کد خبر: ۴۲۵۸۸۶۸

تاریخ: ۲۰ دی ۱۴۰۳ - ۰۸:۵۵

پزشکیان در همایش «گفت‌وگوی ملی درباره وفاق ملی»:

منیت عامل بی‌عدالتی و نادیده گرفتن حقوق انسان‌هاست

رئیس‌جمهور در همایش «گفت‌وگوی ملی درباره وفاق ملی» با تأکید بر اینکه منیت اجازه نمی‌دهد حق دیگران دیده و منصفانه برخورد شود، گفت: عامل بی‌عدالتی و نادیده گرفتن حقوق انسان‌ها، منیت است.

به گزارش ایکنا، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور در همایش «گفت‌وگوی ملی درباره وفاق ملی» که صبح امروز، پنجشنبه 20 دی‌ماه در سالن قلم کتابخانه ملی ایران برگزار شد، گفت: من به اصولی معتقد هستم و آن اصول براساس باور من، حق و عدالت است. سایر مسائل حول این حق و عدالت شکل می‌گیرد و اگر قرار است حق و عدالت در کشور پیاده شود، برای آن شاخص وجود دارد.

وی ادامه داد: آنچه باعث می‌شود حقوق دیگران را نبینیم و بی‌انصافی کنیم و عدالت را پیاده نکنیم، منیت است؛ منیت سبب می‌شود اجازه ندهیم حق دیگران دیده و با آنها منصفانه برخورد شود. عامل بی‌عدالتی و نادیده گرفتن حقوق انسان‌ها، منیت است.

پزشکیان گفت: آیات و احادیث زیادی در این زمینه وجود دارد، خداوند می‌فرماید «يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ». ای داوود، تو را فرستادیم که بر مبنای حق بر مردم حکومت کنید. نمی‌گوید به جناح و دسته، به مذهب و باور خاص، می‌گوید بین مردم به حق قضاوت کنی و تابع هوای نفس نشو که تو را از حق به ضلالت می‌رساند؛ آنهایی که از این مسیر راه خود را کج می‌کنند، گرفتار عذاب عظیم می‌شوند و «نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ» روز حساب و کتاب را فراموش کردند.

وی به اقامه هر روز نماز و طلب صراط مستقیم در نماز اشاره و تصریح کرد: در نماز نیز از خداوند می‌خواهیم که ما را از راه ضلالت دور کند؛ این ضلالت است که نفسمان را وابسته به جایگاه‌ها، موقعیت‌ها، پست و مقامی که در آن قرار گرفته‌ایم، می‌کند.

وی افزود: هنگامی که حضرت علی(ع) به مالک دستور حکومت می‌دهند، می‌فرمایند: «أَمَرَهُ بِتَقْوَى اللَّهِ وَ إِيْثَارِ طَاعَتِهِ وَ اتِّبَاعِ مَا أَمَرَ بِهِ فِي كِتَابِهِ مِنْ فَرَائِضِهِ وَ سُنَنِهِ الَّتِي لَا يَسْعَدُ أَحَدٌ إِلَّا بِاتِّبَاعِهَا» براساس کتاب و عمل به سنت حکومت کند و در ادامه می‌گوید «أَمَرَهُ أَنْ يَكْسِرَ نَفْسَهُ مِنَ الشَّهَوَاتِ وَ يَزَعَهَا عِنْدَ الْجَمَحَاتِ، فَإِنَّ النَّفْسَ أَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ اللَّهُ». نفس اماره انسان را به سوء و بدی امر می‌کند. کتاب آن است که بر مبنای پیمان و نوشته به آن عمل کنم اما هنگامی تابع نفس هستیم از عمل به آن باز می‌مانم.

پزشکیان به عبارتی دیگر از نامه امام علی(ع) به مالک اشاره و تصریح کرد: «فَامْلِكْ هَوَاكَ وَ شُحَّ بِنَفْسِكَ عَمَّا» ای مالک، زمام هوای نفست را بدست بگیر و بر نفس خود، در آنچه براى او روا نيست، بایست. «فَإِنَّ الشُّحَّ بِالنَّفْسِ الْإِنْصَافُ مِنْهَا فِيمَا أَحَبَّتْ أَوْ كَرِهَت» با آنها که دوستت است و آنها را دوست‌داری و چه آنهایی که دوست نداری، مراعات انصاف را داشته باش. همچنین چیزی که برای خود می‌خواهی بر آنکه دشمن تو نیز هست، بخواه و با مردم منصفانه برخورد کن.

رئیس‌جمهور با اشاره به سخن امام علی(ع) که خطاب به مالک می‌فرمایند: با تمام وجود قلبت را مالامال از محبت و لطف به مردم کن، گفت: «وَ أَشْعِرْ قَلْبَكَ الرَّحْمَةَ لِلرَّعِيَّةِ وَ الْمَحَبَّةَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بِهِمْ وَ لَا تَكُونَنَّ عَلَيْهِمْ سَبُعاً ضَارِياً». با آنها با خشونت و به مانند حیوان خشن برخورد نکن. آنها دو دسته هستند « فَإِنَّهُمْ صِنْفَانِ إِمَّا أَخٌ لَكَ فِي الدِّينِ وَ إِمَّا نَظِيرٌ لَكَ فِي الْخَلْقِ » یا برادر دینی تو هستند یا در خدمت با تو برادر هستند. « يَفْرُطُ مِنْهُمُ الزَّلَلُ وَ تَعْرِضُ لَهُمُ الْعِلَلُ وَ يُؤْتَى عَلَى أَيْدِيهِمْ فِي الْعَمْدِ وَ الْخَطَإِ» گرفتار می‌شوند و خطا می‌کنند با اینها بگذر و «فَأَعْطِهِمْ مِنْ عَفْوِكَ وَ صَفْحِكَ» با رحمت، عطوفت و مهربانی با مردم برخورد کن. خدا تو را با این مردم امتحان می‌کند و بعد می‌گوید در مقابل خدا نایست. هنگامی که با مردم براساس محبت و انصاف برخورد نکنی، جنگ با خداست. «وَ لَا تَنْصِبَنَّ نَفْسَكَ لِحَرْبِ اللَّهِ فَإِنَّهُ لَا يَدَ لَكَ بِنِقْمَتِهِ وَ لَا غِنَى بِكَ عَنْ عَفْوِهِ وَ رَحْمَتِهِ» تو بی‌نیاز از گذشت خدا نیستی. با مردم با مهربانی برخورد کن. مقابل مردم نایست. ما را برای اینکه خدمتگزار مردم باشیم انتخاب کرده‌اند.

تقوی ملاک برتری است

پزشکیان ادامه داد: حاکمان، مدیران، مسئولان، پدران و مادران، رئیس اداره، وظیفه خدمت به مجموعه خود را دارد نه اینکه حق آن را ناحق کند. در اینجا قومیت، منطقه، عرب و عجم، ترک، لر، بلوچ و فارس ندارد. مردم هستند و با مردم باید براساس انصاف و عدالت برخورد کنید. برتریت براساس تقواست؛ یعنی شاخص اینکه چه کسی برتر است، تقواست.

پزشکیان به قرائت سوره الرحمن در مجالس ترحیم و آیات ابتدایی آن اشاره کرد و گفت: در این آیات، جهان‌بینی، نظم، نگاه وسیع و بلند مطرح می‌شود و سپس می‌فرماید تمام اینها حساب و کتاب دارد «أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ/ وَأَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَلَا تُخْسِرُوا الْمِيزَانَ»؛ ما به همین دو آیه عمل کنیم. حق هر کسی را براساس وزنش به او دهیم، نه بیشتر و کمتر. براساس انصاف حق هر کسی را بدهیم و طغیان نکنیم و کم و زیاد نکنیم. هنگامی که می‌گوید «أَكْرَمَكُمْ عِنْدَاللَّهِ أَتْقَاكُمْ» یعنی متر می‌دهد که متقی‌تر در نزد خدا برتر است. یعنی داناتر، با تجربه‌تر، عالم‌تر و هنرمندتر است. آن هنگام  زن و مرد، ترک، بلوچ، عرب، فارس و سایر موارد ندارد. آنکه از نظر شاخص و معیار بالاتر و بی‌نقص‌تر است او کریم‌تر است.

تقوا صرفاً نماز خواندن و روزه گرفتن نیست

رئیس‌جمهور اظهار کرد: چگونه رسول خدا(ص) توانستند میان عرب‌ها با سابقه آن همه جنگ و کشتار، وحدت و انسجام ایجاد کنند. ایشان وحدت و انسجام براساس شاخص ایجاد کردند. تقوا، ملاک برتری بود. تقوا صرفاً به نماز خواندن و روزه گرفتن نیست بلکه یک رفتار در جایگاهی است که تو در آن قرار گرفته‌ای. وقتی که حق را بپذیریم و ابزار اندازه‌گیری آن را بشناسیم، چرا باید دعوا کنیم. اگر کسی راه درست را بگوید اما نپذیرم و بگویم چون من گفتم باید آن راه را بروم، اشتباه است.

پزشکیان گفت: هیچ ظلمی بالاتر از این نیست که دیدگاه غلط خودمان را به واسطه جایگاهی که در جامعه داریم به دستور تبدیل کنیم، «فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ إِنَّهُ لاَ يُفْلِحُ الْمُجْرِمُونَ». در جای دیگر می‌گوید «لایفلح الظالمون» خدا مجرمان و ظالمان را به فلاح نمی‌رساند. چه کسی ظالم‌تر از این است که آیه درست بیاید و آن را تکذیب کند. این ظلم است که در مقابل حرف درست و دلایل روشن بایستیم.

وی گفت: وفاق در چارچوب حق و عدالت و براساس شواهد و مستندات قابل اندازه‌گیری مشخص است. دعوا از جایی شکل می‌گیرد که من می‌خواهم رئیس شوم و به من احترام بگذارند. من با شما هیچ تفاوتی ندارم. به دلیل رأیی که دادند، این مسئولیت سنگین بر دوش ماست و در این جایگاه هستم. اینکه تصور کنم به جایی رسیده‌ام و کسی شده‌ام، آغاز سقوط و بیراهه رفتن است. در جایی که قرار گرفتم نیاز به این دارم که از تمام کسانی که می‌دانند و می‌توانند کمک بگیرم تا کشور را به جایی برسانیم که لیاقت آن را دارد. چرا نمی‌رسیم؟ چون سر پست‌ها و موقعیت‌ها با یکدیگر درگیر شدیم و دعوا می‌کنیم.

پزشکیان تأکید کرد: جایگاه کنونی ما برازنده ایران نیست. از کشورهای همسایه کمتر نیستیم. باور و اعتقاد من این است که تا جایی که ممکن است در پست و شغلی که قرار گرفتم به پیش بروم و بی‌نقص‌تر عمل کنم. تمام تلاش هر انسانی این است که تا جایی که می‌تواند بالا برود. این نگاه را اگر در جوانان و مردم ایجاد کنیم، موفق می‌شویم.

وی بیان کرد: تا زنده‌ام برای رسیدن به آن قله تلاش می‌کنم و راه را ادامه خواهم داد. زندگی جای رسیدن نیست. جای رفتن و اوج گرفتن و به قدرت رسیدن است. هر انسانی می‌تواند بهتر از آنی شود که هست. هر انسانی می‌تواند آنچه که توان و مهارت دارد را بهتر کند. پیری ممکن است قدرت جسمی مرا کم کند اما توان علمی و فکری مرا پخته‌تر و قوی‌تر می‌کند. کمک کنیم نخبگان، جوانان، اقشار و قومیت‌های مختلف و تمام کسانی که پیشتاز هستند، به عرصه بیایند.

وی ادامه داد: هنگامی که مریض می‌شوید به دنبال فرد حاذق بدون توجه به اینکه از کدام جبهه و جناح است، می‌روید تا درمان شوید و دردتان دوا شود. اگر در اقتصاد، صنعت، کشاورزی، هنر و سایر موارد دنبال کارشناس بگردیم و شاگردی آن را انجام دهیم، چه اتفاقی می‌افتد؟ تصور نکنیم چون من فلان فرد هستم نباید این کار را انجام دهم. یکی از تصورات این است که من رئیس‌جمهور هستم باید همه جا رهنمود دهم. خیر. من فقط در بخشی از کاری که دارم می‌توانم حرف بزنم. الان که کمتر کار می‌کنم، تجربه‌ام کمتر شده و آن فردی که هر روز کار می‌کند از من خیلی بهتر است، بنا نمی‌شود چون من رئیس‌جمهور هستم، از او بهتر باشم.

پزشکیان با تأکید بر اینکه این مفاهیم را اگر بین هم بفهمیم، مسائل حل می‌شود، گفت: همه با هم یک امت هستیم « كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ». این وفاق ما را باید به وحدت و انسجام برساند. خداوند پیامبران را فرستاد و کتاب به دست آنها داد تا در اختلافات حکم کنند. ذات نفس انسان زیاد طلبی را می‌طلبد. این زیاده‌طلبی باعث تجاوز و خواست همه چیز برای خود است. «وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ». اختلاف نکردند مگر اینکه آن منیت و تمامیت خواهی به میان آمد. «فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ». در نماز نیز می‌خوانیم «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‌» نماز برای اقامه است و برای خواندن نیست. هنگامی می‌گوییم صراط مستقیم می‌خواهیم یعنی کاری کنیم که حق دیگران ضایع نشود. هنگامی می‌گوییم ضلالت، یعنی هوای نفس خود را داشته باشیم. هنگامی که می‌گوییم «مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» یعنی فردا اگر اشتباهی کنی در روز قیامت حساب و کتابی است. اگر این باور در ذهن من باشد که اگر در حقوق دیگران تجاوز کنم، حساب و کتاب وجود دارد، از این کارها انجام نمی‌دهم.

وی تصریح کرد: در رفتار همه ما چه میزان عطوفت و رحمت وجود دارد؟ چه میزان با هم با عطوفت، مهربانی و گذشت برخورد می‌کنیم. وقتی که می‌توانی بگذری و کوتاه بیایی، بگذر تا در کنار هم با هم بنشینیم  و کمک کنیم و حق و حقوق دیگران را احترام بگذاریم. آن هنگام است که می‌توانیم ایرانی بسازیم که در چشم‌اندازی که مقام معظم رهبری فرمودند الگو، پیشتاز و اول شویم.

رئیس‌جمهور گفت: می‌گویند برای اینکه چیزی را خراب کنی، خوب به آن حمله نکن، بد از آن دفاع کن. دفاع ما باعث می‌شود ایران و رهبری ما و جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم در نگاه دیگران گونه‌ای دیگری جلوه کند. چه چشم‌اندازی زیباتر از اینی که اکنون است.

وی به ذکر مثالی از قلب و نظم پیس‌میکر در ضربات اشاره و بیان کرد: انضباط در ضربه پیس‌میکر موجب پمپ خون و زنده ماندن می‌شود اما برخی از اوقات به جای پیس‌میکر، گوشه دیگر قلب شروع به تپش می‌کند و افراد احساس ناخوشی می‌کنند. هرچه این پیس در جای دیگر قلب می‌زند، آرامش انسان بهم می‌خورد و آشفته‌تر می‌شود. کسی که می‌میرد یعنی تمام عضلات قبل در حال انقباض و زدن است اما هیچ عکس‌العملی قلب نشان نمی‌دهد برای اینکه همه در حال کشاکش هستند و هماهنگ نیستند که پمپ کنند و خون جلو برود و فرد می‌میرد. جامعه نیز به همین شکل است، اگر همه با هم هماهنگ باشند، جامعه با قدرت می‌تواند به پیش برود حتی اگر آرام بزند، اما زنده و شاداب و در حرکت است اما هنگامی که کانون‌های متعددی شروع به پیس کردند، جامعه ناآرام می‌شود و هنگامی که تعداد آن بیشتر و بیشتر شد، آشوب و تشنج در جامعه ایجاد می‌شود.

پزشکیان در پایان اظهار کرد: اگر نتوانیم در چارچوب حاکمیت و رهبریت با هم حرکت کنیم، ناآرامی و هرج و مرج شکل می‌گیرد و دعواها را در جامعه شاهد هستیم. با همدلی، وحدت و انسجام بر اصول حق و عدالت برای ایران و کشورمان، حرکت کنیم؛ براساس تقوا، مهارت، توانمندی، اثرگذاری و اثربخشی دست به دست هم دهیم و ایرانی بسازیم که برازنده ما ایرانیان است و این نه فقط در کشور ما و درون ایران ما بلکه برای همه ایرانیان در هر نقطه از دنیاست که باید دل آنها نیز برای کشور بتپد.

برای مشاهده گزارش تصویری اینجا کلیک کنید.