کد خبر: ۴۲۵۵۱۲۹

تاریخ: ۳۰ آذر ۱۴۰۳ - ۱۱:۳۰

یک هفته با فرهنگ و ادب

از اختتامیه‌ها و انتصاب‌های ادبی تا یلدایی متبرک به نام شهدا

برگزاری مراسم اختتامیه جایزه ادبی شهید سلیمانی، اعلام برگزیدگان داستانی جایزه ادبی «یوسف»؛ انتصاب اعضای هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور و خانه کتاب و ادبیات ایران و برگزاری جشن شب یلدا به نام شهدای ایران‌زمین از جمله عناوین مهمترین رویدادهای حوزه فرهنگ و ادب در این هفته است.

به گزارش ایکنا؛ گذار آخرین هفته آذر و عبور برگه‌های تقویم از آخرین ماه پاییز تا حسن ختام آن و برگزاری آیین ملی «شب یلدا»، در کنار تعطیلی یک‌هفته‌ای پایتخت به سبب برودت هوا و آلودگی شدید؛ فضای متفاوتی برای رویدادهای ادبی و فرهنگی کشورمان با خود به همراه داشت.

روایت گویای مکتب عاشورا با زبان حضرت ام‌البنین(س)؛ انتصاب اعضای هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور توسط رئیس جمهور؛ معرفی برگزیدگان داستانی جایزه ادبی «یوسف»؛ «مولانا» و «شمس» روحی واحد در دو بدن؛ امضای تفاهم‌نامه همکاری سازمان اسناد ایران با کتابخانه دولتی روسیه؛ اهمیت بالای صنعت چاپ در ماندگاری آثار علمی؛ اعلام برگزیدگان جایزه شهید سلیمانی بدون کتاب برگزیده فرهنگی؛ گشودن «پرونده‌ای برای هواپیماربایی» توسط شهردار تهران؛ انتشار فراخوان طرح‌های پژوهشی نهاد کتابخانه‌ها؛ انتشار فراخوان چهارمین دوره جشنواره سراسری فرهنگی «بحران»؛ تجلیل از همسران و مادران شهدا در بنیاد ایران‌شناسی؛ انتخاب و معرفی اعضای هیئت امنای خانه کتاب و ادبیات ایران؛ بررسی راهکارهای همکاری فرهنگی و علمی ایران و مصر؛ معرفی معاون توسعه مدیریت و منابع کتابخانه ملی؛ برگزاری آیین یلدا با شهدا و برگزاری پویش «کتاب مامان» به مناسبت روز مادر از جمله عناوین مهمترین اخبار طی هفته جاری در حوزه فرهنگ و ادب به شمار می‌رود.

در ادامه گزیده‌ای از این رخدادها و رویدادهای خبری ایکنا در هفته جاری ارائه شده است.

روایت گویای مکتب عاشورا با زبان حضرت ام‌البنین(س)

نشست ادبی «مادر ادب» به مناسبت سالروز رحلت حضرت ام‌البنین(س) و تکریم مقام مادران و همسران شهدا، ۲۳ آذر؛ با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و ادب کشورهای حوزه ایران فرهنگی به میزبانی گروه بین‌المللی «هندیران» برگزار شد.

در این نشست سیدمسعود علوی‌تبار؛ شاعر، کارشناس تاریخ و تمدن ملل اسلامی با بیان آنکه حضرت ام‌البنین(س) با ندای ولایت‌پذیری زبان گویای مکتب عاشورا بود خاطرنشان کرد: حضرت ام‌البنین(س) در فصاحت؛ بلاغت؛ شعر و ادبیات نیز چهره شاخصی بودند و با بهره‌گیری از این مقوله و همانگونه که اشاره شد در قالب مرثیه و نوحه، زبان گویای مکتب عاشورا شدند؛ از مشهورترین این اشعار، «مرا ام‌البنین نخوانید» و «ای کسی که عباس(ع) را دیدی» را می توان نام برد که در رثای فرزند دلاورش حضرت عباس بن علی(ع)، و پاسداری از مکتب عاشورا سرودند. اشعاری جانسوز که به گواهی تاریخ حتی افراد قسی‌القلبی مانند «مروان حکم» را هم به گریه می‌انداخت.

متن کامل گزارش این نشست و مرور نو سروده‌های شاعران ایران فرهنگی در این محفل ادبی در اینجا قابل مطالعه و دسترسی است.

انتصاب اعضای هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور

رئیس جمهوری با صدور حکمی ۵ عضو هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور را برای مدت چهار سال منصوب کرد.

مسعود پزشکیان؛ رئیس جمهوری کشورمان در اجرای بند (و) ماده (۲) قانون تاسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی کشور مصوب ۱۷ اسفند ۱۳۸۲ مجلس شورای اسلامی و بنا به پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با صدور حکمی ۵ عضو هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور را برای مدت چهار سال منصوب کرد.

بر این اساس حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی مهدوی‌راد، محسن اسماعیلی، محسن جوادی، آزاده نظربلند و فریبا افکاری را با صدور احکامی جداگانه از سوی رئیس جمهوری به عنوان اعضای هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور منصوب کرد.

معرفی برگزیدگان جایزه ادبی «یوسف»

مرحله استانی سیزدهمین دوره جشنواره جایزه ادبی «یوسف» در استان تهران برگزار و افراد برگزیده برای رقابت در سطح ملی به دبیرخانه کشوری معرفی شدند.

ناصر پروانی، علی ارسنجانی، شهلا آبنوس و نرگس سبزه‌میدانی آثار ارسالی را به داوری نشسته و در نهایت هفت اثر در دو بخش داستانک و داستان کوتاه به عنوان آثار برتر و شایسته رقابت در عرصه ملی شناخته شد.

اسامی برگزیدگان بخش‌های سه‌گانه رقابتی سیزدهمین دوره جایزه ادبی «یوسف» در استان تهران در اینجا قابل دسترسی است.

«مولانا» و «شمس» روحی واحد در دو بدن

نشست علمی «شمس و مولانا» با حضور جمعی از استادان و مولوی پژوهان کشور و چهره‌هایی، چون مهدخت معین؛ استاد زبان و ادبیات فارسی و فرزند استاد معین، توفیق سبحانی؛ مولانا پژوه، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، سید حسن امین؛ پژوهشگر حکمت اسلامی، اردشیر صالح پور؛ استاد هنر‌های نمایشی و نادر قشقایی هنرمندِ مجسمه ساز در تالار اجتماعات شهید مطهری انجمن برگزار شد.

در این نشست میرجلال الدین کزازی چهره ماندگار زبان و ادب فارسی گفت: سخن از دو چهره شگفت‌آور، خردآشوب و اندیشه‌خو در پهنه فرهنگ و ادب ایران است. دو هنگامهِ مَرد که در گونه خویش بی‌مانندند؛ مولانا و شمس تبریزی.

وی با بیان آنکه بار‌ها از من پرسیده‌اند که شمس با مولانا چه کرد؛ یا اینکه کدامیک از این دو از دیگری برتر است افزود: چندین سال پیش از آن رو که پیوند نابِ میان شمس و مولانا را به روشنی آشکار کنم، از نگاره و انگاره‌ای بهره جستم که گسترش هم یافت؛ آن، این بود که گفتم که مولانا دریا بود، دریایی پهناور، ژرف و ناپدید، اما آرام و بی‌هیچ تاب و تپش. شمس با این دریا چه کرد! دریایی که آن را با دریای نمادین و آیینی می‌سنجیم.

برای مطالعه سخنِ سخنوران در این محفل ادبی به نام دو قله ادب فارسی؛ مولانا جلال‌الدین محمد بلخی و شمس تبریزی می‌توانید به اینجا مراجعه کنید.

همکاری سازمان اسناد ایران با کتابخانه دولتی روسیه

همزمان با نشست سران کشورهای عضو بریکس، تفاهم‌نامه همکاری میان کتابخانه ملی ایران و کتابخانه دولتی روسیه در دیدار رسمی غلامرضا امیرخانی؛ رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، و «وادیم دودا»؛ رئیس کتابخانه دولتی روسیه، منعقد شد.

امیرخانی در این نشست امضای تفاهم‌نامه همکاری گفت: این تفاهم‌نامه نه تنها روابط فرهنگی و علمی ایران و روسیه را تقویت خواهد کرد، بلکه می‌تواند الگویی مناسب برای توسعه همکاری‌ها در سطح جهانی و در چارچوب کشورهای بریکس باشد.

اهمیت بالای صنعت چاپ در ماندگاری آثار علمی

آیین نکوداشت دکتر منصور صفت گل، استاد برجسته تاریخ‌نگاری ایران، با حضور غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، و جمعی از اندیشمندان و پژوهشگران حوزه تاریخ در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. این مراسم که با رونمایی از جشن‌نامه دکتر منصور صفت گل همراه بود، فرصتی برای گرامیداشت دستاوردهای علمی برجسته وی در تاریخ‌نگاری ایران محسوب می‌شود.

امیرخانی در این مراسم به اهمیت آثار ترجمه‌ای و تألیفات دکتر منصور صفت گل در حوزه‌های مختلف تاریخی تاکید کرد و اظهار داشت: تألیفات آقای دکتر صفت گل در زمینه‌های سندپژوهی، تصحیح متون و نسخ خطی، نه‌تنها در سطح ملی بلکه در سطح بین‌المللی نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در این مراسم نکوداشت بر اهمیت چاپ به‌ عنوان ابزاری برای ماندگاری آثار علمی و گسترش دستاوردهای علمی در حوزه تاریخ‌نگاری و پژوهش‌های تاریخی کشور تأکید کرد.

اعلام برگزیدگان جایزه «شهید سلیمانی» بدون کتاب برگزیده فرهنگی

سومین جایزه دوسالانه حاج قاسم سلیمانی؛ عصر ۲۵ آذر با اعلام برگزیدگان خود در بخش‌های مختلف به کار خود پایان داد.

برای مرور و آشنا شدن با برگزیدگان سومین جایزه ادبی دوسالانه حاج قاسم سلیمانی می‌توانید به اینجا مراجعه کنید.

گشودن «پرونده‌ای برای هواپیماربایی» توسط شهردار تهران

آیین رونمایی از چاپ دوم کتاب «پرونده‌ای برای هواپیماربایی» با حضور علیرضا زاکانی؛  شهردار تهران، علیرضا سلیمی؛ مدیر انتشارات سرو، رضا جهانفر؛ نویسنده کتاب و جمعی از پژوهشگران، اهالی فرهنگ و هنر و خانواده‌های معظم شهدا در مسجد جامع شهرک ولی امر وزارت دفاع برگزار شد.

کتاب «پرونده‌ای برای هواپیماربایی» ظرفیتی منحصر به فرد در تحلیل و تدقیق با محور تاریخ کشورمان به ویژه جنگ تحمیلی به شمار می‌رود.

انتشار فراخوان طرح‌های پژوهشی نهاد کتابخانه‌ها

معاونت برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، هم‌زمان با فرارسیدن هفته پژوهش، فراخوان ارسال طرح‌های پژوهشی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور را منتشر کرد.

«تحلیل رفتار مشتریان کتابخانه‌های عمومی بر اساس داده‌های «سامان»»، «تحلیل محتوا و متن‌کاوی منابع کتابخانه‌ها و نظرات و مرورها»، «نیازسنجی و تدوین شناسنامه آموزشی برای کارکنان»، «تدوین الگوی مستندسازی دانش مدیران و کارکنان»، «پیمایش ملی نظرات مشتریان کتابخانه‌های عمومی درباره منابع غیرداستانی» و «هوشمندسازی جستجوی منابع کتابخانه‌های عمومی» محورهای این فراخوان هستند.

پژوهشگران می‌توانند پیشنهاده‌های خود را تا تاریخ ۳۰ دی‌ در سامانه مدیریت طرح‌های پژوهشی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به نشانی rpm.iranpl.ir ارسال کنند.

انتشار فراخوان چهارمین دوره جشنواره سراسری فرهنگی «بحران»

سازمان پیشگیری و مدیریت بحران و دفتر طنز حوزه هنری، چهارمین دوره جشنواره سراسری فرهنگی، هنری بحران را برگزار می‌کنند.

زلزله؛ سیل؛ بیماری‌های همه‌گیر؛ بازتوانی؛ طوفان؛ ایمنی و  مدیریت بحران به عنوان محورهای جشنواره از سوی دبیرخانه این رویداد اعلام شده است.

شعر طنز؛ داستان کوتاه؛ کاریکاتور و کارتون؛ عکس؛ پوستر و گرافیک به عنوان بخش‌های اقماری این رویداد فرهنگی و هنری اعلام شده است.

علاقه‌مندان برای شرکت دراین رویداد رقابتی و جهت آشنایی با مقررات و نحوه شرکت در این جشنواره می‌توانند به اینجا مراجعه کنند.

تجلیل از همسران و مادران شهدا در بنیاد ایران‌شناسی

به مناسبت فرا رسیدن اولین سالگرد تدفین پیکر پاک شهید گمنام در بنیاد ایران‌شناسی، این مجموعه همزمان با سالروز وفات حضرت ام‌البنین(س) مراسم تکریم از ۶۰ همسر و مادر شهدای مسلمان و اقلیت‌‌های مذهبی کشور را در شامگاه ۲۵ آذر برگزار کرد.

محمدحسین رجبی‌دوانی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی با بیان گزارش مختصری از روند تشییع و تدفین پیکر پاک شهید گمنام در سال 1402 افزود: وظیفه بنیاد ایران‌شناسی شناساندن عظمت‌های ایران و افتخارات آن در سطح ملی و بین‌المللی است و به همین علت میزبان پیکر پاک شهیدی از این آب و خاک است زیرا ایران پهناور بقای خود را مدیون خون پاک شهیدان می‌داند و این افتخار نصیب ما شد که امسال اولین سالگرد تدفین این پیکر پاک را برگزار می‌کنیم و در این مدت برکات فراوانی از حضور این شهید عزیز برای ما حاصل شده است.

مشروح مراسم تجلیل و تکریم از مادران و همسران شهدا به میزبانی بنیاد ایران‌شناسی در اینجا قابل رصد و مطالعه است.

انتخاب و معرفی اعضای هیئت امنای خانه کتاب و ادبیات ایران

سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با صدور احکامی جداگانه، محسن جوادی، احمد مسجدجامعی، محسن چینی‌فروشان، محمدعلی مهدوی‌راد، علی‌اکبر اشعری، محسن مومنی‌شریف، محمدرضا محمدخانی، علی‌محمد مودب، ابراهیم حیدری، لادن حیدری و آزاده نظربلند را به عنوان اعضای جدید هیئت امنای موسسه خانه کتاب و ادبیات ایران منصوب کرد.

بررسی راهکارهای همکاری فرهنگی و علمی ایران و مصر

غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و «اسامه طلعت»؛ رئیس کتابخانه و آرشیو ملی مصر، در حاشیه اجلاس بریکس با هدف بررسی راهکارهای تقویت همکاری‌های فرهنگی و علمی دیدار و بر اهمیت گسترش همکاری‌های دوجانبه و برنامه‌ریزی برای تعاملات آینده تأکید کردند.

امیرخانی با اشاره به اهمیت منابع تاریخی و نسخ خطی مصر گفت: کتابخانه و آرشیو ملی مصر با مجموعه‌ای غنی از میراث فرهنگی و علمی، زمینه‌های ارزشمندی برای همکاری‌های تحقیقاتی و علمی گسترده میان دو کشور فراهم می‌آورد.

«اسامه طلعت» نیز با ابراز علاقه به فرهنگ ایرانی و زبان فارسی، تمایل خود را برای گسترش همکاری‌های فرهنگی و علمی میان دو کشور اعلام کرد و گفت: فرهنگ ایرانی و زبان فارسی برای من جذابیت خاصی دارد. بخش قابل توجهی از تحصیلاتم را به یادگیری زبان فارسی اختصاص داده‌ام و علاقه‌مندم در آینده همکاری‌های فرهنگی و علمی بیشتری با ایران داشته باشیم.

معرفی معاون توسعه مدیریت و منابع کتابخانه ملی

مراسم تودیع و معارفه معاونت توسعه مدیریت و منابع کتابخانه ملی، با حضور غلامرضا امیرخانی؛ رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، معاونین و مدیران ارشد، ۲۸ آذر در تالار سخن حوزه ریاست این سازمان برگزار و بابک گراوند به‌ عنوان سرپرست جدید معاونت توسعه مدیریت و منابع معرفی شد.

برگزاری آیین یلدا با شهدا

آیین یلدا با شهدا با حضور ۱۱۰ خانواده معظم شهدای مدافع حرم، 28 آذر در سالن همایش‌های خلیج فارس موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس برگزار شد.

زهراسادات خلیلی، دبیر آیین یلدای شهدایی در خصوص اهداف برگزاری این مراسم گفت: ایده برگزاری این برنامه از سال ۹۸ زده شد و نیاز دیدیم که فرزندان خانواده معظم شهدا در برنامه‌های شاد و مفرح حضور داشته باشند.

دبیر آیین یلدای شهدایی خاطرنشان کرد: شهدا همیشه زنده هستند و امیدواریم همه ما را شفاعت کنند.

این مراسم با حضور ۱۱۰ خانواده شهدا از جمله خانواده شهیدان عجمیان، علی وردی، رضوان، کلباسی، قربانخانی و جمعی از خانواده معظم شهدای مدافع حرم و امنیت برگزار شد.

برگزاری پویش «کتاب مامان» به مناسبت روز مادر

به مناسبت فرارسیدن سالروز ولادت حضرت فاطمه(س) و گرامیداشت مقام مادر، پویش «کتاب مامان» توسط سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران، باغ کتاب، اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران، مؤسسه رسانه‌ای شیرازه، برنامه‌های کاربردی فراکتاب و کتابراه و تعدادی از ناشران و توزیع‌کنندگان کتاب از ۲۹ آذر تا ۲ دی‌ برگزار می‌شود.

در این پویش امکانی برای خرید کتاب با تخفیف فراهم شده تا علاقه‌مندان برای اهدای کتاب به مادران خود از تخفیف بهره‌مند شوند. کتاب‌های پویش «کتابِ مامان» به صورت حضوری در باغ کتاب تهران و فرهنگسراهای شهر تهران عرضه می‌شود و سایت ketabiq.com و نرم‌افزارهای کاربردی فراکتاب با تخفیف ۷۰ درصد و کتابراه محمل عرضه کتاب‌های این پویش در فضای مجازی هستند.

تازه‌های کتاب

یکی دیگر از اتفاقات ثابت و همیشگی رویدادهای خبری حوزه فرهنگ و ادب طی هر هفته، تازه‌های نشر و کتاب‌هایی است که توسط ناشران مختلف بعد از پشت سر گذاشتن مسیر پُر پیچ و خم نشر راه خود را به پیشخوان کتابفروشی‌های باز کردند.

در ادامه به معرفی اسامی برخی از این آثار تازه منتشر شده با محوریت دین، دفاع مقدس و مقاومت می‌پردازیم.

هم‌زمان با سالروز وفات زنده‌نام آیت‌الله تألهی (26 آذر)، کتاب «محرم راز» نوشته حسین ایزدی با روایت مکنونات عرفانی این روحانی شیعه توسط انتشارات شهید کاظمی به چاپ رسید.

انتشارات مروارید کتاب «از ستیز تا ستایش» به تالیف نیما ظاهری را با محور روایت تاریخی هزار ساله از فرخی سیستانی تا شفیعی کدکنی را پیرامون روایت شاعرانه از ستیر تا ستایش را منتشر کرد.

کتاب «حمام بالکان» اثر «ولادیسلاو بایاک» به ‌تازگی با ترجمه یوسف سهرابی از سوی انتشارات امیرکبیر راهی بازار نشر شده است. این ‌کتاب شامل یک رمان و چند داستان کوتاه است.

رمان «صخره مقدس» با موضوع عملیات طوفان الأقصی به قلم محدثه اصلانی توسط انتشارات کتاب جمکران منتشر و راهی بازار نشر شد.

کتاب «مربی‌گری، از مبانی تا میدان» نوشته مرتضی مروی توسط انتشارات به نشر (آستان قدس رضوی) منتشر و راهی بازار نشر شد.

گزارش از امین خرمی