کد خبر: ۴۲۶۴۸۳۸

تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۶:۴۹

نسیم تسنیم/ 66

مروری بر مجموعه «عين نضاخ»

نخستين جلد از مجموعه «عین نضاخ» به مقدمه شارح، تمهيدی درباره منزلت عرفان و مكانت عارف، خطبه و مقدمه كتاب، موضوع و مبادی علم عرفان، توحيد عرفانی و اثبات وحدت شخصی وجود، اشتراک معنوی وجود، وجوب حقيقت وجود و... می‌پردازد.

بنا به توصیف قرآن کریم از بهشت، بهشتیان در باغ‌های پر نعمت الهی بر کرسی‌های خود می‌نشینند و از شرابی سر به مُهر به نام رحیق سیراب می‌شوند. مُهری که بر این شراب نهاده شده از مُشک است و قرآن دسترسی به آن را سزاوار رقابت و مسابقه می‌داند. این شراب در آمیخته با تسنیم است و تسنیم چشمه‌ای است که مقربان خدا از آن می‌نوشند.

به نظر علامه طباطبایی بنابر توصیف قرآن کریم چشمه تسنیم از شراب رحیق برتر است، زیرا این شراب به سبب آمیختگی با تسنیم دلپذیر می‌شود و از طرف دیگر، چون مقربان از تسنیم می‌نوشند، مرتبه آنان از نیکانی که با شراب رحیق سرمست می‌شوند والاتر است. اما صرف آمیخته بودن محتوای رحیق با تسنیم و وصف قرآن کریم از این ترکیب، نمی‌تواند دلیل برتری یکی بر دیگری باشد، مگر آنکه این برتری از طریق بعضی روایات اثبات شود، یا از معنای کلمه مقربان برتری خاصی نسبت به معنای کلمه ابرار به دست آید.

تفسیر «تسنیم» از تفاسیر ارزشمند جهان اسلام است که طی بیش از ۴۰ سال کوشش و مجاهدت علمی - قرآنی آیت‌الله العظمی عبدالله جوادی آملی، فقیه، عارف، مفسر قرآن و از مراجع عظام تقلید برای فهم و تدبر بیش از پیش اهل اندیشه و قرآن نگاشته شده است. این تفسیر در شمار «تفاسیر قرآن به قرآن» جای دارد. روش مؤلف، ذکر آیه یا آیات مورد نظر و بررسی آنها طی چهار مرحله‌ است: «گزیده تفسیر»، «تفسیر آیه»، «لطایف و اشارات» و «بحث روایی». عنوان «تسنیم» مأخوذ از آیه ۲۷ سوره مبارکه مطففین در قرآن و نام چشمه‌ای در بهشت است.

در جلد اول «عين نضّاخ»‌؛ علم عرفان به علت شرافت موضوع، آثار، كرامت و علوّ مباحث آن ملكه علوم است. اين علم تنها دانشی است كه همه ابعاد آن را خدای بی‌همتا و رب ازلی لم يزلی فراگرفته است و همه بودها را نمود و همه حقايق را ظهور می‌نمايد. با اين وجود، امروزه هيچ علمی غريب‌تر و مظلوم‌تر از عرفان نيست؛ عده‌ای با تازيانه شريعت بر او می‌كوبند و آن را كفر و زندقه می‌خوانند و گروهی با شيادی و مكاری در پناه آن روزگار می‌‎گذرانند.
كتاب شريف «تمهيد القواعد» ابن تركه، جايگاه ويژه‌ای در ميان متون عرفانی دارد كه بارزترين آن، نظری كردن و به عقل و برهان نشاندن حقايق عرفانی و حلقه پيوست عرفان و حكمت و واسطه عقل و شهود است.
مجموعه «عين نضّاخ» شرح و تحرير «تمهيد القواعد» است كه ضمن تقرير صحيح و تحرير بليغ اين متن، صحت و سقم آن را در ميزان عقل قطعی برهانی و ترازوی نقل معتبر وحيانی توزين كرده و سره را از ناسره ممتاز می‌كند و آنچه را بر حق دانسته، با قرآن و برهان مستند می‌كند. نخستين جلد از اين مجموعه به مقدمه شارح، تمهيدی درباره منزلت عرفان و مكانت عارف، خطبه و مقدمه كتاب، موضوع و مبادی علم عرفان، توحيد عرفانی و اثبات وحدت شخصی وجود، اشتراک معنوی وجود، وجوب حقيقت وجود و... می‌پردازد.

تفسير «تسنيم» در تفسير هر آيه چهار مرحله را در نظر دارد: گزيده تفسير، تفسير آيه (مفردات)، اشارات و لطايف و بحث روايی كه شاخصه ممتاز اين تفسير است.

سرانجام و پس از انجام نگارش ۸۰ جلد از تفسیر «تسنیم» اسفندماه سال جاری در همایش بین‌المللی «تفسیر تسنیم» این گنجینه نورانی به روی اهل معرفت و قرآن گشوده خواهد شد.

ایکنا به انگیزه آشنایی بیشتر اهالی قرآن و حدیث با این تفسیر وزین، هر روز یک چشمه نورانی از این تفسیر را در «نسیم تسنیم» به روی مخاطبان گرامی خود می‌گشاید.