کد خبر: ۴۲۵۸۱۷۱

تاریخ: ۱۶ دی ۱۴۰۳ - ۱۲:۲۹

نسیم تسنیم/ 34

سخن قرآن درباره جهان‌بينی، اخلاق و انسان

آيت‌الله العظمی جوادی آملی با انس ديرين با گنجينه قرآنی، تدريس تفسير موضوعی قرآن را از ديرباز در مراكز علمی و دينی، حوزوی و دانشگاهی پی گرفته است، كه جلوه بارز آن مجموعه وزين «تفسير موضوعی قرآن كريم» در بيست مجلد است؛ كه با سبك تفسيری قرآن به قرآن و بهره‌گيری از روايات معصومان (عليهم‌السلام) راه بهترين نگرش به كتاب الهی را همراه بيان ويژگی‌ها و خصايص زنده قرآن تبيين می‌كند. جلد دهم از تفسیر وزین تسنیم به بررسی و تبیین موضوع انسانی «اخلاق و آثار آن در زندگی» می‌پردازد.

بنا به توصیف قرآن کریم از بهشت، بهشتیان در باغ‌های پر نعمت الهی بر کرسی‌های خود می‌نشینند و از شرابی سر به مُهر به نام رحیق سیراب می‌شوند. مُهری که بر این شراب نهاده شده از مُشک است و قرآن دسترسی به آن را سزاوار رقابت و مسابقه می‌داند. این شراب در آمیخته با تسنیم است و تسنیم چشمه‌ای است که مقربان خدا از آن می‌نوشند.

به نظر علامه طباطبایی بنابر توصیف قرآن کریم چشمه تسنیم از شراب رحیق برتر است، زیرا این شراب به سبب آمیختگی با تسنیم دلپذیر می‌شود و از طرف دیگر، چون مقربان از تسنیم می‌نوشند، مرتبه آنان از نیکانی که با شراب رحیق سرمست می‌شوند والاتر است. اما صرف آمیخته بودن محتوای رحیق با تسنیم و وصف قرآن کریم از این ترکیب، نمی‌تواند دلیل برتری یکی بر دیگری باشد، مگر آنکه این برتری از طریق بعضی روایات اثبات شود، یا از معنای کلمه مقربان برتری خاصی نسبت به معنای کلمه ابرار به دست آید.

تفسیر «تسنیم» از تفاسیر ارزشمند جهان اسلام است که طی بیش از ۴۰ سال کوشش و مجاهدت علمی - قرآنی آیت‌الله العظمی عبدالله جوادی آملی، فقیه، عارف، مفسر قرآن و از مراجع عظام تقلید برای فهم و تدبر بیش از پیش اهل اندیشه و قرآن نگاشته شده است. این تفسیر در شمار «تفاسیر قرآن به قرآن» جای دارد. روش مؤلف، ذکر آیه یا آیات مورد نظر و بررسی آنها طی چهار مرحله‌ است: «گزیده تفسیر»، «تفسیر آیه»، «لطایف و اشارات» و «بحث روایی». عنوان «تسنیم» مأخوذ از آیه ۲۷ سوره مبارکه مطففین در قرآن و نام چشمه‌ای در بهشت است.

از منظر جهان‌بينی توحيدی، انسان مسافر لقای خدای سبحان است كه در اين سفر، سير به سوی «مكانت برتر» را خواهان است. سفر مزبور منازل، مراحل و موانعی دارد كه لازم است سالكان سلوک باطنی با آن‌ها آشنا شوند. ره‌توشه علمی اين مجموعه را علم اخلاق برعهده دارد كه مبادی خاصی را داراست. اين مبادی كه به «فلسفه اخلاق» موسوم شده، كاوش‌های علمی اخلاق‌شناسانه‌ای است كه از بيرون به اين علم می‌نگرد.

در چشمه‌سار جاری «تفسير موضوعی قرآن كريم»، دهمين جلد عهده‌دار تبيين برخی از مبادی اخلاق از منظر وحی است. قرآن‌‎پژوهان گرامی در چهار بخش و چندين فصل با مطالب قيّم ذيل آشنا می‌شوند: جهان‌بينی و اخلاق، انسان و اخلاق، اهميت و آثار اخلاق، فرزانگان و اخلاق، خاستگاه احكام اخلاقی، جاودانگی اخلاق، اهميت تهذيب نفس، گزارشی از «رسالة الطير» و...

تفسير «تسنيم» در تفسير هر آيه چهار مرحله را در نظر دارد: گزيده تفسير، تفسير آيه (مفردات)، اشارات و لطايف و بحث روايی كه شاخصه ممتاز اين تفسير است.

سرانجام و پس از انجام نگارش ۸۰ جلد از تفسیر «تسنیم» اسفندماه سال جاری در همایش بین‌المللی «تفسیر تسنیم» این گنجینه نورانی به روی اهل معرفت و قرآن گشوده خواهد شد.

ایکنا به انگیزه آشنایی بیشتر اهالی قرآن و حدیث با این تفسیر وزین، هر روز یک چشمه نورانی از این تفسیر را در «نسیم تسنیم» به روی مخاطبان گرامی خود می‌گشاید.