کد خبر: ۴۲۶۰۴۵۱

تاریخ: ۲۹ دی ۱۴۰۳ - ۱۰:۵۵

درسی از نهج‌البلاغه

آفرين بر نظر پاک خطا پوشش باد

امیرالمومنین علی(ع) فرمود «نيمى از كار خردمند احتمال است و نيم ديگرش تغافل» چون «هر كس، بسيارى از چيزها را ناديده نگيرد، زندگى و آسايش خويش را تباه كرده است».

به گزارش ایکنا، محسن اسماعیلی، حقوق‌دان و عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران در یادداشتی با عنوان درسی از نهج‌البلاغه نوشت؛

به ناديده گرفتن خطاهاى ديگران و اهانت‌‏هايى كه می‌كنند، «تغافل» گفته مى‌شود و اين با «غفلت» فرق مى‏‌كند. غفلت آن است كه آدمى نفهمد و متوجه نباشد؛ برخلاف تغافل كه چشم‌‏پوشى و نادیده گرفتن عمدى چيزى است كه فهميده‌‏ايم و متوجه شده‏‌ايم؛ مثل جهل و تجاهل كه اولى نادانى است و دومى خود را به نادانى زدن.

همه ما هر روز با صدها نفر روبه‏‌رو مى‏‌شويم، گفت‌وگو و احتمالاً همكارى مى‏‌كنيم در هر ديدار و گفت‌وگو و همكارى نيز ده‏ها جمله رد و بدل مى‏‌شود و شاهد حركات و رفتار يكديگريم. طبيعى است كه در اين شمارِ بالا از تعاملات روزمره چيزهايى خواهيم ديد يا شنيد كه مورد پسند ما نيست و يا در خور شأن و شخصيت خود نمى‌‏دانيم.

عاقل آن است كه تا مى‌‏تواند خطاهاى ديگران را نبيند و توجيه كند (براى اين كار هم تا بخواهيد بهانه و احتمال وجود دارد) اما اگر هم گريزى نبود و توجيهى نداشت، اكنون وقت ناديده‏ گرفتن چيزهايى است كه ديده‏‌ايم وگرنه تنها زندگى را بر خود تلخ خواهيم كرد و دنيا را تاريک خواهيم ديد؛ بدون آنكه گزندى به طرف مقابل رسد يا چيزى در عالم خارج تغيير كند.

حضرت مولا فرمود «نيمى از كار خردمند احتمال است و نيم ديگرش تغافل» چون «هر كس، بسيارى از چيزها را ناديده نگيرد، زندگى و آسايش خويش را تباه كرده است». زيبايىِ بالاترِ اين صفت، نزديك‏تر كردن ما به صفات و اسمای پروردگار است كه اگر مى‏‌خواست متناسب با كردار و خطاها با ما رفتار كند، جنبنده‏‌اى بر زمين باقى نمى‏‌ماند.

اين‏گونه است كه «بندگانِ واقعى خداى رحمان كسانى هستند كه بر روى زمين با متانت و فروتنى راه مى‏‌روند و چون نادانان (به شيوه‏اى ناروا) با آنها روبه‌‏رو شوند با مسالمت و آرامش، سلام گويند و چون (گفتار يا كردار) بيهوده و لغو ببينند، بزرگوارانه از كنار آن مى‏‌گذرند» البته دل‌‏هايى چنين دريايى، نصيب هركس نمى‏‌شود و به بردبارى و بزرگوارى نيازمند است. بايد باور داشت كه «از شريف‌ترين كردارِ مردِ بزرگوار آن است كه از آنچه مى‏‌داند غفلت کند».