کد خبر: ۴۲۶۲۱۱۵

تاریخ: ۲۶ فروردين ۱۴۰۴ - ۰۸:۰۸

«جاده ابریشم»؛ کتابخانه‌ آثار اسلامی چینی از کتب سیره‌ تا گلستان سعدی

کتابخانه جاده ابریشم یک کتابخانه علمی و تخصصی برای فهم دین اسلام و جامعه مسلمانان به مردم چین است که تصورات منفی درباره مسلمانان و دین اسلام را از بین می‌برد.

به گزارش ایکنا، تارنمای شبکه الجزیره در گزارشی به معرفی کتابخانه جاده ابریشم که توسط یک مسلمان چینی راه‌اندازی شده است، می‌پردازد. در بخش اول این گزارش چگونگی راه‌اندازی کتابخانه جاده ابریشم و روش کار نوح احمد، مؤسس این کتابخانه بررسی شد. اکنون ترجمه بخش دوم این گزارش را از نظر می‌گذرانید:

نوح احمد درباره اهمیت انتقال علم و دانش به نسل‌های بعدی در چین گفت: ارتباط شناختی برای مسلمانان چین و حتی عموم مردم این کشور بسیار اهمیت دارد و به همین دلیل تیم کتابخانه جاده ابریشم سعی دارد منشورات خود را بیشتر شبیه یک دانشگاه آزاد کند که دیواری بین فرهنگ‌های عربی، اسلامی و چینی نمی‌کشد و بدین وسیله دین اسلام، تمدن و تاریخ و مفاهیم اسلامی و همچنین فرهنگ عربی حتی برای غیرمسلمانان شناسانده می‌شود.

در سال 2022، کتابخانه جاده ابریشم دارای 4 شعبه در پکن، شانگهای، نینگشیا و چینگهای بود، اما به دلیل شرایط کرونا و اوضاع و احوال اقتصادی در سال‌های اخیر، به اجبار این 4 شعبه در اواخر سال گذشته تعطیل شد و اکنون کتاب‌ها در شبکه‌های اجتماعی و از طریق مؤسسات انتشاراتی رسمی فروخته می‌شود.

نوح احمد می‌گوید: در شرایط کنونی چین و جهان می‌بینیم که کلام مکتوب که از صدها سال و شاید بیش از هزار سال پیش نوشته شده، ممکن است مجدداً ارزش بالایی پیدا کند، لذا چاپ کتب قدیمی از توانمندترین و کم‌هزینه‌ترین راه‌ها برای انتقال علم و دانش است و در طولانی مدت به عنوان یک وسیله برای تبادل تمدن و فرهنگ بین ملت‌ها باقی می‌ماند.

اهمیت این کار فرهنگی و علمی از آنجا روشن می‌شود که بدانیم بسیاری از کسانی که این کتاب‌ها را خریداری می‌کنند از عموم مردم چین هستند و تنها از مسلمانان نیستند. این کتاب‌ها همچنین برای کارشناسان، تصمیم‌گیران سیاسی، محققان چینی و دیپلمات‌ها در آشنایی با فرهنگ عربی و اسلامی و فهم بهتر جهان عرب و اسلام مفید است و این امری است که دولت چین امروزه به آن اهمیت فراوانی می‌دهد.

ترتیب چاپ کتاب‌ها بر حسب موضوع

در مرحله اول پروژه کتابخانه جاده ابریشم، تمرکز بر ترجمه چینی کتب ادبی و داستانی به عنوان راه ورودی برای ترجمه کتاب‌های عربی و ارتباط فرهنگی و تمدنی بود و ناشران توانستند طی 10 سال در انتشارات کتابخانه جاده ابریشم بیش از 80 عنوان کتاب منتشر کنند.

یکی از کتاب‌هایی که به زبان چینی ترجمه شده، گلستان سعدی است که از مهمترین کتاب‌های ادبیات فارسی محسوب می‌شود. مترجم این کتاب یک شخص مسلمان و مشهور به نام شیخ محمد مکین است که اولین مترجم قرآن به زبان چینی بود. محمد مکین یکی از مؤسسان دانشکده مطالعات عربی در دانشگاه پکن بود.

از اولین کتاب‌ها درباره سیره و تاریخ و زندگینامه، کتاب زندگی حضرت محمد(ص) اثر محمد حسین هیکل است که 5 بار تجدید چاپ شده است و درخواست چاپ‌های بیشتر نیز وجود دارد. همچنین کتاب زندگینامه حضرت علی بن ابیطالب(ع) از دکتر علی الصلابی نیز به زبان چینی ترجمه شده است.

کتابخانه جاده ابریشم مجموعه‌ای از 6 کتاب درباره حکمت، تاریخ و فلسفه را نیز از زبان چینی به عربی ترجمه و به هر دو زبان منتشر کرده است؛ از جمله کتاب چانگشو، لائوتسه و کتاب گفت‌وگو از کنفوسیوس.

«صحاح سته» در فهرست انتشار

کتابخانه جاده ابریشم در مرحله دوم پروژه خود فهرستی از کتب را برای ترجمه و چاپ تهیه کرده که از قرار است از ابتدای سال 2025 چاپ آنها آغاز شود و ترجمه و ویراستاری بیشتر آنها به پایان رسیده است. این فهرست نزدیک به 200 کتاب است که به منظور تقویت گفت‌وگو بین فرهنگ‌ها و تمدن‌های عربی و اسلامی و تمدن مردم چین منتشر می‌شود.

از مهمترین این کتاب‌ها، کتب صحاح سته در 38 مجلد است که ترجمه آنها به پایان رسیده و در حال حاضر در مرحله ویراستاری قرار دارد. این کار چندین سال به طول انجامیده و این اولین بار است که کتب صحاح که شامل احادیث پیامبر اسلام(ص) و از کتب برجسته اهل سنت است، به زبان چینی ارائه می‌شود و همچنین اولین بار در تاریخ چین است که این کتاب‌ها به دو زبان عربی و چینی منتشر می‌شود؛ بدین صورت که در هر صفحه متن عربی و ترجمه چینی آن گنجانده شده است.

مترجم این کتاب‌های ششگانه نیز موسی یو تونگ جین از استان نینگشیا واقع در جنوب غربی چین و امام جماعت مسجد این منطقه است که در شرایط بسیار سخت اقتصادی و جسمی این کار را انجام داده است.

از جمله کتب تاریخی که انتشارات کتابخانه جاده ابریشم در دست چاپ دارد، دو کتاب درباره حکومت امویان و عباسیان از محمد خضر بک و چهار کتاب دیگر درباره حکومت زنگیان، فاطمیان، سلجوقیان و عثمانیان از دکتر علی الصلابی و یک کتاب دیگر درباره حکومت صفویه از محمد سهیل طقوش است.

این کتابخانه در نظر دارد کتابی تقریباً 1000 صفحه‌ای درباره همسران و دختران پیامبر(ص) را که شامل زندگینامه آنان است چاپ و منتشر کند. این کتاب یک دایرة‌المعارف مشهور اثر عایشه عبدالرحمن بنت الشاطئ است که به وسیله فریده وانگ فو، شاگرد مترجم مرحوم عبدالرحمن مکین به زبان چینی ترجمه شده است.

کتابخانه جاده ابریشم از کتب فقهی نیز غافل نشده است و تیم مترجمان، کتاب «الخراج» از قاضی القضات، ابویوسف انصاری، شاگرد امام ابوحنیفه را به دلیل اهمیت آن برای مسلمانان حنفی مذهب چین، ترجمه کرده‌اند.

کتاب «قانون» ابن سینا هم در فهرست کتاب‌های در دست چاپ این کتابخانه قرار دارد که شامل 5 جلد است و 5 مترجم حدود 8 سال به ترجمه آن مشغول بوده‌اند. انتظار می‌رود که این کتاب برای پزشکان و دانشجویان طب سنتی در چین اهمیت فراوانی داشته باشد.

انتشارات کتابخانه جاده ابریشم در آینده در نظر دارد مجموعه سوم از کتاب‌های تخصصی درباره زبان عربی، فقه، اصول، علوم حدیث، تفسیر و علوم قرآن، و همچنین چند کتاب و رمان برای آشنایی با مسئله فلسطین و تاریخ فلسطین طی دهه‌های گذشته را نیز آماده چاپ کند. این کتاب‌ها مورد نیاز دانشگاهیان، محققان و فرهیختگان چینی است تا به عنوان کتب مرجع از آنها استفاده و با مسئله فلسطین به ویژه در شرایط کنونی که فلسطین با جنایات متعدد صهیونیست‌ها دست به گریبان است، آشنا شوند.

گزارش از فرشته صدیقی