کد خبر: ۴۲۵۳۳۸۲

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۴۰۳ - ۱۲:۰۹

علیرضا زالی:

پرداختن به سلامت معنوی نیازمند جسارت علمی است

رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به اینکه پرداختن به سلامت معنوی نیازمند جسارت علمی است که باید آن را تبیین کرد‌، گفت: : مدت‌هاست که مباحث سلامتی که در گذشته دوران اسلامی ما وجود داشته در حال خاک خوردن است و دانشمندان ما باید به اتصال مباحث دینی و قرآنی با مباحث نوین‌ سلامت معنوی بپردازند.

به گزارش خبرنگار ایکنا، همایش سلامت معنوی با رویکرد مراقبت معنوی امروز، ۲۰ آذرماه به همت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه شهید بهشتی، مرکز مطالعات دین و سلامت و با مشارکت سایر نهادهای علمی، فرهنگی کشور در محل تالار امام علی(ع) دانشکده علوم پزشکی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.

علیرضا زالی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس همایش سلامت معنوی در سخنانی اظهار‌ کرد: پرداختن به سلامت معنوی نیازمند جسارت علمی است که باید آن را تبیین کرد. فرآیند دگردیسی مفهوم سلامت در عرصه جهانی تحولات فراوانی ایجاد کرده و امروز سلامت معنوی به عنوان رکن چهارم ابعاد سلامت مطرح شده است.

زالی گفت: برخی دانشمندان بیمار نبودن را به عنوان سلامتی تلقی می‌کردند. در نیمه دوم‌ قرن بیستم سلامت اجتماعی نیز به ابعاد سلامت افزوده شد.‌ در سال ۱۹۸۳ بود که به موضوع سلامت معنوی پرداخته شد که می‌تواند در ابعاد سلامت گنجانده شود. لذا سلامت معنوی از سوی سازمان بهداشت جهانی به عنوان استراتژی تفکیک‌ناپذیر جوامع معرفی شد.

وی ادامه داد: با توجه به آموزه‌های دینی خود، مشحون بهره‌گیری از سلامت معنوی هستیم. سلامت معنوی یک واژه کاملاً قرآنی و دینی است و پیش از آنکه در جوامع غربی مطرح شد، از سوی اسلام و قرآن نیز بیان شده است.

زالی تصریح کرد: برخی افراد به بحث نفس در کنار سلامت می‌پردازند که موضوعی مفصل است و بررسی آن‌ نیازمند تحقیق و بررسی فراوان است.‌ اولین کسی که در موضوع سلامت معنوی در قالب طب روحانی و نفسانی نظریه ارائه داد، زکریای رازی بود. لذا موضوع سلامت معنوی در اسلام و دوران شکوفایی اسلامی وجود داشته و امروز دنیای غرب بدان می‌پردازد.

وی اظهار‌ کرد: امروز سلامت معنوی از لحاظ واژه‌شناسی در مفاهیم فراوانی مطرح می‌شود. باید نگاهی حنیفانه، توحیدمحور و قرآن‌بنیاد به سلامت معنوی داشته باشیم. امروز باید تمامی مکاتب و آرا را در رابطه با سلامت معنوی بررسی کنیم.

سلامت معنوی اکتسابی است

زالی با بیان اینکه مطالعات متعددی در دنیا وجود دارد که تقویت سلامت معنوی اکتسابی است، افزود: طبق نگاه اسلام به این قضیه که نوعی نگاه ترکیبی است، ذات و سرشت ارزش فراوانی داشته و باید به تربیت و پرورش افراد پرداخت. لذا سلامت معنوی اگرچه خاستگاهی در سرشت انسان دارد، اما بخش عمده آن اکتسابی است.

زالی بیان کرد: شاکله ارتباطی ما در حوزه سلامت معنوی، سلامت معنوی اجتماعی را ایجاد می‌کند که شاخصه آن مواسات و همدردی خواهد شد. یکی از راه‌های رسیدن به شادی و کاهش اضطراب و استرس، سلامت معنوی است. بحث سکینه قلوب نیز در حوزه سلامت معنوی و روانی مطرح می‌شود. طبق مطالعات‌ انجام شده، افراد سالمندی که در دوران جوانی خود سلامت معنوی داشته‌اند، دوران سالمندی را راحت‌تر طی می‌کنند.

وی تصریح کرد: مطالعات متعدد نشان می‌دهد که قسمت‌های مغزی افراد مذهبی فعال‌تر از دیگران است. همچنین، بانوان بارداری که سلامت معنوی بیشتری داشته باشند، درد زایمان را بهتر تحمل می‌کنند. امروز مبحثی به نام مغز معنوی‌گرا مطرح شده که در دنیا بدان پرداخته شده است. سلامت معنوی قابلیت یادگیری و ممارست دارد؛ چراکه بسیاری از مدارهای مغزی با سلامت معنوی قابلیت بازیابی دارند.

مباحث سلامتی دوران اسلامی در حال خاک خوردن است

زالی اظهار کرد: مدت‌هاست که مباحث سلامتی که در گذشته دوران اسلامی ما وجود داشته در حال خاک خوردن است و دانشمندان ما باید به اتصال مباحث دینی و قرآنی با مباحث نوین‌ سلامت معنوی بپردازند که اگرچه فعالیتی دشوار است ولی می‌توان به توسعه و تحلیل آن پرداخت. دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ذخایر و استعدادهای خوبی در این زمینه دارد که می‌توان از آن‌ها برای بحث سلامت معنوی و تحلیل آن‌ها بهره برد.

حجت‌الاسلام علی خدیوی، دبیر علمی همایش سلامت معنوی نیز طی سخنانی ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدا بیان کرد: در این ایام افتخاری برای ماست که میزبان پژوهشگران و اساتید حوزه سلامت و معنویت باشیم. سلامت معنوی مفهومی جهانی و بین‌المللی است و در جهان امروز پذیرفته شده و نظام بهداشت جهانی نیز آن را به عنوان یکی از ارکان چهارگانه سلامت پذیرفته است.

معنویت: اصلی‌ترین شاخصه تمدن نوین اسلامی

وی افزود: نظام‌ جمهوری اسلامی باید یکی از داعیه‌داران حوزه معنویت باشد؛ چراکه ساختارهای عرفانی و مذهبی فراوانی در شیعه وجود دارد. اصلی‌ترین شاخصه تمدن نوین اسلامی در سایه معنویت قرار دارد و مسیری را برای تعالی انسان باز می‌کند که با مرگ انسان تمام نشده و او را جاویدان می‌کند.

خدیوی گفت: در کنار رفاه مادی، رفاه معنوی نیز یکی از شاخصه‌های مهمی است که بدان تاکید شده است.‌ مقام معظم رهبری درباره الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت چهار بعد اساسی علم، اندیشه، سبک زندگی و معنویت را برای توسعه تمدن اسلامی مطرح کردند. در ایام کرونا برای رفع خلأ معنوی دعای هفتم صحیفه سجادیه از سوی مقام معظم رهبری به مردم توصیه شد.

وی اظهار کرد: حوزه درمان و علوم پزشکی در تمامی دنیا به بحث سلامت معنوی می‌پردازند. در این مباحث نیز وظیفه داریم تا نسبت به موضوع سلامت معنوی پیش‌قدم بوده و بدان بپردازیم. در کشور ما چند سالی است که به این بحث پرداخته شده است و مراکز تحقیقاتی در این حوزه شکل گرفته است.

خدیوی تصریح کرد: وظیفه اصلی ما این است که به عنوان نماینده حوزه و رهبری در دانشگاه و حلقه وصل میان حوزه و دانشگاه تبدیل مفهوم سلامت معنوی به مفهومی رایج در جامعه است. امروز در حوزه سلامت معنوی اساتید فراوانی وجود دارند که تلاش زیادی در این زمینه انجام داده‌اند و دانشگاه‌ علوم پزشکی شهید بهشتی نیز در این زمینه پیش‌گام است.

وی بیان کرد: سیاست‌گذاری همایش سلامت معنوی از ابتدای سال جاری آغاز شد و مقالات اساتید و نخبگان به دبیرخانه ارسال شد. در این راستا تعداد ۱۵۰ مقاله به دبیرخانه و سایت همایش ارسال شد که پس از داوری، تعداد ۱۱۰ مقاله پذیرفته شد و تعدادی از آن‌ها در این همایش ارائه خواهد شد. همچنین، مقالات برتر در مجلات علمی و پژوهشی چاپ خواهد شد.

وی در پایان تصریح کرد: امروز سلامت معنوی باید جای خود را در جامعه باز کرده و زمینه برای توسعه این امر در جامعه فراهم شود. نظام سلامت کشور باید علاوه بر سلامت جسمی و روانی به سلامت معنوی جامعه نیز بیندیشد که این امر با همکاری حوزه و دانشگاه رقم‌ خواهد خورد.