کد خبر: ۴۲۵۶۳۱۴

تاریخ: ۰۶ دی ۱۴۰۳ - ۱۳:۵۴

در دومین گردهمایی ایده‌پردازان قرآنی

راه‌های جذاب‌سازی آموزش قرآن بررسی شدند

دومین گردهمایی ایده‌پردازان قرآنی برگزار و در آن آخرین ایده‌های قرآنی برای جذاب‌سازی فرایند آموزش قرآن از سوی ایده‌پردازان این حوزه ارائه شد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، دومین گردهمایی ایده‌پردازان قرآنی صبح پنج‌شنبه ششم دی در حسینیه فاطمه الزهراء (س) مجتمع امام خمینی (ره) با حضور جمعی از فعالان و پیشکسوتان قرآنی کشورمان برگزار شد.

در ابتدای این مراسم ابراهیم‌آبادی، قاری ممتاز کشورمان به تلاوت آیاتی از کلام‌الله مجید پرداخت و در ادامه پنج ایده برتر دومین گردهمایی ایده‌پردازان قرآنی به ارائه ایده‌ها و طرح‌های خود پرداختند.

اولین ایده‌ای که در این گردهمایی ارائه شد، ایده «آموزش قرآن در آیینه اندیشه و حکمت» بود که سبیکه سرمدی‌نیا، پژوهشگر قرآنی از استان اصفهان و مدرسه مهرستان به بیان جزئیاتی از آن پرداخت.

وی گفت: یکی از دغدغه‌های ما در مدرسه مهرستان اصفهان آموزش قرآن و ایجاد علاقه و انگیزه بیشتر در دانش‌آموزان در دوره دبستان بود. مدتی روی این طرح کار شد و مطالعات زیادی بر روی مقالات آسیب‌شناسی کودکان در مدارس صورت گرفت، همچنین الگو‌های آموزشی در داخل و خارج کشور و مولفه‌های تعلیم و تربیت از نظر شهید مطهری بررسی و نهایتاَ ایده آموزش قرآن در آیینه اندیشه و حکمت طراحی شد.

سرمدی‌نیا در مورد اهداف این ایده بیان کرد: اهداف این ایده، آموزش روخوانی و آشنایی با معانی برخی کلمات پرتکرار و تربیت مهارت اندیشه‌ورزی از سوی دانش‌آموزان است. الگوی آموزش در این ایده نیز به این صورت است که یک حلقه تشکیل می‌شود و دانش‌آموزان در این حلقه که آیه‌محور است حضور می‌یابند. کار در این طرح در پایه اول به صورت شنیداری بوده و آموزش روخوانی از پایه دوم شروع می‌شود.

این پژوهشگر قرآنی اظهار کرد: در این ایده الگوی آموزش در سه مرحله اجرا می‌شود که شامل مراحل هوشیارسازی، اندیشه‌ورزی و روخوانی است. برای آموزش این طرح از لوحه‌های مصوری استفاده شده که تصاویر روی آن با هوش مصنوعی طراحی شده و از رنگ‌های شاد و المان‌های پویا استفاده شده است. رویکرد اصلی این ایده آموزش روخوانی و روانخوانی، تکرار کلمات کلیدی و پرتکرار قرآنی است که با آیه زندگی مفهوم مشابه دارند.

بر اساس گزارش ایکنا، در بخش دیگری از این مراسم کلیپ کوتاهی از داوری مرحله دوم فراخوان ایده‌پردازی‌های قرآنی پخش شد و در ادامه ستاره موسوی، از استان اصفهان به صورت برخط طرح خود را با عنوان «الگوی آموزشی مسجدمحور در راستای علاقه به قرآن» ارائه داد.

وی گفت: یکی از نکات اصلی این طرح تلفیق درس‌ها با قرآن کریم است، در این طرح، دروس مختلف پایه‌های تحصیلی با قرآن کریم تلفیق شده است. به عنوان مثال یکی از این پیوند‌ها بین درس فارسی و قرآن بوده است. در این پیوند، آیه ۱۴ سوره مبارکه طه که فرموده است «با خواندن نماز به یاد خدا باشید» با پیام یکی از دروس درس فارسی پیوند خورده است.

موسوی تصریح کرد: تلاش ما در این ایده این بوده است که بچه‌ها هر درسی می‌خوانند به یاد خداوند بیفتند و در این دروس برای آنها یادآوری یاد و نعمت‌های خداوند متعال باشد.

وی با اشاره به اینکه با نگاه تلفیقی توانستیم مفاهیم قرآنی را بهتر به بچه‌ها منتقل کنیم، اظهار کرد: سال گذشته این طرح روی دانش آموزان کلاس دوم ابتدایی و امسال روی پایه سوم اجرا شده است.

در بخش دیگری از این مراسم «طرح جامع تدبر در قرآن کریم ویژه نوجوانان» که به همت راضیه ملکی‌راد و همکاران وی در گروه راحیل آماده شده است، از سوی سمیعی‌فر ارائه شد.

سمیعی‌فر در مورد این طرح ابتدا با طرح این سوال که عنوان کلاس قرآن چه چیزی به ذهن ما می‌آورد، گفت: نوجوانان ما چه میزان به کلاس قرآن اشتیاق نشان می‌دهند؟ آیا کلاس‌های قرآن جذابیت لازم را دارند؟ اینها سوالاتی است که حداقل یک بار از خودمان پرسیده‌ایم.

وی با اشاره به اینکه دغدغه ما در گروه راحیل این بود که چرا زودتر با فهم منسجم قرآن آشنا نشویم، تصریح کرد: اهداف این طرح ایجاد انس و اشتیاق‌آفرینی نوجوان نسبت به قرآن کریم، نگاه نوجوان به سمت انسان و تعالی دادن جهان و مسائلی از این دست بوده است. ما به دنبال این بوده‌ایم که نوجوان را به این باور برسانیم که او مخاطب قرآن است و می‌تواند آن را بفهمد.

این فعال قرآنی با اشاره به اینکه تربیت سفیران قرآنی برای آموزش طرح درس‌ها در این ایده صورت می‌گیرد، گفت: مخاطبان ما دختران نوجوان متوسطه اول هستند و البته این طرح برای متوسطه دوم هم قابلیت اجرا دارد. محوریت محتوا هم روش تدبر در قرآن موسسه تدبر در کلام وحی است. طرح درس در دو گام است. گام اول مجموعه کارگاه و آموزش مفاهیم چند سوره منتخب در گام اول رویکرد غیرمستقیم است و در گام دوم رویکرد مستقیم می‌شود.

در ادامه این جلسه رسول محمدزاده، طرح آیات من (گفتایه) را که از سوی مجتمع آموزشی آیات طراحی شده و ۹ سال است اجرا می‌شود را ارئه داد. موضوعی که با چالش همراه بود و از سوی هادی صلحجو، مجری مراسم و تعدادی از حاضران در این گردهمایی نکاتی در رد و تأیید آن بیان شد.

محمدزاده در ابتدای صحبت‌های خود در مورد این طرح گفت: مسئله از اینجا شروع می‌شود که آیا می‌شود راهی پیدا کرد که فرزندان ما از کودکی قرآن را دوست داشته باشند، بخوانند، بفهمند، با آیات کاربردی زندگی کنند و به طور روزمره با این آیات سروکار داشته باشند و در موقعیت‌های مختلف به آن مراجعه کنند. واقعیت میدان این است که درس قرآن جذاب نیست، در مدرسه‌ها و مدارس و خانواده‌ها هم اقبال عمده‌ای به قرآن وجود ندارد. در جامعه امروز حتی بین متدینین نیز اثر چندانی ازعلاقه به یادگیری قرآن نمی‌بینیم.

محمدزاده افزود: خود متصدیان امر تعلیم هم بر این موضوع توافق دارند که در امر آموزش قرآن موفق نبوده‌اند. ما در بحث آموزش، در اوایل انقلاب سوادآموزی را داشتیم که موفق بود اما در آموزش قرآن که کمترین توقع روخوانی است انتظارات برآورده نشده است.

وی اظهار کرد: عمده تبادلی که در این زمینه به ذهن مخاطب عام می‌رسد این است که نکند واقعاً امروزه دیگر قرآن نتواند جوابگو باشد. در صدر اسلام پیامبر (ص) با همین قرآن جامعه و تمدن اسلامی را ساختند و حکومت تشکیل دادند. اگر کسی بگوید این موضوع برای گذشته بوده اشتباه است. در حال حاضر اسلام سریع‌ترین رشد را در بین تمام ادیان دارد و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰ آمار مسلمانان به بالاترین حد در بین تمامی ادیان برسد. با این وجود پس مشکل کجا می‌تواند باشد؟

این فعال قرآنی اظهار کرد: من معتقدم ریشه این موضوع در نظام تبلیغ و ترویج و تعلیم قرآن است، این نظام جذابیت ذاتی ندارد، ما تلاش می‌کنیم با قرائت و تلاوت و هنر‌های جانبی آن را جذاب کنیم. نگاه ما این است که تعلیم قرآن امروزه تبدیل به یک سری انتقال دانش‌ها و مهارت‌ها و توانایی‌ها همچون حفظ و قرائت و ... شده است.

محمدزاده با تأکید بر اینکه آموزش ما و تعلیم خدا و پیامبر (ص) دوئیت دارد، اظهار کرد: اگر خدا در تعلیم قرآن برنامه داشته، آن برنامه چه بوده است و ما به چه مجوزی از آن برنامه عدول کرده و برنامه‌های خودمان را پیاده کردیم. مدل پیامبر اینگونه بوده که بسته، بسته از آیات در طی ۲۳ سال نازل شده است، نه اینکه حفظ یکساله یا روخوانی یکساله و دوساله و سه‌ساله، ارائه شود.

وی در پایان اظهار کرد: برای آموزش قرآن سه راه وجود دارد، راه اول اینکه بیاییم طبق سلیقه خودمان پیش برویم که این نسبتی با روش پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) ندارد. راه دوم این است که عین نظر پیامبر کار را انجام دهیم مانند اهل حدیث و اخباری‌گری و راه یا مدل سوم هم این است که با سنت پیامبر و اقتضائات عصر حاضر پیش برویم.

بر اساس گزارش ایکنا در بخش دیگری از این مراسم زهرا حاج‌امینی، از موسسه شمیم شجره طیبه طوبی به ارائه ایده «پختن قورباغه» پرداخت.

وی گفت: یکی از دغدغه‌های من این بوده که افرادی هستند که با پایه‌های فکری به دانشگاه می‌آیند که با چند شبهه از راه بیرون روند، از همان زمان برای من مهم بود که چه کنیم تا افراد با پایه‌های فکری و اعقتادی قوی کار کنند.

حاج‌امینی اظهار کرد: هدف ما در طرح پختن قورباغه این است که بر اساس جریانات روز و با مراجعه به قرآن به شبهات پاسخ دهیم. رویکرد ما در این ایده فلسفه برای کودکان است.

وی بیان کرد: در این ایده طرح درس بر اساس جریان روز تغییر می‌کند، پایه و محور کار که همان تمدن سازی است، ثابت است، اما محتوا بر اساس جریانات روز تغییر می‌کند. در این طرح آیات مختلف بر اساس جریانات روز آموزش داده می‌شود.

بر اساس گزارش ایکنا آخرین ارائه نوبت صبح دومین گردهمایی ایده‌پردازان قرآنی ارائه افتخاری رضا نباتی، پیشکسوت قرآنی کشورمان بود. وی در این بخش به ارائه طرح «آموزش عمومی قطعات مشهور قرآن کریم» پرداخت.

نباتی در بخشی از صحبت‌های خود با اشاره به اینکه اگر بخواهیم اهداف آموزش عمومی قرآن محقق کنیم بهترین راه می‌تواند قطعات عمومی قرآن باشد، به طرح چند سوال پرداخت و گفت: آیا ضرورتی برای محوریت قرار دادن قطعات قرآنی وجود دارد؟ آیا قطعات دیگر همچون آیت‌الکرسی می‌تواند عمومی شود؟ تلویزیون دعا‌های مختلفی را پخش می‌کند و مردم با آن آشنا شده‌اند آیا آنجا از تجوید و .. بحث می‌شود؟ اگر این قطعات قرآنی هم مانند همان دعا‌ها در جامعه نهادینه‌سازی شود، می‌توان گفت آموزش قرآن نهادینه می‌شود.

وی افزود: قطعات مشهور قرآنی می‌تواند بستر قرآنی مناسبی هم برای فرهنگسازی قرآنی و هم محتوای روخوانی و روانخوانی و حفظ قرآن کریم و علاوه بر آن زیرساخت تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآن باشد.

در پایان نوبت صبح دومین گردهمایی ایده‌پردازان قرآنی حاضران در این مراسم از نمایشگاه جانبی این گردهمایی که در آن ۲۸ ایده برتر قرآنی ارائه شده است، بازدید کردند.