کد خبر: ۴۲۵۵۹۰۰

تاریخ: ۰۵ دی ۱۴۰۳ - ۰۸:۰۰

سواد سلامت/ 8

خطر رژیم کتوژنیک برای بدن + فیلم

استفاده از رژیم کتوژنیک بدون مشورت با پزشک و به مدت طولانی موجب بالا رفتن اسید اوریک خون، افزایش خطر ابتلا به بیماری نقرس، کبد چرب‌ و اختلال‌های گوارشی می‌شود.

«فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَى طَعَامِهِ؛ پس انسان بايد به خوراک خود بنگرد»(آیه ۲۴ سوره عبس). در این آیه از قرآن کریم خداوند به صراحت و تأکید بیان می‌کند که انسان «باید» به خوراک خود بنگرد. اگر همین یک آیه در خصوص تغذیه اجرا می‌شد آیا با پدیده خطرناک چاقی و عواقب و بیماری‌های متعدد آن مواجه بودیم؟ آیا صنعت غذایی ما اینگونه بود که اکنون هست؟ آیا لزومی داشت هر روز مردم کشورمان به دنبال رژیم‌های غذایی تجویزی از سایر کشورها که تأثیرگذاری مثبت و منفی آنها از نظر علمی تأیید یا رد نشده است و یا مدام به دنبال حذف برخی مواد از غذای خود باشند؟

خبرگزاری ایکنا، با هدف عمل به وظایف ذاتی خود مبنی بر ارتقای سواد سلامت، سلسله درس گفتارهایی با هدف عمل به آیه «فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَى طَعَامِهِ» تهیه کرده است که طی آن احمد اسماعیل‌زاده، متخصص تغذیه و رژیم درمانی به آموزش مباحث مهم مربوط به بهبود تعذیه می‌پردازد. در قسمت هشتم این مجموعه مبحث «خطر رژیم کتوژنیک» مطرح می‌شود که با هم می‌بینیم و می‌خوانیم.

در مورد کنترل وزن و چاقی یکی دیگر از رژیم‌های غذایی که شهرت زیادی بین عموم مردم پیدا کرده، استفاده از رژیم‌های کتوژنیک است؛ اما آیا این رژیم‌های غذایی از نظر علمی مورد تأیید هستند؟

وقتی صحبت از رژیم مشهور می‌کنیم یعنی رژیمی که اسم دارد، باید بدانیم این رژیم‌ها با هدف تجاری‌سازی و بیزینس ایجاد شده‌اند و در بسیاری از مواقع پشتوانه علمی قوی و مباحث سلامت در آنها مورد توجه قرار نگرفته است.

رژیم کتوژنتک رژیم پرچربی است که در این رژیم مصرف کربوهیدرات یا مواد نشاسته‌ای و قندی را شدیداً محدود می‌کنیم ولی چربی رژیم غذایی را بالاتر می‌بریم. چون وقتی چربی‌ها وارد بدن می‌شوند بدن از آنها یکسری موادی به اسم کتون‌بادی تولید می‌کند که برای اهداف خاصی در بدن استفاده می‌شود.

برای اولین بار رژیم‌های کتوژنیک در دنیا برای کنترل بیماری سرع و تشنج‌های شدید که به درمان دارویی مقاوم هستند تدوین شد و نتایج خوبی هم داشت. بعدها مشخص شد که برای درمان برخی از سرطان‌ها هم این رژیم‌ها می‌تواند مؤثر باشد و اخیراً برای کنترل و کاهش وزن نیز از این رژیم‌ استفاده می‌شود.

کتون‌بادی‌های تولید شده در رژیم کتوژنیک حالت اسیدی دارند، وقتی از رژیم کتوژنیک استفاده می‌کنیم، آب بدن سریعاً خالی می‌شود به همین دلیل است که افرادی که رژیم کتوژنیک را برای کاهش وزن استفاده می‌کنند می‌بینند که در ماه اول هشت کیلو وزن کم کرده‌اند که همه این مقدار وزن مایعات بدن است. یعنی اگر این رژیم را کنار بگذارند، که چه بخواهند و چه نخواهند آن را کنار خواهند گذاشت چون فرهنگ عادی زندگی آنها نیست و اگر حتی سه‌ ماه، شش‌ ماه یا یک‌ سال هم این رژیم را بگیرند باز هم مجبور هستند به زندگی عادی بازگردند و این رژیم را کنار بگذارند، وزنشان باز خواهد گشت.

افرادی که این رژیم را می‌گیرند وقتی به زندگی عادی تغذیه‌ای ما ایرانی‌ها باز می‌گردند که شامل نان، برنج و ... است، همه وزنی که کاهش پیدا کرده باز می‌گردد و حتی وزن افراد بیشتر از زمانی می‌شود که رژیم کتوژنیک گرفته بودند. از سوی دیگر بدن آنها در برابر کاهش وزن مقاوم می‌شود به نحوی که اگر به سراغ متخصص تغذیه بروند تا رژیم صحیح تغذیه‌ای بگیرند به راحتی وزن آنها کاهش پیدا نمی‌کند.

از سوی دیگر در رژیم کتوژنیک چون کتون‌بادی‌ها در بدن تولید می‌شوند و آب بدن کم می‌شود، بدن به راحتی نمی‌تواند اجسام کتون‌بادی را دفع کند و اسید اوریک خون به خوبی دفع نمی‌شود و در بدن می‌ماند و خطر ابتلا به بیماری نقرس را بالا می‌برد. همچنین حمله بافت چربی به سمت کبد رخ می‌دهد و کبد را چرب‌تر می‌کند و اختلال‌های گوارشی و مشکلاتی از این دست نیز برای افراد ایجاد می‌شود.

پس رژیم کتوژنیک به عنوان یک رژیم شُک برای درآوردن بدن از حالت مقاومت  اگر توسط متخصصان و کارشناسان تغذیه به مدت دو تا سه هفته تجویز ‌شود قابل قبول است اما اینکه بدون مشورت با متخصص افراد رژیم کتوژنیک بگیرند تا وزنشان را کم کنند مطلقاً توصیه نمی‌شود.

{$sepehr_media_3705977_400_300}