کد خبر: ۴۲۶۲۴۷۴

تاریخ: ۱۰ بهمن ۱۴۰۳ - ۰۹:۱۷

یادداشت

ویژگی‌های بعثت پیامبر اسلام(ص)

با فقدان ارزش‌های اخلاقی و انحراف انسان‌ها از راه و روش الهی، جهان غرق در کشمکش‌ها و چالش‌هایی شد؛ لذا پیامبر اکرم(ص) با هدف بزرگداشت انسان و بهره‌مندی از رحمت الهی مبعوث شد.

ولید الحلی، فعال حقوق بشر از عراق، در یادداشتی درباره مبعث رسول گرامی اسلام(ص) که در اختیار ایکنا قرار داده، نوشته است:

خداوند متعال برای احیای انرژی معنوی انسان، تربیت و آماده‌سازی او برای اطاعت از خداوند عزوجل و پایبندی به احترام انسان‌ها بدون هیچگونه تبعیض، پیامبر اکرم(ص) را با آخرین پیام آسمانی برای هدایت بشریت مبعوث کرد.

این واقعه در روز 27 رجب چهل سال پس از عام الفیل رخ داد؛ زمانی که وحی برای نخستین‌بار بر حضرت محمد(ص) در غار حرا نازل شد. اولین آیاتی که بر پیامبر اکرم(ص) نازل شد، آیات اولیه سوره مبارکه علق بود که خدا می‌فرماید: «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ(۱) خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ(۲) اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ(۳) الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ(۴) عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ(۵)»: بخوان به نام پروردگارت که [همه آفریده‌ها را] آفریده؛ [همان که] انسان را از علق به وجود آورد. بخوان در حالی که پروردگارت کریم‌ترین [کریمان] است. همان که به وسیله قلم آموخت، [و] به انسان آنچه را نمی‌دانست تعلیم داد. (سوره علق:1-5)

این آیات بیانگر آغاز رسالت اسلام بود که جهان را روشن کرد. چنانکه خداوند متعال در آیه 107 سوره انبیا می‌فرماید: «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ»: و تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم.

ویژگی‌های بعثت پیامبر(ص)

1- بعثت پیامبر(ص) و تکریم انسان:

پیامبر اکرم، حضرت محمد(ص) با رویکرد کاملِ سیاسی، اقتصادی و اجتماعی که هدف آن بزرگداشت انسان و بهره‌مندی از رحمت الهی است، مبعوث شد. خداوند در آیه 158 سوره اعراف می‌فرماید: «قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا»: بگو: ای مردم! یقیناً من فرستاده خدا به سوی همه شمایم؛

اما با فقدان ارزش‌های اخلاقی و انحراف انسان‌ها از راه و روش الهی، جهان غرق در کشمکش‌ها و چالش‌هایی شد که بحران‌های اقتصادی، اخلاقی و اجتماعی را به وجود آورد.

2- جهان‌شمولی بعثت نبوی:

بعثت پیامبر(ص) به واسطه جهان‌شمولی خود متمایز است. چنانکه خداوند متعال در آیه 1 سوره فرقان می‌فرماید: «تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا» و همچنین در آیه 28 سوره سبأ آمده است: «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ»: و ما تو را برای همه مردم جز مژده‌رسان و بیم‌دهنده نفرستادیم، ولی بیشتر مردم [به این واقعیت] معرفت و آگاهی ندارند.

3- اهمیت بعثت پیامبر(ص):

الف- اعلام پیام توحید: پیامبر(ص) در زمان جاهلیت و شرک، مردم را به عبادت خدای یکتا بازگرداند.

ب- آغاز رستگاری انسان: اسلام آمد تا بشریت را از جهل و بی‌عدالتی و فساد رهایی بخشد.

ج- ایجاد امتی یکپارچه: دعوت اسلامی موجب اتحاد قبایل و ملل مختلف در مسئله ایمان به خدای یگانه می‌شود.

د- تقویت ارزش‌های انسانی مانند عدالت، رحمت، تسامح و برابری.

4- دروس و عبرت‌های بعثت نبوی:

الف- صبر در دعوت: پیامبر اسلام(ص) دعوت خود را در ابتدا به صورت مخفیانه آغاز کرد و سپس این دعوت آشکار شد و با ثبات قدم در برابر دشواری‌ها ایستاد.

ب- اهمیت علم و دانش: نخستین دستور خداوند «خواندن» (اقرأ) بود که ارزش علم و دانش را مشخص می‌کند.

ج- اقدام اجتماعی: پیامبر(ص) جامعه‌ای هماهنگ بر اساس ایمان بنیان نهاد.

د- ارزش‌های انسانی: دین اسلام اصول عدالت و برابری را پایه گذاری کرد.

5- مسلمانان امروز؛ چالش‌های هویتی و اصلاحی:

مسلمانان امروز از چالش‌هایی چون از دست دادن هویت و زوال ارزش‌های اسلامی که اساس قدرت و عزتمندی است رنج می‌برند. زیرا فتنه‌ها و جنگ‌های متعدد آنها را محاصره کرده و درگیری‌های قومی و جاهلیت مدرن در بین آنها رسوخ کرده است که منجر به تضعیف نقش تمدنی آنها شده است.

6- آرزوی اصلاح و تغییر:

در سالروز مبعث پیامبر اسلام(ص) سیره ایشان در نشر نور و هدایت را متذکر می‌شویم. الهام گرفتن از ارزش‌های اسلامی در مواجهه با چالش‌ها و آراستگی به حکمت و عقلانیت، راه احیای امت است. همانطور که خداوند متعال در آیه 125 سوره نحل می فرماید: «ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ»: [مردم را] با حکمت و اندرز نیکو به راه پروردگارت دعوت کن، و با آنان به نیکوترین شیوه به بحث [و مجادله] بپرداز.

7- بعثت نبوی؛ رسالتی تجدید شده برای تحقق عدالت:

بعثت مبارک پیامبر اسلام(ص) تنها یک حادثه تاریخی صِرف نبود بلکه رسالتی تجدید شده برای دعوت بشریت به مسیر حق و عدالت و همکاری برای بنای جهانی سراسر صلح و رحمت بود.

8- دعوت امت اسلامی به حفظ نعمت‌های خداوند:

مسلمانان نباید بر اساس دیدگاه‌های دشمنان خود زندگی کنند. آنها در محاصره فتنه و جنگ قرار داشتند تا اینکه شروع به سوزاندن نعمت‌های الهی به نفع دشمنان کردند. در حالی که برادرانشان در جوار آتشی زندگی می‌کنند که اسلحه آن را فتنه‌انگیزان و شعله‌ور کنندگان قوم‌گرایی و جاهلیت ساخته بودند.

امت اسلامی به وحدت و همبستگی و تقویت ارزش‌های اسلامی و مشورت و عدالت و رفتار اخلاق‌مدارانه و حکیمانه و توجه به علوم اسلامی و از بین بردن تمامی انواع تفرقه و یاری مسلمانان دعوت شده‌اند. چنانکه خداوند متعال در آیه 128 سوره مبارکه نحل می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَّالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ»: بی‌تردید خدا با کسانی که پرهیزکاری پیشه کردند و کسانی که [از هر جهت] نیکوکارند می‌باشد.

ترجمه از فرشته صدیقی