کد خبر: ۴۲۵۸۳۸۸

تاریخ: ۱۷ دی ۱۴۰۳ - ۱۳:۰۸

اسماعیل بقایی:

تهدید تأسیسات هسته‌ای ایران نشانه رسوایی دولت آمریکاست

سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در نشست خبری تهدید تأسیسات هسته‌ای ایران را نقض فاحش حقوق بین‌المللی و منشور ملل متحد خواند و گفت: این موضع در کنار بقیه اظهارات دولت دموکرات آمریکا در این یکی دو ماه اخیر درباره ایران به نوعی نشانه رسوایی آنهاست.

به گزارش ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان صبح امروز، دوشنبه 17 دی‌ماه در نشست خبری هفتگی خود با اصحاب رسانه، ضمن گرامیداشت ایام سالگرد شهادت قهرمان ملی، سردار بزرگ اسلام، سرباز وطن و قهرمان مبارزه با ترویسم، شهید سلیمانی، گفت: جنایاتی که کماکان در غزه و سرزمین‌های اشغالی درحال وقوع است نسل‌کشی بی‌سابقه‌ای است که باعث شرم برای انسانیت و ننگ ابدی برای رژیم صهیونیستی و حامیان و کمک‌کنندگان به این رژیم است.

وی با تأکید بر اینکه موافقتنامه همکاری ایران و ورسیه تکمیل‌کننده، تشریح‌کننده و به روزرسانی سند قبلی است، ادامه داد: این موافقتنامه ابعاد مختلفی دارد. بخش مهمی از این موافقنامه حوزه‌های اقتصادی، تجاری، همکاری در زمینه انرژی، محیط زیست و مباحث مرتبط با حوزه دفاعی و امنیتی است. البته شروع روند تدوین این موافقتنامه به سال‌ها قبل باز می‌گردد یعنی اواخر دهه 80  (1398-1399) شروع شد و روند مذاکراتی مرتبط با این سند در دولت‌های مختلف ادامه پیدا کرده است.

بقایی تصریح کرد: این سند به نوعی به روزرسانی موافقتامه بلندمدت همکاری است که اواخر دهه 1370 (1378-1379) به امضای دو کشور رسید و از سال 1381 این موافقتنامه اجرایی شد. یک دوره زمانی 10 ساله تا 1391 داشت و بعد هم در فواصل زمانی 5 ساله به صورت خودکار این سند تمدید شد و در حال حاضر نیز این سند مبنای همکاری ایران و روسیه است. بنابراین سند جدید به نوعی تکمیل‌کننده، تشریح‌کننده و به روزرسانی سند قبلی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: این سند از اوایل تابستان حدودا به تأیید دو کشور رسیده بود اما دنبال زمانی برای امضای سند بودیم. در جلسات گذشته نیز موضوع مطرح شد اما گفتیم درباره زمان مناسب امضای دو سند توسط دو رئیس‌جمهور مشغول بررسی هستیم که اینک زمان مشخص شده است.

وی تأکید کرد: این سندی بود که ایران و روسیه طی چند دهه همکاری‌های خود را در حوزه‌های مختلف اقتصادی، تجاری، انرژی و سایر حوزه‌های گسترش دادند و طبیعی است که مقتضیات زمانی و توجه به سطح و گستره روابط ما نیاز به این داشتیم که سند قبلی را روزآمد کنیم. این سند دو جانبه و برای تقویت مناسبات و روابط میان ایران و روسیه است.

بقایی در پاسخ به سؤال خبرنگاری درباره تهدید تأسیسات هسته‌ای ایران، اظهار کرد: از نگاه حقوقی و حقوق بین‌الملل تهدید کشورها و توسل به زور هم نقض فاحش حقوق بین‌المللی و منشور ملل متحد و هم به طور خاص تهدید علیه تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز یک کشور به صورت مضاعف، نقض تعهدات بین‌الملل و قطعنامه 533 شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است. این نوع تهدید به استفاده از زور به نوعی تهدید علیه صلح و امنیت ملی تلقی می‌شود. قاعدتا در یک شرایط منصفانه و عادی شورای امنیت باید به این موارد ورود پیدا کند و مسئولیت بین‌المللی دولت آمریکا را برای این اظهارات مطالبه کند.

وی بیان کرد: این موضع در کنار بقیه اظهارات دولت دموکرات آمریکا در این یکی دو ماه اخیر درباره ایران به نوعی نشانه رسوایی آنهاست. اینکه قبلا نیز آقای بلینکن درباره تلاش‌هایش برای مداخله در ایران صحبت کرده بود. از طرف دیگر نیز به نظر می‌رسد دولتی که در نظر برخی از آمریکایی‌ها به عنوان بی‌تدبیرترین و یکی از فاسدترین دولت‌های تاریخ آمریکا لقب گرفته درصدد این است که روش‌های مخرب و شکست خورده خود را برای دولت بعدی آمریکا به نوعی دیکته کرده و برای دولت بعدی امریکا دستور کار تعیین کنند. قطعا عقلایی در آمریکا هستند که مراقب این فتنه‌ها باشند.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: جمهوری اسلامی ایران و مردم ایران نشان دادند که در دفاع از کیان ایران، حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی و عزت خود قاطعانه و با تمام ابزار عمل خواهند کرد.

وی درباره جزئیات سفر رئیس‌جمهور به تاجکیستان، اظهار کرد: جزئیات این سفر را قاعدتا دفتر رئیس‌جمهور اعلام خواهد کرد اما آنچه مشخص است این سفر دو روزه و در اواخر دی‌ماه انجام می‌شود. این نخستین سفر منطقه‌ای رئیس‌جمهور به منطقه اوراسیا است. رابطه ایران و تاجیکستان، تاریخی، تمدنی، زبانی و دینی است. رابطه ایران با تاجیکستان از هر نظر ممتاز و مهم است. در این سفر قرار است اسناد مهمی در زمینه‌های اقتصادی، تجاری و فرهنگی به امضای طرفین برسد.

بقایی گفت: بازگشایی یکی از مراکز مهم فرهنگی در تاجیکستان از دیگر موضوعات دستور کار است و مرکز سلامت هلال احمر در تاجیکستان افتتاح می‌شود. بنابراین این سفر مهمی است که به دعوت رئیس‌جمهور تاجیکستان قرار است انجام شود.

وی درباره بازرسی دیپلمات‌های ایران در فرودگاه بیروت، ادامه داد: از هواپیمای ایرانی در فرودگاه بیروت بازرسی انجام نگرفته است. بسته دیپلماتیک تحت قواعد و موزاین مشخص حقوق بین‌المللی قرار دارد و سوءتفاهمی که ایجاد شده بود پس از ورود سفارت و هماهنگی با وزارت خارجه لبنان موضوع حل شد و بازرسی انجام نشد. کلیات موضوع را هم سفیر جمهوری اسلامی در بیروت توضیح دادند و گفته شد عمدتا این موضوع ناشی از برخی از اطلاع‌رسانی‌های نادرست و سوءتفاهمی بوده که ایجاد شد و امیدواریم این روند تکرار نشود، قاعدتا دوستان در بیروت، هم در سفارت و هم وزارت خارجه با طرف‌های لبنانی ذیربط موضوع را پیگیری کردند و این موضوع ادامه ‌دار است.

بقایی در پاسخ به خبرنگار دیگری درباره مشکل کامیون‌های ایرانی در ترکیه، تصریح کرد: این موضوع واقعا سیاسی نیست و یک موضوع فنی است که عمدتا بخش حمل و نقل و حوزه تأمین سوخت به عنوان نهادهای متولی به آن می‌پردازند. تأکید می‌کنم موضوع مطلقا سیاسی نیست بلکه فنی است که سابقه مشخصی بین دو کشور دارد. تلاش ما و ترکیه این بود با توجه به حسن همجواری، موضوع ترابری و حمل و نقل کالا از مسیرهای دو کشور که برای هر دو مهم است، تلاش کردیم تا این موضوع را به نحوی حل وفصل کنیم. طی روزهای گذشته نیز گفت‌وگوهای مفصلی در جریان بوده است. به زودی احتمالا هیئت ایرانی با حضور نهادهای ذیربط و نمایندگان دستگاه‌های متولی عازم ترکیه می‌شوند تا از نزدیک درباره این موضوع بحث و گفت‌وگو کنند. امیدواریم به زودی این موضوع حل شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه به تشریح مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره تحولات اخیر در سوریه پرداخت و گفت: درباره سوریه مواضع ایران خیلی روشن است. از ابتدای وقوع تحولات، بیانیه وزارت خارجه خیلی روشن و صریح مواضع ما را بیان کرد. به انتخاب سوری‌ها احترام می‌گذاریم. هرآنچه مردم سوریه تصمیم بگیرند باید مورد احترام همه کشورهای منطقه باشد. حفظ تمامیت سرزمینی سوریه، یکپارچگی و وحدت ارضی این کشور، برای ایران و کل منطقه مهم است.

وی تأکید کرد: در عین حال نگرانی‌های ایران را با طرف‌های مختلف بیان کرده‌ایم. این نگرانی‌ها در کشورها منطقه به صورت مشترک است که مردم سوریه باید بدون مداخله مخرب طرف‌های منطقه‌ای یا بین‌المللی بتوانند در مورد سرنوشت و آینده خود تصمیم بگیرند. در عین حال باید مراقب بود تا سوریه به هیچ عنوان به عنوان مأمن و محلی برای رشد تروریسم و افراطی‌گری خشن تبدیل نشود.

بقایی درباره پیگیری حقابه‌های ایران، اظهار کرد: وزارت امور خارجه به عنوان متولی دیپلماسی کشور، موضوع تأمین حقابه‌های ایران از رودخانه‌های مرزی و مشترک را به عنوان دستورکارهای ثابت خود پیگیری کرده است. در مورد حقابه ایران از افغانستان و به طور مشخص درباره هریررود سابقه موضوع به اوایل دهه 1390 باز می‌گردد. از همان زمان که بحث طرح و برنامه‌ریزی برای ایجاد یکسری سدها بود، موضوع بررسی شد و اعتراضات ثبت شد و با دولت وقت افغانستان موضوع را پیگیری کردیم. این موضوعی است که به صورت مستمر و مداوم بر دستور کار داریم.

وی بیان کرد: همیشه اعلام کرده‌ایم که آب‌هایی که از افغنستان به سمت ایران روان بوده است طی هزاران یا میلیون‌ها سال، حقوقی را برای تمام طرف‌های دو سوی مرز ایجاد کرده و می‌کند. در برخی از موارد سند و موافقتنامه مشخص داریم و در برخی از موارد نیز مستند به حقوق بین‌الملل عرفی و با در نظر گرفتن ملاحظات زیست‌محیطی و اصل حسن همجواری انتظار داریم که مقامات افغانستان نیز این موضوع را به صورت جدی مدنظر داشته باشند.

سخنگوی وزارت امور خارجه به موضوع شایعه صحبت وزیر امورخارجه درباره خطرناک بودن دولت اسلامی سوریه، گفت: شما و دوستان رسانه‌ای دیگر را به جدی گرفتن بازنشر خبرها و گزارش‌هایی که از همان ابتدا می‌توان در ماهیت و اصالت آن تردید کرد، دعوت می‌کنم. این موضوع مطلقا درست نیست و صحت ندارد. راه راستی‌آزمایی آن نیز خیلی راحت است. شما می‌توانید به اصل مصاحبه‌های وزیر امورخارجه و سخنان دیگر مقامات رجوع کنید تا ببینید این خبرها صرفا ساختگی و برای فتنه‌انگیزی بین کشورهای منطقه طراحی می‌شود. قاعدتا در این روزها با توجه به تحولات منطقه می‌توان حدس زد که این موضوعات از چه منابع و منشأیی ساخته و پرداخته می‌شود.

وی درباه تکمیل خط آهن زاهدان ـ چابهار و همچنین موافقتنامه ایران و روسیه گفت: درباره مشارکت هند در تکمیل خط آهن زاهدان ـ چابهار بحث شده است. موافقتنامه ایران ـ روسیه نیز به زودی امضا خواهد شد که توضیحات آن را در ابتدا بیان کردم که طیف گسترده‌ای از موضوعات را در بر می‌گیرد و همان موافقتنامه بلندمدت همکاری 1379 در واقع به نوعی مبنای تکمیل این موافقتنامه بوده است.

بقایی درباره اتباع ایران که در برخی از کشورها مورد تعقیب یا درخواست استرداد از طرف آمریکا بودند، گفت: این موارد را به نوعی گروگان‌گیری می‌دانیم چرا که اتهام اصلی اینها دور زدن تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا است. اتهامی که اصل آن بی‌پایه و اساس است. نفس تحریم‌های یک‌جانبه هم از لحاظ موازین حقوق بین‌المللی و هم قواعد حقوق بشری محکوم است بنابراین اینکه یک پوشش قضایی برای به دام انداختن اتباع ایرانی درست کنند، غیرقانونی، غیر اخلاقی و ضد حقوق بشری است.

وی ادامه داد: مطالبه ما از کشورهای دیگر این است که اجازه ندهند روابط دو جانبه خود با ایران تحت تأثیر درخواست‌های غیرقانونی طرف‌های ثالث قرار گیرد. درباره این موضوع، از همان ابتدا، همکاران در تهران و هم در سفارت ایران در رم و کنسولگری کشورمان در میلان پیگیر موضوع بودند و. امکانات کنسولی تا حدودی برای ایشان فراهم شده است تا بتوانند با خانواده خود در تماس باشند. این موضوعی است که به صورت جدی در دست پیگیری داریم.

بقایی درباره روابط ایران و بحرین، تصریح کرد: رویکرد جمهوری اسلامی ایران برای گسترش روابط با همسایگان، همه کشورهای منطقه را در بر می‌گیرد. درست است رفت و آمدهایی که در دو سه ماه گذشته انجام شد، بر تحولات منطقه متمرکز بود اما در این مراودات حتما موضوع بهبود روابط دو جانبه با همه کشورهایی که سفر داشتیم، مطرح شد. روندی که شروع شده به صورت پیوسته بین دو کشور ادامه دارد. اینکه به چه شکل و با چه جزئیاتی موضوع در دست پیگیری است به این اکتفا کنم که موضوع در دستور کار جمهوری اسلامی و طرف‌های مقابل وجود دارد و امیدواریم که به نتیجه مطلوب برسیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان با بیان اینکه گفت‌وگو با سه کشور اروپایی، هفته آینده، 24 و 25 دی‌ماه در ژنو انجام خواهد شد، گفت: این ادامه همان گفت‌وگوها با سه کشور اروپایی و نماینده سیاست‌خارجی اتحادیه اروپا است. طیف گسترده‌ای از موضوعات، اعم از موضوعات منطقه‌‌ای، روابط دو جانبه با اتحادیه اروپا و کشورهای این اتحادیه و موضوعات هسته‌ای بحث خواهد شد. این در حقیقت ادامه روندی است که از قبل در مورد آن توافق شده بود و در واقع یک گام دیگر در روند گفت‌وگو بین ایران و سه کشور اروپایی است.

گزارش از سمیرا انصاری