کد خبر: ۴۲۶۸۳۹۹

تاریخ: ۰۸ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۰:۱۸

مخالفت مجلس با طرح تدریس زبان‌های محلی و قومی در مدارس

کلیات طرح تدریس ادبیات زبان‌های محلی و قومی در مدارس کشور در نشست علنی امروز مجلس شورای اسلامی تصویب نشد.

به گزارش ایکنا، به نقل از خانه ملت، در نشست علنی امروز، چهارشنبه هشتم اسفندماه مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی طرح تدریس ادبیات زبان های محلی و قومی در مدارس کشور، کلیات این طرح با 104 رأی موافق، 130 رأی مخالف و 5 رأی ممتنع از مجموع 246 نماینده حاضر در جلسه به تصویب نرسید.

احسان عظیمی‌راد، سخنگوی کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی گزارش طرح تدریس ادبیات زبان های محلی و قومی در مدارس کشور موضوع اصل (15) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را به شرح ذیل قرائت کرد.

بر اساس اصل 15 قانون اساسی شماره صفحه 193 طرح اجرای قانون اساسی برای تدریس زبان های فارسی در مدارس و دانشگاه های کشور به شماره ثبت 2 جهت بررسی در کمیسیون اصلی ارجاع داده شده بود و به استناد تبصره یک ماده 193 قانون آئین نامه داخلی به دلیل تجارب به موضوع ادغام گردید و با حضور مسئولان دستگاه های اجرایی ذیربط و کارشناسان مرکز پژوهش های مجلس مورد بررسی قرار گرفت و در جلسه 29 آبان ماه با اصلاحات اعمال شده و بر اساس قانون آئین نامه داخلی به مجلس تقدیم می شود.

نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی در ادامه توضیح این طرح به چند نکته اساسی تاکید داشت و گفت: در اجرای اصل 15 قانون اساسی بیان شده که زبان و خط فارسی باید در کلیه مدارس و  دانشگاه ها تدریس شود، از طرفی دغدغه اصلی اجرای سند تحول بنیادین را داریم که در هدف 5 آن بحث عدالت، برخورداری از عدالت در مناطق مختلف عنوان شده باید به این مهم توجه داشته باشیم.

وی ادامه داد: در راهکار 5-5 این سند اشاره شده که نظام آموزش و پرورش اختیار دارد حداقل 10 درصد و حداکثر 20 درصد برای معرفی حرفه و آئین ها و رسوم مبتنی بر رسوم روستایی اختصاص دهد، هدف حفظ هویت ملی و اسلامی است، تدریس 2 ساعت زبان فارسی به صورت اختیاری در هفته در پایه های اول و دوم متوسطه برعهده آموزش و پرورش است. برای تحقق این مهم زمینه آن در دانشگاه فرهنگیان پیش بینی شده است و باید مسئولان آن را بگنجانند.

محمدمهدی شهریاری در مخالفت با کلیات طرح تدریس ادبیات زبان‌های محلی و قومی در مدارس کشور، گفت: این طرح در شرایط فعلی به صلاح نیست چرا که این موضوعات تمامیت ارزی کشور، همچنین وحدت ملی را به خطر می‌اندازد.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: همچنین ظرفیت‌های آموزش و پرورش ما نمی‌تواند پاسخگوی این موضوعات باشد، چرا که ما باید برای آموزش زبان‌های محلی مجددا معلمانی را تربیت کنیم که با توجه به بودجه اندک آموزش و پرورش نمی‌توان این کار را انجام داد.

وی افزود: این موضوعات در قانون اساسی در 45 سال گذشته بیان شده که در آن زمان شکاف‌های قومی و طبقاتی در کشور وجود نداشت اما با توجه به نارضایتی‌هایی که از سیستم حکمرانی کشور وجود دارد به هیچ وجه صلاح نیست که این موضوعات مطرح شود.

بهنام سعیدی نیز در مخالفت با کلیات این طرح گفت: امروز اولویت آموزش و پرورش حفظ جایگاه و شان معلمان، تقویت زیرساخت‌های آموزشی و رسیدگی به مناطق محروم در حوزه آموزش است، نباید اینگونه موضوعات خللی در اولویت‌های آموزش و پرورش ایجاد کند چرا که ما باید اولویت‌ها را دنبال کنیم.

نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس ادامه داد: در رابطه با تدریس ادبیات زبان‌های محلی و قومی در مدارس کشور چند موضوع وجود دارد که موضوع اول احتمال تضعیف زبان فارسی است، همچنین این طرح در خصوص اجرا نیز با مشکلاتی مواجه است چرا که باید معلمان مسلط به این موضوع تامین شود، از طرفی نیز می‌تواند به امنیت ما نیز آسیب برساند.

وی افزود: آن طور که در این طرح مشاهده می‌شود، مشخص شده که کار کارشناسی دقیقی صورت نگرفته است، لذا باید از اقداماتی که می‌تواند ضربه به امنیت کشور بزند جلوگیری کنیم، شاید این طرح مزایایی داشته باشد اما نباید شتاب زده عمل کنیم.

مهدی کوچک‌زاده نیز در مخالفت با کلیات این طرح گفت: این طرح با اصول 15 و 16 قانون اساسی در تضاد است، چرا که در اصل 15 بیان شده که دولت می‌تواند مبادرت به تدریس دروس قومی و محلی در مدارس داشته باشد اما در این طرح در مواد 2 و 4 دولت را مکلف کرده است که این موضوع با اصل 15 در تضاد است.

نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس افزود: این نگرانی وجود دارد که هیچ مانعی برای یادگیری زبان مادری و محلی اقوام ایرانی وجود ندارد، در طول تاریخ اقوام مختلف کشور در محل سکونت، در خیابان‌ها و میان همشهریان خود با زبان محلی خود صحبت می‌کنند اما آن چیزی که باعث وحدت میان ملت می‌شد، هنگام صحبت کردن با اقوام دیگر به زبان فارسی صحبت می‌کردند، این اصرار که باید دولت مکلف به این کار باشد، یک نگرانی را ایجاد می‌کند که استقلال کشور را دچار خدشه می‌کند.

وی افزود: اگر ما در یک شهر سنی‌نشین برویم به دنبال مسجد شیعیان نمی‌گردیم، مسجد برای سنی و شیعه فرقی نمی‌کند و یکی است. این موضوعات را به جمهوری اسلامی ربط ندهید که دنبال تفرقه است، چرا که جمهوری اسلامی منادی وحدت شیعه و سنی است. این طرح نیز مشابه این موضوع است، لذا نظر بر این است که با این طرح مخالفت شود.

محمود طاهری در موافقت با کلیات طرح تدریس ادبیات زبان‌های محلی و قومی در مدارس کشور، گفت: مطابق اصل ۱۵ قانون اساسی استفاده از زبان محلی و قومی در مطبوعات و تدریس ادبیات آنها در مدارس در کنار زبان فارسی آزاد است.

وی اظهار کرد: کشور ما کشوری بزرگ با تاریخ شکوهمند و درخشان است که اقوام متفاوت آن سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی این تاریخ درخشان هستند؛ مردم ایران با دارا بودن برخی تفاوت‌ها قسمت‌های گرانبهای این سرزمین هستند که لازم است هویت خود را حفظ کنند تا موجودیت فرهنگی و تاریخی کشور محفوظ بماند.

این نماینده مردم در مجلس دوازدهم افزود: تلاش برای تقویت وحدت ملی در بین اقوام ایرانی امری بااهمیت است که همه باید بدانیم با دارا بودن ریشه تاریخی متفاوت، ریشه مشترک ایرانی داریم که به وسیله دین مبین اسلام هم دوام یافته است.

طاهری تصریح کرد: زبان اولین و مهم‌ترین و گسترده‌ترین دریچه شناخت و فهم هر انسانی نسبت به جهان اطرافش محسوب می‌شود. زبان مادری، زبانی است که مادر در ناخودآگاه خود در واگویی‌ها و حدیث نفس خود و در مکالمه عینی با فرزندی که در بطن دارد از آن استفاده می‌کند لذا درونی‌ترین ابزار شناخته و ادراکی برای هر انسانی ابتدا زبان مادری است.

وی گفت: زبان مادری حامل ارزش ها، باورها، سنت‌ها، ادبیات، هنر و علوم هر ملت است. این زبان پیوندی محکم بین نسل‌های گذشته، حال و آینده ایجاد می‌کند و از فراموشی و از دست رفتن هویت ملی جلوگیری می‌کند.

وی اظهار کرد: برای تقویت زبان ملی، تدریس و آموزش زبان‌های بومی ضروریست تا کسی در کشور احساس در حاشیه بودن نکند و باعث بالا رفتن رضایت شهروندی در افراد برای مشارکت بیشتر در روند توسعه اجتماعی و فرهنگی و سیاسی به وجود آید.

صدیف بدری در موافقت با کلیات طرح مذکور، گفت: اصل ۱۵ قانون اساسی یکی از اصول مترقی اصول قانون اساسی محسوب می‌شود. در این اصل گفته میشود زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است. اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس در کنار زبان فارسی آزاد است.

وی اظهار کرد: چندین سال این موضوع عملیاتی و اجرایی نشده و در طول دوران گذشته دغدغه‌هایی بوده ولی به سرانجام مقصود مناسب نرسیده است.

این نماینده مردم در مجلس دوازدهم افزود: اجرای‌سازی اصل ۱۵ قانون اساسی از جمله مواردی می‌باشد که در چهار دهه گذشته همواره مسئله قانون‌گذاری و سیاستگذار بوده است.

بدری تصریح کرد: تصویب این طرح در تقویت هویت‌های فردی، هویت‌های ملی، حفظ امنیت ملی و جلوگیری از فراموشی و نابودی فرهنگ‌ها و زبان‌های بومی و محلی دارد.

وی ادامه داد: طرح و مصوبه کمیسیون آموزش در چهارچوب قانون اساسی و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است. تقویت هویت‌های فردی به دلیل افزایش شناخت فرد از زبان و فرهنگ بومی خود است.

وی گفت: شیخ صفی‌الدین اردبیلی دوتا کار مهم برای ایران اسلامی انجام دادند که رسمیت یافتن دین اهل بیت و  انسجام و یکپارچگی ایران اسلامی از جمله آن است. تقویت هویت ملی در پی تقویت پیوندهای فرهنگی و اجتماعی فرد با هویت محلی و قومی ذیل زبان فارسی تقویت وحدت ملی است.

روح الله متفکر آزاد در موافقت با کلیات طرح مذکور، گفت: اکنون موضوع زبان مطرح نیست بلکه موضوع فرهنگ‌ها، اقوام و ادبیات اقوام مطرح است.

وی اظهار کرد: ایران زیبای فرهنگی ما متشکل از اقوام، قومیت‌ها و فرهنگ‌ها است. آقایانی که همه چیز را امنیتی می‌کنند چرا حقوق تصریح شده در قانون اساسی را کتمان می‌کنند. مگر ما از شهید بهشتی و کسانی که قانون اساسی را نگارش کرده‌اند بیشتر می‌فهمیم.

نماینده مردم در مجلس دوازدهم افزود: چرا برخی اقوام را تهدید عنوان می‌کنند. افراد چرا می‌خواهند آب به آسیاب دشمن بریزند تا دشمن تفکر تجزیه طلبی را با سوء استفاده تبلیغ کند.

متفکر آزاد گفت: رهبر انقلاب در سخنانی فرمودند معمولا در کشورهای مختلف تعدد اقوام و قومیت‌ها یکی از نگرانی‌های آنها محسوب می‌شود اما در کشور ما این موضوع برعکس است. همچنین ایشان در جای دیگری فرمودند تنوع اقوام برای کشور ما یک فرصت محسوب می‌شود.

وی تصریح کرد: اصل پانزدهم قانون اساسی تاکید دارد زبان رسمی کشور و نگارش آن فارسی است. بنده و فرزندانم با افتخار فارسی صحبت می‌کنیم زیرا زبان تمدنی ما محسوب می‌شود. در این میان قانون اساسی تاکید دارد فرهنگ‌های دیگر هم حق حیات دارند و باید زنده بمانند.

نماینده مردم در مجلس دوازدهم گفت: برخی چرا تصور میکنند برای دو واحد اختیاری امنیت ملی مورد خدشه قرار می‌گیرد. زبان و ادبیات کشور ما همانند یک شخص است که با همدیگر در هم تنیده و زیبایی می‌آفریند.

وی اظهار کرد: پهلوی درصدد آن بود که تمام فرهنگ‌ها و ادبیات آنها را نابود کند اما تفکر انقلاب اسلامی درصدد تقویت فرهنگ‌ها و زنده نگه داشتن آنها است.

متفکر آزاد گفت: فرهنگستان زبان فارسی و فرهنگستان هنر بر اساس این طرح وظایفی دارند که باید انجام دهند. اینجا فقط بحث زبان ترکی مطرح نیست بلکه گیلک‌ها، بلوچ‌ها، سمنانی‌ها، کرمانی‌ها، خوزستانی‌ها و دیگران دارای فرهنگ هستند.

همچنین سید کاظم دلخوش اباتری به عنوان نماینده دولت در مخالفت طرح تدریس ادبیات زبان های محلی و قومی در مدارس کشور، گفت: اصل 15 قانون اساسی اشکالاتی دارد، همچنین این طرح مغایر با اصل 75 قانون اساسی است که نیاز به تامین نیرو برای تدریس زبان های مختلف قومی در کشور دارد و مغایر با جز 3 ماده 9 قانونگذاری رهبری محسوب می شود. این اصل مخالف اصل شورایعالی انقلاب فرهنگی است.

سید حسن هاشمی، نماینده بیرجند و درمیان در مجلس طی اخطاری به اصل 15 قانون اساسی در تشریح این طرح، گفت: بر اساس اصل 15 قانون اساسی استفاده از زبان های قومی و محلی در کنار زبان فارسی آزاد است، این اصل قانون اساسی مغفول مانده است، باید اصول قانون اساسی در بین مردم اجرایی شود، اصل 15 اشاره به ریشه و فرهنگ ما دارد، اگر بخواهیم جامعه را توسعه دهیم باید شاخص های اجتماعی آن را نیز رشد دهیم. زبان فارسی مغایرتی با زبان های قومی ندارد، ما مکلف هستیم قانون اساسی را در زندگی مردم جاری کنیم.

حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده شاهین شهر طی اخطاری به اصل 16 قانون اساسی در خصوص طرح مذکور، اظهار کرد: این طرح براساس اصل 15 قانون اساسی بررسی شده است، در متن این طرح آمده است که زبان های خارجی مستثنئی هستند و مشخص نیست این زبان های خارجی انگلیسی، فرانسه و یا عربی است.

وی در ادامه تاکید کرد: در اصل 16 قانون اساسی آمده که زبان قرآن و دینی عربی است که آمیخته با زبان فارسی است، این زبان در دوره متوسطه تدریس می شود، اگر رأی بیاورد باید دو شوری شود.

محمدباقر قالیباف در جریان بررسی این طرح در پاسخ به نماینده شاهین شهر، گفت: فعلا وارد جزئیات طرح نشده ایم که بخواهیم اصل 16 را بررسی کنیم، بر همین اساس ابتدا کلیات را باید مورد توجه قرار دهیم.

علیرضا منادی سفیدان، رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی در موافقت با کلیات طرح مذکور، تاکید کرد: زبان اصلی ما زبان فارسی است و امروز این طرح بر اساس قانون اساسی طراحی شده است، مخالفت با قانون اساسی هتک حرمت محسوب می شود، رهبر انقلاب تاکید به آموزش زبان محلی دارند، این طرح مغایرتی با زبان فارسی ندارد، در کشور ما 80 زبان وجود دارد که از میراث ملی ما محسوب می شود، ایران رنگین کمانی از فرهنگ ها و قومیت ها است، امروز این قانون بعد از 44 سال در حال بررسی است، فرزندان این سرزمین نیازمندند قومیت خود را حفظ و نگهداری کنند، در حال حاضر 40 زبان قومی در کشور ما از بین رفته است.