کد خبر: ۴۲۷۱۲۰۶

تاریخ: ۲۱ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۲:۱۳

یادداشت

نقش محوری حضرت خدیجه(س) در صدر اسلام

اسلام غریبانه شروع شد و در آن غربت اسلام و غربت رسول خدا(ص)، حضرت خدیجه(س) یار و پشتیبان ایشان بودند، بنابراین این امر نشان‌دهنده‌ نقش محوری و بسیار مهم حضرت خدیجه(س) در صدر اسلام است.

سخن گفتن پیرامون حضرت خدیجه(س) بسیار دشوار است، ایشان همسر رسول اکرم(ص) بوده‌اند و از ارزش والایی نزد پیامبر(ص) برخوردار بودند، به اندازه‌ای که بی‌گمان از درک ما فراتر است. یکی از راه‌های شناختن انسان، شناخت دغدغه‌ها و ارزش‌هایی است که دنبال می‌کند و به آن‌ها بها می‌دهد. آنچه ایشان در طول عمر خود دنبال می‌کردند، رسول اکرم(ص) و غربت اسلام بود و اینکه می‌گویند اسلام غریبانه شروع شد و در آن غربت اسلام و غربت رسول خدا(ص)، حضرت خدیجه(س) یار و پشتیبان ایشان بودند، بنابراین این امر نشان‌دهنده‌ نقش محوری و بسیار مهم حضرت خدیجه(س) در صدر اسلام است.

نکته‌ دیگر، اشاره به اسلام آوردن و سبقت ایشان در اسلام است، وی از اولین کسانی بود که به اسلام گروید و به پیامبر(ص) ایمان آورد و در این عرصه، همراه با امام علی(ع) از پیشگامان بوده‌اند. در فضیلت سبقت در اسلام، نام دو نفر می‌درخشد: امام علی(ع) و حضرت خدیجه(س) که این فضیلت بی‌نظیر، عظمت و جایگاه والای ایشان را در پیشگاه خداوند نشان می‌دهد.

ایشان ثروت بسیاری در اختیار داشتند و از جایگاه اجتماعی ویژه‌ای برخوردار بودند، حتی در ازدواج با رسول اکرم(ص)، مورد طعنه قرار گرفتند، با این حال، در طول زندگی حضرت خدیجه(س)، هم‌سویی با آغاز اسلام مشهود است و این ثروت در خدمت رسول اکرم(ص) و رشد و تعالی اسلام قرار گرفت.

به گفته اهل علم، در صدر اسلام سه عامل در رشد و تعالی اسلام نقش اساسی داشتند: اخلاق والای نبوی، ثروت و مواسات حضرت خدیجه(س) که از این منظر در پیشرفت اسلام و عبور از چالش‌ها و بحران‌ها، نقش بسزایی و بی‌بدیلی داشتند، بنابراین ایشان حق بزرگی بر گردن همه‌ مسلمانان دارند و عامل سوم اقتدار، صلابت و شجاعت امیرالمؤمنین(ع) است که آن نیز نقش بی‌نظیری در رشد و تعالی اسلام داشت.

حضرت خدیجه(س) شایستگی مادری همه‌ اهل بیت(ع) را نیز داشتند و به عظمت و شرافت «ام الائمه» بودن نائل شدند. رسول اکرم(ص) در اوایل بعثت در دوران غربت اسلام، از حمایت حضرت ابوطالب(ع) و حضرت خدیجه (س) برخوردار بودند. علاوه بر نقش بی‌بدیل حضرت خدیجه(س) در حمایت مالی و معنوی از پیامبر اکرم(ص) و گسترش اسلام، نباید صبر، استقامت و درایت ایشان در مواجهه با سختی‌ها و بحران‌ها را از نظر دور داشت، ایشان نه تنها ثروت خود را در راه خدا انفاق کردند، بلکه با جان و دل در کنار پیامبر(ص) ایستادند و همواره مایه دلگرمی و قوت قلب ایشان بودند.

حضرت خدیجه (س) با ایمان راسخ و فداکاری بی‌نظیر خود، الگویی بی‌بدیل برای تمام زنان و مردان مؤمن در طول تاریخ هستند و نام و یادشان تا ابد در تاریخ اسلام جاودانه خواهد ماند. شجاعت و پایداری ایشان در پذیرش اسلام در زمانی که با مخالفت‌های شدیدی روبه‌رو بود، نشان از ایمان قوی و شخصیت استوارشان دارد.

وی نه تنها از لحاظ مالی پیامبر اکرم(ص) را حمایت می‌کرد، بلکه با خرد و درایت خود در حل مشکلات و ارائه راهنمایی‌های ارزشمند، نقش مشاور و یار همیشگی ایشان را ایفا می‌کرد و این همراهی و همدلی، در موفقیت‌های اولیه اسلام و استقرار دین مبین اسلام در جامعه‌ آن زمان، نقشی غیرقابل انکار بوده است. حضرت خدیجه(س) با رفتار و کردار خود، الگوی کاملی از یک زن مؤمن، با ایمان، شجاع و فداکار را ارائه دادند که همواره مورد احترام و ستایش مسلمانان بوده و خواهد بود.

امروزه نیز، زندگی و شخصیت ایشان درس‌های ارزشمندی برای زنان و مردان در هر عصر و زمانی به ارمغان می‌آورد و این درس‌ها نه تنها در مورد ایمان و فداکاری، بلکه در مورد اهمیت حمایت از ارزش‌ها و آرمان‌های انسانی و ایستادگی در برابر سختی‌ها راهگشا هستند.

محسن دیمه کار، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم