کد خبر: ۴۲۵۵۸۲۴

تاریخ: ۰۴ دی ۱۴۰۳ - ۱۰:۰۰

نگاهی بر بخش معارفی مسابقات سراسری قرآن

چگونه بخش گفتمان‌ساز مسابقات قرآن را جذاب کنیم

بخش معارفی مسابقات سراسری قرآن در ادوار مختلف مدیریتی سازمان اوقاف دستخوش تغییر بوده است، این بخش، اما در سال‌های اخیر به لحاظ شکلی به تثبیت نسبی رسیده و از مرحله آزمون و خطایی که در دهه نود شاهد آن بودیم، عبور کرده است.

به گزارش ایکنا، مرحله نهایی بخش معارفی چهل و هفتمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم از یکم دی‌ماه با برگزاری مراسم افتتاحیه و نیز آزمون کتبی آغاز شده و تا ششم این ماه که زمان برگزاری مراسم اختتامیه و تجلیل از برگزیدگان است، ادامه خواهد داشت.

این دوره از مسابقات همچون سال‌های اخیر به میزبانی شهر قم و در رشته‌های معارف قرآن کریم (تفسیر شیعه)، معارف نهج‌البلاغه و معارف صحیفه سجادیه برگزار می‌شود، با این تفاوت که امسال بخش بین‌الملل به صورت آزمایشی به آن اضافه شده است. در بخش بین‌الملل صرفاً دانشجویان جامعة المصطفی العالمیه حضور دارند. شرکت‌کنندگان این بخش آزمایشی ۲۰ نفر هستند.

به نظر می‌رسد بخش معارفی مسابقات سراسری قرآن کریم که در ادوار مختلف مدیریتی در مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و امور خیریه دستخوش تغییر و دگرگونی شده بود، حالا به یک تثبیت نسبی رسیده و از مرحله آزمون و خطا عبور کرده است. آزمون و خطایی که گاه مسابقات این بخش را شبیه برنامه «مسابقه هفته» که دهه شصت و هفتاد به روی آنتن تلویزیون می‌رفت کرده بود و گاهی بخش عترت حذف و تنها در رشته معارف قرآن کریم برگزار می‌شد.

حالا با تثبیت جایگاه این بخش به لحاظ شکلی، برگزارکنندگان فرصت بیشتری برای تأمل بر روی نحوه اجرای مسابقات به لحاظ محتوایی داشته باشند، لذا دور از انتظار نخواهد بود، اگر در سال‌های آینده شاهد آزمون و خطا‌هایی دیگر برای رسیدن به بهترین شیوه ارائه محتوا باشیم. شیوه‌های مختلفی که تلاش خواهد کرد زمینه انس و الفت مردم با معارف ناب کلام وحی را فراهم و راه را برای پیاده‌سازی این گفتمان در جامعه هموار کند.

یکی از مواردی که به لحاظ محتوایی می‌تواند مخاطبان و عامه مردم را درگیر معارف قرآن و عترت کند، استفاده از محتوا‌هایی با بیشترین تناسب با موضوعات روز جامعه است.

موضوع حجاب، بحث استکبارستیزی و مقاومت، موضوع امید و مواردی از این دست این روز‌ها بحث روز جامعه است. هر چند در این دوره از مسابقات نیم‌نگاهی به این موضوعات شده است، اما شکل پررنگ‌تری از آن را در سال‌های آینده می‌توان انتظار داشت.

جذابیت‌بخشی بیشتر به مطالب و محتوا‌ها و خطابه‌هایی که از سوی متسابقان بخش معارفی ارائه می‌شود نکته دیگری است که می‌تواند نقش بی‌بدیلی در انس مردم با این معارف ناب داشته باشد.

استاد بی‌بدیل این حوزه حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی، مفسر قرآن کریم است که می‌تواند به عنوان الگویی برای شرکت‌کنندگان در بخش معارفی مسابقات سراسری قرآن معرفی شود. بدون شک می‌توان بر روی این گزاره بیشتر اندیشید و جلسات هم‌اندیشی بیشتری را تدارک دید با طرح این سوال کلی که آیا می‌توان نحوه بیان تفسیر و تدبری قرآن کریم و معارف الهی را به شیوه حجت‌الاسلام قرائتی در مسابقات ارائه داد یا خیر؟

موضوعی که اگر در مسابقات عملیاتی شود می‌تواند انقلابی را در گرایش مخاطبان به این مسابقات و نفوذ این معارف در بین آحاد مردم به دنبال داشته باشد و علاوه بر آنها رویش‌های بسیار زیادی هم به همراه داشته باشد؛ لذا باید بیشتر بر روی این مسئله فکر کرد که آیا می‌شود در این بخش از مسابقات از شیوه حجت‌الاسلام قرائتی الگوبرداری کرد؟

بر اساس گفته بسیاری از فعالان این حوزه، بخش معارفی، بخش گفتمان‌ساز مسابقات سراسری قرآن کریم است، بخشی که می‌خواهد عمل به قرآن کریم را در رگ‌های جامعه تزریق کند تا جامعه‌ای انس‌یافته با کلام وحی و معارف ناب عترت تحویل دهد.

با وجود این گفتمان‌ساز بودن، اما مطالب و محتوایی که از سوی شرکت‌کنندگان در بخش معارفی مسابقات سراسری قرآن کریم در ادوار مختلف ارائه شده اغلب دارای ساختار یکنواخت، نسبتاً تخصصی و با کمترین انعطاف بیانی همراه بوده است، این ساختار از حداقل جذابیت برای عموم مردم و به خصوص نسل جوان برخوردار است.

برای اینکه نسل جوان و نوجوان درگیر یک مسئله شود، باید زبان آنها را وارد آن موضوع کنیم، لذا برای تحقق این مهم باید به دنبال راهی برای پیوند محتوا‌های ارائه شده با گفتمان نسل جوان و نوجوان و استفاده از زبان آنها در این بخش باشیم، این کار با فاصله گرفتن از نگاه نخبگانی به بخش معارفی (در ارائه محتوا) قابل تحقق است.

پیوست رسانه‌ای مطلوب موضوع دیگری است که می‌تواند پروژه انس یافتن مردم با کلام وحی را از طریق بخش معارفی مسابقات سراسری قرآن محقق سازد. غیر از پخش زنده و پوشش مسابقات از سوی رسانه‌های برخط جا دارد در ایام بعد از مسابقات نیز این رویداد رها نشود و بخش‌های کوتاه آن که دارای اثربخشی بیشتری هست زیر نظر اساتید این حوزه، گلچین و در مناسبت‌های مختلف در اختیار رسانه‌ها قرار گیرد.