کد خبر: ۴۲۷۰۵۱۸

تاریخ: ۱۸ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۷:۴۷

مدرس حوزه علمیه تبیین کرد:

ریشه‌های شرک و انحراف از مسیر توحید

حجت‌الاسلام سید نواب موسوی جهل، تقلید کورکورانه، سنت‌های غلط، هوای نفس، سوءاستفاده مستکبران از عقاید مردم، تجسم خدا، وسوسه‌های شیطان، عدم استجابت دعا و لجاجت را از ریشه‌های شرک و انحراف انسان از توحید دانست.

به گزارش ایکنا از لرستان، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدنواب موسوی، مدرس حوزه علمیه امروز، ۱۸ اسفندماه در جلسه تفسیر قرآن کریم ویژه ماه رمضان در جمع هیئت مساکین‌الزهرا(س) مسجدالاقصی خرم‌‎آباد که با محوریت سوره توبه برگزار شد، در رابطه با ریشه‌های شرک و بت‌پرستی، گفت: شرک و بت‌پرستی به عنوان انحرافاتی در توحید دارای ریشه‌ها و عوامل متعددی هستند که می‌توان آن‌ها را در ابعاد مختلف عقیدتی، روانشناختی، اجتماعی و تاریخی بررسی کرد.

وی با بیان اینکه برخی از مهم‌ترین عوامل و ریشه‌های شرک و بت‌پرستی عبارت از جهل و ناآگاهی، تقلید کورکورانه و سنت‌های غلط، حُب نفس و هوای نفس، سوءاستفاده مستکبران از عقاید مردم هستند، افزود: بسییاری از مردم به دلیل نداشتن آگاهی صحیح درباره خداوند متعال، توحید و قدرت مطلق او به شرک دچار می‌شوند قرآن کریم در آیات متعدد به این مسئله اشاره دارد از جمله اینکه در آیه ۱۰۶ سوره یوسف آمده است: «وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللّهِ إِلاَّ وَهُم مُّشْرِكُونَ، و بيشترشان به خدا ايمان نمى‌آورند جز اينكه [با او چيزى را] شريک مى‌‏گيرند».

این مدرس حوزه علمیه ادامه داد: بسیاری از اقوام گذشته به دلیل پیروی از سنت‌های خرافی پدران خود دچار بت‌پرستی شدند، در این رابطه در سوره زخرف آیه ۲۳ آمده است: «وَكَذَلِكَ مَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِم مُّقْتَدُونَ، و بدين‌گونه در هيچ شهرى پيش از تو هشداردهنده‌‏اى نفرستاديم مگر آنكه خوشگذرانان آن گفتند ما پدران خود را بر آيينى [و راهى] يافته‏‌ايم و ما از پى ايشان راه سپريم».

موسوی با بیان اینکه برخی افراد به دلیل تکبر، خودخواهی و پیروی از تمایلات نفسانی حاضر به پذیرش توحید نیستند و برای حفظ موقعیت خود به شرک گرایش پیدا می‌کنند، اظهار کرد: قرآن کریم در آیه ۲۳ سوره جاثیه می‌فرماید: «أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَةً فَمَن يَهْدِيهِ مِن بَعْدِ اللَّهِ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ، پس آيا ديدى كسى را كه هوس خويش را معبود خود قرار داده و خدا او را دانسته گمراه گردانيده و بر گوش او و دلش مُهر زده و بر ديده‌‏اش پرده نهاده است آيا پس از خدا چه كسى او را هدايت‏ خواهد كرد آيا پند نمى‌‏گيريد».

وی با اشاره به اینکه بسیاری از رهبران ظالم و طاغوت‌ها برای حفظ قدرت خود مردم را به شرک و بُت‌پرستی سوق داده‌اند، اضافه کرد: فرعون نمونه‌ای از این طاغوت‌هاست که خود را خدای مردم معرفی کرده است «فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَى؛ و گفت پروردگار بزرگ‌تر شما منم». (آیه ۲۴ نازعات)

این مدرس حوزه علمیه با بیان اینکه گرایش به محسوسات و تجسم خداوند نیز یکی دیگر از ریشه‌های شرک و بت‌پرستی است، گفت: برخی انسان‌ها نمی‌توانند خداوند را که غیرمادی است درک کنند و به همین دلیل به بت‌ها یا اشکال محسوس روی می‌آورند چنانکه بنی‌اسرائیل پس از نجات فرعون به حضرت موسی(ع) گفتند: «قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ؛ گفتند اى موسى همان‌گونه كه براى آنان خدايانى است براى ما [نيز] خدايى قرار ده گفت راستى شما نادانى مى‌‏كنيد». (آیه ۱۳۸ سوره اعراف)

موسوی با بیان اینکه وسوسه‌های شیطان یکی دیگر از عوامل و ریشه‌های گرایش به شرکت و بت‌پرستی است، ادامه داد: شیطان همیشه در تلاش بوده که انسان‌ها را از توحید منحرف کند و به شرک بکشاند کمااینکه در آیه ۱۱۹ سوره نساء در این رابطه آمده است: «وَلأُضِلَّنَّهُمْ وَلأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الأَنْعَامِ وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّهِ وَمَن يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِّن دُونِ اللّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِينًا، و آنان را سخت گمراه و دچار آرزوهاى دور و دراز خواهم كرد و وادارشان مى‌‏كنم تا گوش‌هاى دام‌ها را شكاف دهند و وادارشان مى‏‌كنم تا آفريده خدا را دگرگون سازند و[لى] هر كس به جاى خدا شيطان را دوست [خدا] گيرد قطعاً دستخوش زيان آشكارى شده است».

حجت‌الاسلام موسوی با اشاره به اینکه گاهی اوقات شرک و بت‌پرستی ابزاری برای کسب ثروت و قدرت است مانند کاهنان معابد بت‌پرستان که از این طریق به اموال زیادی می‌رسیدند، افزود: شرک نتیجه غفلت از حقیقت توحید، فریب خوردگی توسط شیاطین، تقلید از گذشتگان و پیروی از هوای نفس است. قرآن کریم و تعالیم اهل‌بیت(ع) بارها بر لزوم مبارزه با شرک تأکید کرده‌اند و تنها راه نجات از این انحراف را تمسک به معرفت صحیح و ایمان خالص به خداوند دانسته‌اند.

وی افزود: یکی دیگر از دلایل و عوامل انحراف از حق شکست و سرخوردگی است گاهی هم عدم استجابت دعا باعث شرک به خدا و فاصله گرفتن از توحید می‎‌شود این در حالی است که اگر انسان عاقلانه فکر و از عقل خودش استفاده کند، متوجه می‌‎شود این دنیا محل ابتلا است کمااینکه خدای متعال در آیه چهارم سوره بلد فرموده است: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ في‏ کَبَدٍ، که ما انسان را در رنج آفریده‌ایم».

این مدرس حوزه علمیه با اشاره به اینکه البته دعا در کنار فعالیت و تلاش و فراهم کردن مقدمات است که معنا پیدا می‎‌کند و مستجاب می‎‌شود، اظهار کرد: گاهی لجاجت باعث می‌شود انسان به سمت شرک برود و یک اعتقاد باطلی را اختیار کند. امام علی(ع) در این رابطه فرموده است: «لجاجت عقل را فاسد می‌کند» این در حالی است که متأسفانه خیلی اوقات ما در زندگی درگیر لجاجت می‌شویم و این لجاجت بعضی وقت‌ها سر بزنگاه ضربه‌اش را به ما می‌زند.

موسوی ادامه داد: گاهی منفعت‌طلبی نیز باعث شرک می‎‌شود امثال فرعون‏‌ها، قارون‌ها و نمرودها اگر پذیرش توحید می‌داشتند، قدرت از کفشان می‌رفت باید مال حرامی که اندوخته بودند را از دست می‌‎دادند لذا مففعت‌طلبی اجازه نداد آن‌ها به سمت توحید و پذیرش اسلام ناب بیایند.