کد خبر: ۴۲۶۳۰۱۸

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۸:۰۹

نسیم تسنیم/ 60

مروری بر حكمت نظری و عملی در نهج‌البلاغه

کتاب «حکمت نظری و عملی در نهج‌البلاغه» راه فهم و تحليل مسئله حكمت و اقسام آن را در بيان اميرمؤمنان (عليه‌السلام) تبيين می‌كند و در قالب پيشگفتار، مدخل و سه بخش، به حقيقت حكمت و معرفی حكيم، تجرد و آزادی روح در پرتو حكمت، تفاوت حكمت عملی با عقل عملی، امتيازات عالم الهی، حكمت نظری و عملی در نهج‌البلاغه، نهج‌البلاغه و بطلان اصول ديالكتيك، اصل تجرد در نهج‌البلاغه، ابعاد حكمت عملی، معرفت و حجت و عبادت در نهج‌البلاغه و... می‌پردازد.

بنا به توصیف قرآن کریم از بهشت، بهشتیان در باغ‌های پر نعمت الهی بر کرسی‌های خود می‌نشینند و از شرابی سر به مُهر به نام رحیق سیراب می‌شوند. مُهری که بر این شراب نهاده شده از مُشک است و قرآن دسترسی به آن را سزاوار رقابت و مسابقه می‌داند. این شراب در آمیخته با تسنیم است و تسنیم چشمه‌ای است که مقربان خدا از آن می‌نوشند.

به نظر علامه طباطبایی بنابر توصیف قرآن کریم چشمه تسنیم از شراب رحیق برتر است، زیرا این شراب به سبب آمیختگی با تسنیم دلپذیر می‌شود و از طرف دیگر، چون مقربان از تسنیم می‌نوشند، مرتبه آنان از نیکانی که با شراب رحیق سرمست می‌شوند والاتر است. اما صرف آمیخته بودن محتوای رحیق با تسنیم و وصف قرآن کریم از این ترکیب، نمی‌تواند دلیل برتری یکی بر دیگری باشد، مگر آنکه این برتری از طریق بعضی روایات اثبات شود، یا از معنای کلمه مقربان برتری خاصی نسبت به معنای کلمه ابرار به دست آید.

تفسیر «تسنیم» از تفاسیر ارزشمند جهان اسلام است که طی بیش از ۴۰ سال کوشش و مجاهدت علمی - قرآنی آیت‌الله العظمی عبدالله جوادی آملی، فقیه، عارف، مفسر قرآن و از مراجع عظام تقلید برای فهم و تدبر بیش از پیش اهل اندیشه و قرآن نگاشته شده است. این تفسیر در شمار «تفاسیر قرآن به قرآن» جای دارد. روش مؤلف، ذکر آیه یا آیات مورد نظر و بررسی آنها طی چهار مرحله‌ است: «گزیده تفسیر»، «تفسیر آیه»، «لطایف و اشارات» و «بحث روایی». عنوان «تسنیم» مأخوذ از آیه ۲۷ سوره مبارکه مطففین در قرآن و نام چشمه‌ای در بهشت است.

حكمت، گوهر گرانبهای انسان است كه با وجود آن، انسان در همه جنبه‌های وجودی خويش، استحكام و متانت را در خود مشاهده می‌كند و اگر از انسان جدا شود، انسان، گمراهی و وحشت را در خود لمس كرده، احساس وحشت می‌كند.
حكمت به دو قسم تقسيم می‌شود: بخشی كه عقل به هست و نيست‌ها می‌انديشد و به منظر جهان نگريسته به مطالعه هستی می‌نشيند (حكمت نظری)؛ قسم ديگر كه عقل نظری به مطالعه بايدها و نبايدها پرداخته و به داوری در اين ميدان می‌پردازد.
اين كتاب قويم، راه فهم و تحليل مسئله حكمت و اقسام آن را در بيان اميرمؤمنان (عليه‌السلام) تبيين می‌كند و در قالب پيشگفتار، مدخل و سه بخش، به حقيقت حكمت و معرفی حكيم، تجرد و آزادی روح در پرتو حكمت، تفاوت حكمت عملی با عقل عملی، امتيازات عالم الهی، حكمت نظری و عملی در نهج‌البلاغه، نهج‌البلاغه و بطلان اصول ديالكتيك، اصل تجرد در نهج‌البلاغه، ابعاد حكمت عملی، معرفت و حجت و عبادت در نهج‌البلاغه و... می‌پردازد.

تفسير «تسنيم» در تفسير هر آيه چهار مرحله را در نظر دارد: گزيده تفسير، تفسير آيه (مفردات)، اشارات و لطايف و بحث روايی كه شاخصه ممتاز اين تفسير است.

سرانجام و پس از انجام نگارش ۸۰ جلد از تفسیر «تسنیم» اسفندماه سال جاری در همایش بین‌المللی «تفسیر تسنیم» این گنجینه نورانی به روی اهل معرفت و قرآن گشوده خواهد شد.

ایکنا به انگیزه آشنایی بیشتر اهالی قرآن و حدیث با این تفسیر وزین، هر روز یک چشمه نورانی از این تفسیر را در «نسیم تسنیم» به روی مخاطبان گرامی خود می‌گشاید.