کد خبر: ۴۲۵۷۴۶۶

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۳ - ۱۴:۳۶

اعمال و فضائل ماه رجب

فردا اولین روز از ماه پرخیر و برکت خدا، رجب‌المرجب است. ماهی که رحمت خاص الهی را می‌توانیم با روزه‌داری، شب‌زنده‌داری، اعتکاف و استغفار نصیب خود کنیم.

به گزارش ایکنا، فردا پنج‌شنبه 13 دی‌ماه اولین روز از ماه مبارک رجب‌المرجب است. پیامبر اکرم(ص) در خصوص ویژگی‌های این ماه می‌فرمایند: ماه رجب ماه بزرگ خداست و ماهی در حرمت و فضیلت به آن نمی‌رسد. فردای قیامت نیز منادی ندا می‌دهد «أین الرجبییون». خداوند متعال در حدیثی قدسی می‌فرماید: «ماه رجب را ریسمانی میان خود و بندگانم قرار داده‌ام؛ هر کس به آن چنگ زند به وصال من رسد» و در حدیث قدسی دیگر می‌فرماید: «ماه رجب ماه من؛ بنده، بنده من و رحمت، رحمت من است؛ هر که در این ماه مرا بخواند، اجابتش کنم و هر که حاجت آورد، عطایش کنم».

در بیان فضائل خاص این ماه پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند: «رجب ماه بارش رحمت الهی است» و در حدیث دیگری فرمودند: «در بهشت قصری است که جزء روزه‌داران ماه رجب وارد آن نمی‌شوند»؛ امام موسی کاظم(ع) نیز می‌فرمایند: «رجب ماه بزرگی است که خداوند پاداش نیکی‌ها را در آن دو چندان و گناهان را پاک می‌کند».

برای بهره‌مندی بیشتر از فضائل ماه رجب اعمال مستحبی فراوانی ذکر شده است که هر مسلمانی به فراخور توان خود می‌تواند با انجام آنها گامی بلند در کسب برکات این ماه بردارد.

دعاهای شب اول ماه رجب

مستحب است هنگام رؤیت هلال ماه رجب این دعا خوانده شود: «اللّهُمَّ بارِکْ لَنا فِی رَجَبٍ وَ شَعْبانَ، وَ بَلِّغْنا شَهْرَ رَمَضانَ، وَ أَعِنَّا عَلَی الصِّیامِ وَ الْقِیامِ، وَ حِفْظِ اللِّسانِ، وَ غَضِّ الْبَصَرِ، وَ لا تَجْعَلْ حَظِّنا مِنْهُ الْجُوعَ وَ الْعَطَشَ» (لإقبال بالأعمال الحسنة (ط - الحدیثة)، ج‌۳، ص: ۱۷۳) و همچنین مستحب است انسان بعد از نماز عشا بگوید: اللّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِأَنَّکَ مَلِیکٌ، وَ أَنَّکَ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ مُقْتَدِرٌ، وَ أَنَّکَ ما تَشاءُ مِنْ أَمْرٍ یَکُونُ، اللّهُمَّ إِنِّی أَتَوَجَّهُ إِلَیْکَ بِنَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ نَبِیِّ الرَّحْمَةِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، یا مُحَمَّدُ یا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّی أَتَوَجَّهُ إِلَی اللَّهِ رَبِّی وَ رَبِّکَ‌ لِیُنْجِحَ بِکَ طَلِبَتِی، اللّهُمَّ بِنَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ، وَ بِالأَئِمَّةِ مِنْ أَهْلِ بَیْتِهِ أَنْجِحْ طَلِبَتِی، (الإقبال بالأعمال الحسنة» (ط - الحدیثة)، ج‌۳، ص: ۱۷۵) و سپس حاجات خود را از خداوند درخواست کند. همچنین خواندن دعای «یا من ارجوه لکل خیر...» در روز‌ها و شب‌های این ماه سفارش شده است.

نمازهای شب اول

برای این شب نماز‌هایی نقل شده است که طریقه اقامه دو نماز را در این بیان می‌کنیم: بعد از نماز مغرب ۱۰ نماز دو رکعتی بخوانید که در هر رکعت یک مرتبه سوره «فاتحه» و «اخلاص» خوانده شود، همچنین از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم روایت شده است که فرمودند: این نماز را روح‌الامین به من آموخته و کسی که آن را بجا بیاورد خود و خانواده و مال و فرزندانش محفوظ مانده و از عذاب قبر پناه داده می‌شود و از صراط بدون حساب، مانند برق می‌گذرد.

نماز دوم: دو رکعت نماز بعد از نماز عشا خوانده شود که در رکعت اول آن سوره «فاتحه» و «الم نشرح» را یک مرتبه، «قل هو اللّه احد» را سه مرتبه و در رکعت دوم سوره «فاتحه» و «الم نشرح» و«قل هو اللّه احد» و «معوذتین» را هر کدام یک مرتبه بخواند سپس تشهد خوانده و سلام دهد و بعد از آن سی مرتبه «لا اله إلا اللّه» گفته و سپس سی مرتبه بر پیامبر(ص) صلوات بفرستد.

رسول‌الله(ص) فرمودند: کسی که در شب اول ماه رجب این نماز را بخواند گناهان گذشته او آمرزیده شده و او مانند روزی می‌شود که از مادر متولد شده‌ است.

غسل کردن

غسل کردن در شب اول رجب و خواندن زیارت امام حسین(ع) نیز بسیاری توصیه شده است. احیای شب اول ماه مبارک رجب نیز بسیار پرفضیلت است. از امام جواد(ع) نقل شده است که فرمود: مستحب است در اولین شب رجب، انسان با این کلمات، دعا کند: اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ بِاَنَّکَ مَلیکٌ، وَاَنَّکَ عَلی کُلِّ شَیْء مُقْتَدِرٌ، وَاَنَّکَ ما تَشآءُ مِنْ أَمْر یَکُونَ، اَللّهُمَّ اِنّی اَتَوَجَّهُ اِلَیْکَ بِنَبِیِّکَ مُحَمَّد نَبِیِّ الرَّحْمَةِ، صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ، یا مُحَمَّدُ یا رَسُولَ اللهِ، اِنّی اَتَوَجَّهُ بِکَ اِلَی اللهِ رَبِّکَ وَرَبِّی لِیُنْجِحَ بِکَ طَلِبَتی.

اعمال مشترک تمامی روزهای ماه رجب

در تمام روزهای ماه رجب اعمال زیر را می‌توان انجام داد: در تمام ماه رجب، این دعا را بخوانید: یا مَنْ یَمْلِکُ حَوآئِجَ السّآئِلینَ، ویَعْلَمُ ضَمیرَ الصّامِتینَ، لِکُلِّ مَسْئَلَة؛ مِنْکَ سَمْعٌ حاضِرٌ وَجَوابٌ عَتیدٌ اللّهُمَّ وَمَواعیدُکَ الصّادِقَةُ واَیادیکَ الفاضِلَةُ؛ وَ رَحْمَتُکَ الواسِعَةُ فَاَسْئَلُکَ اَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّد وَآلِ محمد؛ واَنْ تَقْضِیَ حَوائِجی لِلدُّنْیا وَالاْخِرَةِ، اِنَّکَ عَلی کُلِّ شَیْء قَدیرٌ.

همچنین پیامبر(ص) فرمودند: هر شخصی در ماه رجب ۱۰۰ مرتبه بگوید «أَسْتَغْفِرُ اللّهَ الَّذِی لا إلهَ إِلاّ هُوَ، وَحْدَهُ لا شَرِیکَ لَهُ وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ» و در آخر صدقه‌ای کنار بگذارد، خداوند مغفرت و رحمت و مغفرت در کارش نصیب می‌کند و هر کسی ۴۰۰ مرتبه آن را بگوید فضیلت شهیدان را دارد؛ و نیز فرموده‌اند: هر شخصی هزار مرتبه «لا اِلهَ اِلاَّ اللّه» در ماه رجب بگوید، حسنات و ثواب فراوانی از سوی خداوند بر او نوشته می‌شود.

در روایات نقل‌شده است: هر کسی در ماه رجب، در زمان صبح، ۷۰ مرتبه و شب ۷۰ مرتبه بگوید اَسْتَغْفِرُ اللّهَ وَ أَتُوبُ اِلَیْهِ و بعد از آن دستان خود را بلند کرده و بگوید أَللّهُمَّ اغْفِرْ لی وَ تُبْ عَلَیَّ چنانچه در همان ماه رجب بمیرد، رضایت و خشنودی خداوند از آن او خواهد بود.

در روایت دیگر نقل شده است که در طول این ماه هزار مرتبه بگویید «اَسْتَغْفِرُ اللّهَ ذَاالْجَلالِ وَ الاْکْرامِ مِنْ جَمیعِ الذُّنُوبِ وَالاْثامِ» تا خداوند رحمان و رحیم آمرزشش را برایتان نشان دهد.

سید بن طاووس در اقبال فضیلت زیادی برای خواندن سوره «قل هو الله احد» در ماه رجب نقل کرده است. از رسول خدا(ص) در روایتی آمده است که آن حضرت فرمود: هر که یک روز از ماه رجب را روزه بگیرد و چهار رکعت نماز بخواند(هر دو رکعت با یک سلام) و در رکعت اول ۱۰۰ مرتبه «آیة الکرسی» بخواند و در رکعت دوم ۲۰۰ مرتبه «قل هو الله احد»، قبل از اینکه بمیرد خود را در بهشت نظاره می‌کند و یا حتی کسی دیگر جای او را در بهشت می‌بیند و برای او تعریف می‌کند.

روزه گرفتن

پیامبر(ص) فرمودند هر کس یک روز از ماه رجب روزه بدارد مستوجب خشنودی بزرگ خدا شود و غضب الهی از او دور شود، دری از درهای جهنم به روی او بسته شود. امام موسی کاظم(ع) فرمودند «هر کس یک روز از این ماه روزه بگیرد آتش جهنم یک ساله راه از او دور شود»؛ هم‌چنین فرمودند: «هر کس سه روز از این ماه روزه دارد بهشت بر او واجب شود»؛ پیامبر اکرم‌(ص) فرمودند «هر کس سه روز از این ماه (منظور ماه رجب و سایر ماه‌های حرام) را روزه بدارد حق تعالی برای او ثواب ۹۰۰ سال عبادت بنویسد».

امام صادق‌(ع) فرمودند: «هر کس یک روز آخر این ماه را روزه بدارد بر پل صراط به آسانی بگذرد»؛ همچنین فرمودند: «هر کس سه روز آخر این ماه را روزه بدارد ایمن گردد از ترس بزرگ روز قیامت و از شدت‌ها و هول‌های آن روز و برات بیزاری از آتش جهنم بر او عطا کنند».