کد خبر: ۴۲۶۱۴۶۷

تاریخ: ۰۴ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۷:۲۰

حجت‌الاسلام احمد واعظی:

مرجعیت علمی قرآن قرآنی‌کردن علوم نیست

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با بیان اینکه مرجعیت علمی قرآن قرآنی‌کردن علوم نیست، گفت: نمی‌خواهیم ساخت و درون‌مایه‌های موجود در علوم انسانی را قرآنی کنیم، بلکه می‌خواهیم براساس محتوا و داده‌های معرفتی قرآن و روایات دانش تولید کنیم.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد واعظی؛ رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چهارم بهمن در مراسم اختتامیه همایش ملی مرجعیت علمی قرآن در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به اقبال نخبگانی از این همایش با بیان اینکه این مسئله نویدبخش درستی جهت‌گیری در این موضوع است، گفت: قرآن در کلام معصومان بسیار ستوده شده است؛ امیرالمؤمنین(ع) در برخی خطبه‌ها به بعد معرفت‌بخشی قرآن کریم تمرکز خاصی دارند و فرموده‌اند که قرآن معدن ایمان و چشمه‌ و دریای علم است و خداوند قرآن را مایه سیرابی و رفع عطش علما و بهار دل‌های شیفتگان علم قرار داده است.

وی افزود: مرجعیت علمی قرآن در حد ذات هم شامل مرجعیت علمی و معرفتی قرآن در سلوک عملی، الگوهای رفتاری و مناسبات رفتاری انسانی و هم فضای فکر و اندیشه و جهان‌شناسی و انسان‌شناسی می‌شود، اما مرجعیت علمی قرآن در فضای رفتاری و سبک زندگی خیلی با چالش مواجه نیست و همگان پذیرفته‌اند که قرآن چگونه زیستن را به ما می‌آموزد.

واعظی با بیان اینکه در فضای اروپا چون کتب مقدس مورد نقد قرار گرفت و اینکه انسان‌هایی در چارچوب محدود فکر بشر این کتب را نوشته‌اند الهیات لیبرال شکل گرفت و حرف الهیات لیبرال هم این بود که کتب مقدس وحیانی نیستند، گفت: بنابر این جهان و انسان‌شناسی این کتب منبع معرفت نیستند، زیرا انسان‌ها آن را نوشته‌اند؛ این الهیات لیبرال فقط شأن و توصیه‌های اخلاقی را باقی گذاشت.

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم افزود: اما چنین تردیدی در مورد قرآن وجود ندارد و اگر نزاعی وجود دارد در فضای مرجعیت علمی قرآن در بحث علم و جهان‌ و انسان‌شناسی و روان‌شناسی و ... است؛ در اصل مرجعیت علمی قرآن در فضای اندیشه و نظر هم نزاعی وجود ندارد و این نزاع در قلمرو و روش و نحوه ورود است.

استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه ما متأسفیم که چرا این اتفاق در متن و نهاد دانش ما نهادینه نشده است، اظهار کرد: بنابراین این همایش کاری مستمر است و به این مرحله بسنده نخواهد شد و همایش‌های بعد متمرکز بر حوزه‌های دانشی خاص مانند مرجعیت قرآن در روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و مرجعیت قرآن در علوم تربیتی و ... بحث خواهد شد.

واعظی با بیان اینکه باید شان مرجعیت علمی و حدود آن حفظ شود، اضافه کرد: نشان‌دادن ملموس مرجعیت علمی قرآن مباحث درجه اول در این عرصه است، ولی گاهی برخی بحث‌ها نگاه درجه دو دارد مثلا روش‌شناسی مراجعه به قرآن و اینکه قرآن تاریخمند است یا خیر یا تاریخمندی فهم قرآن.

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی با بیان اینکه توازن بین مباحث درجه اول و دوم باید وجود داشته باشد لذا نباید همه همت ما صرف مباحث درجه دوم شود، گفت: نظریه‌پردازی معرفتی براساس مبانی قرآنی باید انجام شود؛ مقالات این همایش در بخش زیادی در  مورد مرجعیت و جاودانگی و جامعیت قرآن است که خیلی لازم است ولی در همایش‌های بعدی باید وارد بطون فضای مرجعیت علمی قرآن در یک دانش خاص شویم.

واعظی بیان کرد: موضوع دیگر اینکه وقتی از علوم انسانی اسلامی سخن می‌گوییم غیر از اسلامی‌کردن علوم است زیرا اسلامی‌کردن یعنی دانش تولید شده در غرب را که براساس مبانی آنان است اسلامی کنیم؛ این دانش برای حل مشکلات اقتصادی، اجتماعی، تربیتی و فرهنگی جامعه خودشان بوده است لذا اسلامی نمی‌شود.

واعظی تاکید کرد: سخن درست این است که دانش اسلامی تولید کنیم؛ در مرجعیت علمی قرآن ما نمی‌خواهیم ساخت و درون‌مایه‌های موجود در علوم انسانی را قرآنی کنیم، بلکه می‌خواهیم براساس محتوا و داده‌های معرفتی قرآن و روایات دانش تولید کنیم؛ دانش مبتنی بر اصلا مسلم عقلی و متون اسلامی نه اینکه بگردیم چند آیه بیابیم که با برخی نظریات غربی سازگار باشد.

واعظی با اشاره به اینکه تجربه تلخی در بحث علوم انسانی اسلامی داریم، اظهار کرد: طی چهار دهه اخیر بسیاری از تولیدات به سمت لزوم علوم اسلامی رفته است، ولی در خصوص فضای علوم اسلامی تولیدات بسیاری نیست.

وی با بیان اینکه باید مرجعیت علمی قرآن کریم نیز به سمت تولید محتوا برود، مطرح کرد: علوم اسلامی از اسلامیزه کردن علوم متفاوت است، چراکه ما به دنبال تولید دانش جدید اسلامی‌ هستیم.