از غزل مقام معظم رهبری در اینجا قابل دسترس است.

هشدار سیدمهدی شجاعی برای صفر شدن سرانه مطالعه

آیین سوگواره بانوی «آب و آیینه» به مناسبت شهادت حضرت فاطمه(س)، ۱۳ آذر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.

سیدمهدی شجاعی در این مراسم گفت: کتاب «کشتی پهلو گرفته» در چند سال توانست عنوان پرفروش‌ترین کتاب را به خود اختصاص دهد. اکنون سوالی جدی برایم مطرح است چرا بعد از ۴۰ سال به این نقطه رسیده‌ایم؟ در این سال‌ها اعتماد مردم را کاهش دادیم، سرانه مطالعه کتاب را نزدیک به صفر کردیم و توانستیم نخبه‌ها را مجبور به مهاجرت کنیم!

مشروح مراسم آیینی سوگواره بانوی «آب و آیینه» در اینجا قابل مطالعه و دسترسی است.

جریان‌سازی ادبیات مقاومت با صدور کتب ایرانی با موضوع فلسطین

نشست «مسئله فلسطین از نگاه ادبیات» با حضور با حضور ابراهیم شمشیری؛ گردآورنده «کتاب نسل‌کشی در قرن ۲۱»، حبیب یوسف‌زاده؛ مترجم کتاب «یازده زندگی»، سمیه جمالی؛ منتقد و کارشناس و جمعی از اهالی فرهنگ و ادب در «کافه سمیه» حوزه هنری انقلاب‌اسلامی برگزار شد.

در این نشست ادبی، حبیب یوسف‌زاده؛ مترجم کتاب «لهجه‌های غزه‌ای» با اشاره به این سخن مقام معظم رهبری که «هیچ روایتی در تاریخ باقی نمی‌ماند مگر اینکه با هنر در آمیخته باشد»، عنوان کرد: ما علاوه بر پرداختن به مسئله فلسطین در قالب‌های هنری و ادبیات باید توجه داشته باشیم که هر کاری که انجام می‌دهیم استمرار داشته باشد.

وی با تاکید بر این امر که ما چه بخواهیم و چه نخواهیم نماینده مبارزه با سلطه استکبار جهانی هستیم، تصریح کرد: باید بتوانیم نسبت به مسئله فلسطین مواجهه بین‌المللی داشته باشیم. به این معنا که آثار و نوشته‌های ما بازتاب بین‌المللی پیدا کند و محدود به گستره ایران نباشد.

برای مرور صحبت‌های کارشناسان حاضر در این نشست ادبی با محور «ادبیات مقاومت» می‌توانید به اینجا مراجعه کنید.

روایتگری حقایق جهان اسلام به زبان عاشورا

محمدامین توکلی‌زاده، معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران در آیین اختتامیه سوگواره آیینی «تکیه ملت» که با حضور مدیران ارشد شهری پایتخت و برگزیدگان این رویداد در مجموعه فرهنگی «ایوان ری» برگزار شد، اظهار کرد: بسیاری از استعدادهای ناشناخته آیینی در ایام محرم و صفر سر بر می‌آورند اما این استعدادها کمتر معرفی و شناخته می‌شوند. در سوگواره آیینی «تکیه ملت» تلاش کردیم این استعدادها را شناسایی کنیم.

وی با بیان آنکه سوگواره آیینی و هنری «تکیه امت» روایتگر حقایق جهان اسلام به زبان عاشورا است گفت: سلاح حزب‌الله شعار یا زهرا(س) و یا زینب(س) بود و آنان با این سلاح در مقابل مجهزترین ارتش‌های جهان کفر ایستادگی کردند.

مشروح مراسم اختتامیه سوگواره آیینی و هنری «تکیه امت» و معرفی برگزیدگان این رویداد رقابتی در اینجا قابل دسترسی است.

«کتابخانه ملی»؛ خانه اندیشمندان

هشتادوهشتمین جلسه هیئت امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با حضور محمدرضا عارف؛ معاون اول رئیس جمهور، غلامرضا امیرخانی؛ رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، علیرضا کاظمی؛ وزیر آموزش و پرورش، حسین سیمایی‌صراف؛ وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، نجفقلی حبیبی و سیدمصطفی محقق‌داماد از اعضای هیات امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در تالار سخن سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.

عارف در این جلسه خطاب به مدیریت و اعضای حقوقی سازمان اسناد و کتابخانه ملی گفت خاطرنشان کرد: شما باید به عنوان سازمانی مرتبط با اندیشمندان و نخبگان، بررسی کنید و بگویید که در مورد مسائل کشور و مردم آیا به صرف اینکه در مجلس یا دولت طرحی مطرح می‌شود، سایر نهادها بدون نظر دادن نسبت به آن طرح باید تابع باشند؟‌

معاون اول رئیس جمهور در پاسخ به پرسش بنیادینی که مطرح کرد گفت:‌ بدنه دولت مرکز اسناد و کتابخانه ملی را تنها کتابخانه دانشگاهی نمی‌بیند،‌ اینجا خانه اندیشمندان است و این مجموعه باید تصمیم‌سازی کند.

پذیرش استعفا و تعیین سرپرست معاون فرهنگی ارشاد

عبدالحسین کلانتری، معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، روز 13 آذر و تنها بعد از 44 روز از انتصاب خود بر این مسند به سبب بیماری همسرش و همراهی در مسیر درمان او استعفا داد و سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با این استعفا موافقت کرد.

در همین راستا؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی طی حکمی بعد از پذیرش استعفای کلانتری، قدردانی از رفتار عاطفی و مسئولانه وی و آرزوی بهبودی برای همسر وی، کلانتری را به عنوان مشاور خود و عضو شورای بازبینی و اصلاح مقررات و دستورالعمل‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب و در حکمی جداگانه محسن جوادی را با حفظ سمت، به عنوان سرپرست معاونت امور فرهنگی این وزارتخانه منصوب کرد.

انتشار فراخوان جشنواره کتاب سال دانشجویی

سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی فراخوان سی‌ودومین جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی را منتشر کرد.

فراخوان سی‌ودومین جشنواره ملی «کتاب سال دانشجویی» با هدف ایجاد نشاط علمی در فضای دانشگاهی كشور، شناسایی و حمایت از دانشجویان نوقلم و صاحب اندیشه، معرفی و تجلیل از ناشران فعال در زمینه آثار دانشجویی و تقویت روحیه تتبع و پژوهش در میان دانشگاهیان توسط سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی، منتشر شد.

بر اساس این فراخوان دانشجویان و طلاب علاقه‌مند فرصت دارند آثار خود را اعم از تألیف و ترجمه، تا  ۲۵ اسفند امسال به دبیرخانه جشنواره ملی كتاب سال دانشجویی ارسال كنند.

علاقه‌مندان برای آشنایی با قوانین جشنواره می‌توانند به اینجا و برای دریافت لینک ثبت نام سی‌ودومین جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی به اینجا مراجعه کنند.

صدای اعتراض مردم علیه استبداد؛ فلسفه «قیام جنگل»

نشست علمی «قیام جنگل؛ تأثیرات و تأثرات فرهنگی» با هدف بررسی واکنش‌های مردمی، تأثیرات اجتماعی و فرهنگی این قیام در تاریخ معاصر ایران؛ با حضور هومن یوسف‌دهی، پژوهشگر ادبیات و تاریخ معاصر و قربانعلی کناررودی، عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.

یوسف‌دهی، در این نشست علمی، فرهنگی و تاریخی؛ «میرزا کوچک‌خان» را نمادی از مقاومت در برابر سلطه استعماری و استبداد داخلی دانست و اظهار داشت: «میرزای جنگلی» با اتکا به اراده‌ای استوار و رهبری هوشمندانه، نهضتی را پایه‌ریزی کرد که نه تنها صدای اعتراض مردم گیلان، بلکه انعکاسی از آرمان‌های آزادی‌خواهانه همه ایرانیان بود. قیام جنگل، بیانگر عزم ملتی بود که نمی‌خواست زیر بار ظلم خارجی و داخلی بماند.

پژوهشگر ادبیات و تاریخ معاصر، نهضت جنگل را پدیده‌ای فرهنگی دانست و تصریح کرد: قیام جنگل صدای اعتراض مردم علیه استبداد و استعمار بود.

متن کامل این نشست و مشروح صحبت‌های سخنرانان این رویداد در اینجا قابل دسترسی و مطالعه است.

عضویت «عبدالمجید ارفعی» در دائره‌المعارف بزرگ اسلامی

عبدالمجید ارفعی ایلام‌شناس برجسته و استاد بی‌همانند فرهنگ و زبان‌های باستانی به‌ویژه اَکَدی، ایلامی، سومری، اوستایی و پهلوی که کتاب‌ سه‌جلدی «گل‌نبشته‌های باروی تخت ‌جمشید»، با ترجمه او، در سال ١٣٨٧، از سوی انتشارات مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی منتشر شد، به عضویت شورای عالی علمی این موسسه دانشنامه‌نگاری درآمد.

«روابط سیاسی ایران و انگلیس» زیر ذره‌بین تحلیل‌های علمی با رویکرد انتقادی

بیست‌وسومین نشست «صد کتاب ماندگار قرن» به بررسی کتاب «تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس» تألیف «محمود محمود» اختصاص یافت.

در این نشست که با حضور فریدون مجلسی، دیپلمات پیشین و پژوهشگر روابط بین‌الملل، مجید تفرشی، سند پژوه و پژوهشگر تاریخ معاصر در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد، به تحلیل ابعاد مختلف روابط سیاسی ایران و انگلیس در طول تاریخ پرداخته شد.

متن کامل این رویداد تحلیلی و مشروح سخنان کارشناسان نشست نقد و بررسی کتاب «تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس» در اینجا قابل مشاهده و دسترس است.

برگزاری کارگاه‌های شعر و داستان سازمان قرآنی دانشجویان کشور

کارگاه‌های تخصصی مبانی شعر و داستان‌نویسی «چهار فصل قرآنی» معاونت آموزش جهاد دانشگاهی با تدریس عباس کریمی‌ عباسی و به همت سازمان قرآنی دانشجویان کشور برگزار می‌شود.

کارکردهای زبان، آفرینش ادبی و کارکرد ادبی، ابزارهای نگارش ادبی، فضاسازی و توصیف، پیرنگ و شخصیت‌پردازی، کشمکش، شروع، اوج و پایان و ... از مباحث کارگاه‌ داستان‌نویسی هستند.

افزایش عضویت ۱۹۱هزار نفری به کتابخانه‌های عمومی

محمدرضا هراتی؛ معاون توسعه کتابخانه‌ها و ترویج کتابخوانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور از ثبت نام ۱۹۱هزار نفر در کتابخانه‌های عمومی سراسر کشور همزمان با ایام سی‌ودومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران خبر داد.

به گفته وی از ۱۹۱هزار ثبت نام در بازه زمانی ۲۳ تا ۳۰ آبان، ۸۱هزار نفر عضویت جدید و ۱۱۰هزار نفر تمدید عضویت بوده است.

تقدیر نمایندگان مجلس از اقدامات نهاد کتابخانه‌های کشور

همزمان با سی‌ودومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در بیانیه‌ای خطاب به دکتر مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری اسلامی ایران، از اقدامات اثربخش کتابخانه‌های عمومی، زحمات مؤثر کتابداران سراسر کشور، کارکنان حوزه ستادی و دبیرکل نهاد تقدیر و حمایت کردند.

نمایندگان خانه ملت در این بیانیه علاوه بر تاکید بر اهمیت وفاق میان حاکمیت و مردم و فراهم‌ آوردن زمینه کنشگری مردم در عرصه فرهنگ؛ «تقویت حلقه‌های میانی برای ایجاد ارتباط مردم با حاکمیت» را مهم‌ترین راهکار تحقق این هدف دانسته و کتابخانه‌های عمومی، که بی‌فاصله با مردم در ارتباط هستند، را به عنوان یکی از این حلقه‌های میانی برشمرده‌اند.

تمدید ارسال آثار به جشنواره «کتاب و رسانه»

سیاوش صلواتیان، دبیر جشنواره «کتاب و رسانه» با حضور در استودیو شبکه خبر گفت: هدف این جشنواره قدردانی از فعالیت‌های رسانه با موضوع کتاب است. جشنواره از سه سال پیش که بازنگری در ساختار و آیین‌نامه‌ها اتفاق افتاد، یک ساختاری تعریف شده است، یک هسته‌ مرکزی ثابت دارد که در واقع همان سه حوزه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، رسانه‌های شنیداری و دیداری و شبکه‌های اجتماعی است.

وی درباره تمدید جشنواره گفت: مرحله فراخوان پذیرش آثار جهت شرکت در بیست‌ودومین جشنواره «کتاب و رسانه» با شعار «خواندن برای همدلی» تا ۲۰ آذر تمدید شد.

انتشار فراخوان چهارمین جشنواره «افتخار من»

موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، با هدف ارتباط پیشکسوتان جهاد و مقاومت با نسل جوان و تبیین فرهنگ ایثار، شهادت و در راستای نهضت خاطره‌گویی رزمندگان دوران دفاع مقدس، چهارمین جشنواره ملی «افتخار من» در استان تهران را برگزار می‌کند.

بر همین اساس این موزه، فراخوان چهارمین جشنواره ملی «افتخار من» ویژه استان تهران را با هدف ترویج و تبیین فرهنگ ایثار و شهادت و ارزش‌های دفاع مقدس منتشر کرد.

معرفی داوران شانزدهمین جشنواره ملی پژوهش کانون

داوران شانزدهمین جشنواره ملی پژوهش کانون پرورش فکری در بخش‌های مقاله، پایان‌نامه، کتاب و رساله، جستارنویسی، پژوهش اعضا و اقدام‌پژوهی معرفی شدند.

برهمین اساس در بخش «مقاله» مسعود زین‌العابدین،‌ فرزانه فخریان و بهار ملک‌پورشهرکی؛ در بخش «پایان‌نامه، کتاب و رساله» سعید رسولی،  امیرحسین سلطانی‌فلاح و علی عبدالعالی؛ در بخش «جستارنویسی» مریم شریف‌نسب، سعید حسام‌پور و مسلم قاسمی؛ در بخش «پژوهش اعضا» محبوبه اسپیدکار، سیدمحمد محبی‌بصیر و بی‌با رهسپار و در بخش «اقدام‌پژوهی» اقبال قاسمی‌پویا، نزهت اکبری‌فر و مهدیه قنبرپور داوری آثار را برعهده داشتند.

شانزدهمین جشنواره ملی پژوهش از ۲۴ تا ۲۶ آذر در استان مرکزی برگزار خواهد شد.

تازه‌های کتاب

یکی دیگر از اتفاقات ثابت و همیشگی رویدادهای خبری حوزه فرهنگ و ادب طی هر هفته، تازه‌های نشر و کتاب‌هایی است که توسط ناشران مختلف بعد از پشت سر گذاشتن مسیر پُر پیچ و خم نشر راه خود را به پیشخوان کتابفروشی‌های باز کردند.

در ادامه به معرفی اسامی برخی از این آثار تازه منتشر شده با محوریت دین، دفاع مقدس و مقاومت می‌پردازیم.

هم‌زمان با ایام فاطمیه، کتاب «حقیقت عظیم» شامل مجموعه بیانات حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدّظلّه‌العالی) درباره‌ حضرت فاطمه(س) از سال ۱۳۵۱ هجری شمسی به چاپ چهارم رسید.

کتاب «عبای گچی»؛ خاطرات شفاهی حجت‌الاسلام «حسین قدوسی‌نیا» روحانی خلاق تبریزی با تحقیق حسین و حیدر رضایی‌نیا و تدوین زینب علی‌اشرفی زکی توسط انتشارات راه یار منتشر شد.

کتاب «جمال» با نگاهی به زندگی ابومهدی المهندس از فرماندهان ارشد جبهه مقاومت اسلامی به قلم شهلا پناهی در انتشارات سوره‌مهر به چاپ رسید.

کتاب «اندیشه‌های تمدنی صاحب‌نظران معاصر جهان اسلام» توسط دبیرخانه نخستین دوره جشنواره بین‌المللی تمدن نوین اسلامی و انتشارات الهدی منتشر شد.

کتاب «رتبه‌بندی کتابخانه‌ها در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰» نوشته حمیده بیرامی طارونی توسط انتشارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به چاپ رسید.

گزارش از امین خرمی