کد خبر: ۴۲۷۱۵۷۸

تاریخ: ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۲:۴۲

یادی از خادمان قرآن درگذشته سال 1403

نور وحی خاموش‌نشدنی است + عکس

جای خالی رفتگان را نه با کلام که با سکوت باید خواند. در پایان سال، سهم هر مزار، دلی تنها و چشمانی بارانی ا‌ست. امسال، سال وداع با خادمانی بود که عمرشان را در محضر وحی گذراندند، قاریانی که آیات را با صوت آسمانی‌شان زنده می‌کردند، حافظانی که قرآن را در جانشان حک کرده بودند و معلمانی که چراغ هدایت را در دست داشتند ... اگرچه آنها رفتند، اما نور وحی هرگز خاموش نمی‌شود.

به گزارش ایکنا، امروز روز ما نیست، روز آنهاست، روز رفتگان، روز سفرکرده‌هایی که نامشان هنوز در دل‌هایمان زنده است، اما رد پای‌شان دیگر در کوچه‌های زندگی پیدا نیست و تنها دلخوشیم به اینکه این ردپا در خیالاتمان حضور دارد.

این پنجشنبه‌های آخر سال برای بعضی‌ها، بازار خرید شب عید است، برای بعضی‌ها، بازار خاطره‌فروشی در خلوت قبرستان. برای بعضی‌ها، شور نو شدن است، برای بعضی‌ها، مرور داغ‌هایی که هرگز کهنه نمی‌شوند.

امسال سال خاموشی چندین فعال حوزه قرآن کریم بود. قاریانی که آیات الهی را در سینه داشتند، حافظانی که هر واژه را با عشق مرور کرده بودند، معلمانی که نور را در جان شاگردانشان می‌نشاندند. اما مرگ، دفتر زندگی‌شان را بست. حالا، سنگ‌ها تنها یادگار آنهایی‌ست که هرگز دست از قرآن برنداشتند. آنهایی که آخرین نفس‌شان را در هوای آیات الهی کشیدند و حالا، آرام گرفته‌اند، در جوار کلماتی که با آنها زیسته بودند.

در ادامه نگاهی کوتاه به برخی چهره‌هایی که سال ۱۴۰۳ را برای ادامه مسیر قرآنی خود در آن دنیا انتخاب کردند، انداخته‌ایم.

هوشنگ بادپا؛ از اساتید و پیشکسوتان قرآنی کشور روز چهارم فروردین مصادف با دوازدهم ماه مبارک رمضان در تهران درگذشت. او متولد ۱۳۱۲ در محله منیریه تهران بود. از همان کودکی با فضای مسجد و جلسات قرآن آشنا شد. در مسجد حیدریه محل زندگیشان با قاریان برجسته آشنا و شیفته آموزه‌های قرآنی شد. پیشرفت او در فراگیری فنون و قرائت زیبا سبب شد تا در سن بیست‌سالگی قاری پیش از منبر حضرت آیت‌الله وحید خراسانی باشد. بادپا اهتمام ویژه‌ای به حدیث ثقلین داشت و همواره آموزش قرآن و معارف اهل بیت را به دانش‌آموختگان و دانشجویان ادامه می‌داد. از خدمات ویژه او برگزاری جلسات آموزش قرآن صبح‌های جمعه در مسجد امام عصر (عج) واقع در خیابان جیحون در غرب تهران بود که بیش از نیم قرن ادامه داشت.

ولی‌الله پوراحمدی، جانباز، قاری قرآن و از اساتید و پیشکسوتان جامعه قرآنی و از استادان جلسه سیدمحسن خدام‌حسینی روز، ۲۲ فروردین مصادف با روز عید فطر به جمع یاران شهیدش پیوست. حاج‌ولی متولد ۱۳۳۷ بود و با وجود اینکه در عملیات بیت‌المقدس (آزادسازی خرمشهر)، پای راست خود را از دست داد، اما تا پایان جنگ تحمیلی در جبهه‌ها حضور داشت. جلسات آموزش قرآن مرحوم حاج‌ولی الله پوراحمدی در مساجد ابوذر، امام حسن عسکری (ع) و آستان امامزاده حسن (ع) به صورت هفتگی با حضور جوانان منطقه ۱۷ شهر تهران برپا می‌شد. همچنین او ضمن آموزش قرآن سال‌ها به آموزش و تمرین فوتسال به قرآن‌آموزان کلاسش در مجموعه ورزشی دارالشهدا می‌پرداخت.

منیر گرجی، قرآن‌پژوه و تنها زن مجلس خبرگان قانون اساسی، ۲۳ دی ماه در ۹۵ سالگی درگذشت. این بانوی محقق و فعال قرآنی، زاده ۱۳۰۸ بود و با تحصیلات سطح حوزوی تنها زنی بود که در ایران به عضویت مجلس خبرگان درآمد. همچنین، پس از اتمام دوره مجلس خبرگان قانون اساسی، او از مشاغل دولتی کناره‌گیری کرد. در ۱۳۸۲ در حوزه علمیه خدیجه کبری (س) تهران به تدریس فقه، تفسیر، احکام و اخلاق همت گمارد و در مرکز تربیت معلم شهید رجایی به تدریس عرفان امام راحل پرداخت. او در ۱۵ سالگی با مهدی گرجی که به پیشه کفاشی اشتغال داشت، ازدواج کرد و به همین دلیل، تحصیلاتش در دوره متوسطه متوقف شد، اما بعدتر در ۳۵ سالگی تحصیل و تحقیق در متون اسلامی را آغاز کرد و تنها کتاب او با عنوان «نگرش قرآن به حضور زن در تاریخ انبیاء» به همت نشر سوین سال ۱۳۸۷ چاپ شد.

سردار پاسدار محمد ربیعی، عضو هیأت مدیره موسسه کشوری مهد قرآن ۱۲ مردادماه سال جاری به همرزمان شهیدش پیوست. مرحوم ربیعی دارای جنبه‌های اخلاقی و معرفتی و همراهی برای مساعدت در امر توسعه فرهنگ قرآنی بود.

پنجم شهریورماه سال جاری بود که خبر درگذشت محمدهادی منصوریان‌فر از قاریان قرآن و دارنده رتبه مسابقات قرآن دانشجویی بر اثر سانحه تصادف، منتشر شد. او مقیم استرالیا بود و اخیراً برای دیدار با خانواده‌اش به ایران عزیمت کرده بود. پیکر مرحوم منصوریان‌فر در بهشت رضوان اصفهان به خاک سپرده شد. مرحوم محمد‌هادی منصوریان‌فر، متولد بهمن ۱۳۶۸ بود. تمامی مقاطع تحصیلی از ابتدایی تا دبیرستان را با درخشش در هر یک از پایه‌های تحصیلی پشت سر می‌گذارد و در اثنای تحصیل در جلسات آموزش قرآن شهر اصفهان حضور بهم رسانده و توفیقاتی به دست می‌آورد.

محمدصدرا فتاحی، قاری جوان و از شاگردان استاد داود لاچینانی، قاری و مدرس قرآن، اوایل شهریورماه به دیار باقی شتافت. دارالقرآن الکریم آستان مقدس حضرت عبدالعظیم الحسنی (ع) در پیامی درگذشت این قاری نوجوان را تسلیت گفت.

احمد معصومی، معلم قرآن و از خادمان اهل بیت عصمت و طهارت اواسط شهریورماه امسال دعوت حق را لبیک گفت. مراسم تشییع پیکر این معلم قرآن و خادم عترت (ع) ۲۰ شهریور از مسجد محمدی واقع در تهران، خیابان هفده شهریور، بلوار قیام برگزار و تدفین پیکر با حضور شاگردان قرآنی آن مرحوم در آرامستان ابن‌بابویه (شیخ صدوق) شهرری انجام شد.

آیت‌الله عباس محفوظی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و از نزدیکان آیت‌الله بهجت که عمر با برکت خود را در راه اعتلای معارف قرآن کریم و اهل بیت سپری نموده بود، ۲۰ شهریورماه در سن ۹۶ سالگی به رحمت ایزدی پیوست. آیت‌الله محفوظی در سال ۱۳۰۷ در یکی از روستا‌های شهرستان رودسر و در میان خانواده‌ای مذهبی به دنیا آمده بود و طی سال‌های گذشته به عنوان یکی از اساتید دروس خارج حوزه علمیه قم به تربیت طلاب اشتغال داشت. در پی درگذشت این عالم یک روز در استان گیلان عزای عمومی اعلام شد و جامعه قرآنی این استان پیام تسلیتی صادر کرد.

سروان سجاد محمدی‌نوا؛ مدیر دارالقرآن امام علی (ع) همدان و از قاریان، حافظان و مداحان اهل بیت (ع) و استوار علی یوسفی؛ مسئول دارالقرآن عقیدتی ـ سیاسی استان کردستان و حافظ کل قرآن ۱۷ دی‌ماه در جریان اعزام به محل مأموریت، دچار سانحه تصادف شده و جان به جان آفرین تسلیم کردند. موضوع مأموریت این دو خادم قرآن فراجا حضور به منظور اخذ آزمون جامع حافظان قرآن کریم در استان کردستان بود که این اتفاق ناگوار به وقوع پیوست و رحلتی شهادت‌گونه داشتند.

احمد احمدیانی، از قراء و مرتلان برجسته قرآنی استان کردستان، هفدهم دی‌ماه در حین اعزام برای داوری مسابقات قرآن شهرستان دیواندره طی سانحه تصادف جان خود را از دست داد. استاد سیدمحسن موسوی بلده، پیشکسوت و مدرس قرآن طی یادداشتی که در رسانه‌ها منتشر شد، نسبت به درگذشت این مدرس قرآن واکنش نشان داد و آن را داغی سنگین برای جامعه قرآنی دانست.

بتول مقراضچی (فلک‌شاهی) از بانوان مبلغ شناخته شده شهر تهران پس از عمری خدمت در ساحت قرآن کریم و عترت اواخر دی‌ماه امسال دار فانی را وداع گفت. بتول مقراضچی (فلک‌شاهی) متولد ۱۳۲۹ در تهران، از آن دست بانوانی بود که بخش اعظم عمر خود را علاوه بر انس با قرآن و تبلیغ مفاهیم قرآن و عترت به ویژه در میان دختران جوان و بانوان، صرف عمل به مفاهیم آن کرد. همنشینی او با قرآن موجب شد تا با ورود به امور نیکوکاری و تأسیس خیریه، گره از مشکلات همنوعان خود باز کند. او دارای مدرک دکتری تخصصی علوم قرآن و حدیث از کشور لبنان بود و در نخستین آئین نکوداشت بانوان مبلغ و محفل‌دار قرآن کریم شهر تهران در سال ۱۴۰۲ از او به عنوان مبلغ، سخنران باسابقه، مؤلف و پژوهشگر علوم و معارف قرآن کریم تجلیل شد.

شهیده معصومه کرباسی (متولد 1359 در شیراز) بانوی ایرانی شهیده راه قدس است که سال ۲۰۰۶ پس از ازدواج با همکلاسی لبنانی خود شهید رضا عواضه به این کشور مهاجرت کرد و به همراه همسرش در دفاع از محور مقاومت در بیروت به شهادت رسیدند. او که حافظ قرآن بود، سال‌ها با راه‌اندازی کانون‌ها، مجالس فرهنگی و دینی با نگاهی امتی به مباحث جهان اسلام، بالاخره اسطوره مقاومت شد. از این زوج شهید، پنج فرزند به یادگار مانده است.

محمدجعفر صاحبی، از اعضای گروه تواشیح اهل بیت و طا‌ها ۲۱ اسفندماه دار فانی را وداع گفت. محمدجعفر صاحبی، هم در عرصه قرآنی و هم در عرصه تواشیح، فعالیت‌های اثرگذاری داشته است که عمده این فعالیت‌ها با عضویت در گروه تواشیح اهل بیت خود را نشان داده است. از ویژگی‌های صدایی این فعال قرآنی، باس بودن صدایش است که باعث شده تا وی یکی از بهترین صدا‌های باس کشور باشد. محمدجعفر صاحبی در سال ۱۳۴۱ متولد شد و بیش از چهار دهه فعالیت قرآنی داشت. وی همراه با گروه‌های اهل‌بیت و طا‌ها به کشور‌های عربستان، سوریه، لبنان، پاکستان، بوسنی و هرزگوین، بحرین، عراق، ترکیه، سوئد، فنلاند و ... سفر کرده است. یکی از شاخصه‌های ایشان که تمام هم‌گروهی‌های وی بر آن تأکید دارند، اخلاق قرآنی ایشان است.

بر اساس گزارش ایکنا در بخش بین‌الملل نیز شاهد درگذشت تعدادی از فعالان قرآنی کشور‌های دیگر بودیم که در ادامه به برخی از این چهره‌های قرآنی اشاره شده است.

حازم عبدالوهاب، یکی از مشهورترین چهره‌های قرآنی رسانه‌های مصری اردیبهشت امسال درگذشت. حازم عبدالوهاب، فعالیت خود در حوزه رسانه‌های ویژه قاره آفریقا در مصر را پس از اخذ مدرک لیسانس زبان و ترجمه از دپارتمان زبان‌های آفریقایی در دانشگاه قاهره آغاز کرد. بخش مهم فعالیت‌های او، ساخت و پخش برنامه‌های قرآنی به زبان سواحیلی ویژه کشور‌های آفریقایی بود. از جمله مهم‌ترین این برنامه ضبط برنامه قرآن کریم و تفسیر آن به زبان سواحیلی و همچنین ضبط برنامه رادیویی «انسانیت در اسلام» به این زبان برای معرفی بهتر تمدن اسلامی در کشور‌هایی از جمله تانزانیا و کنیا بود.

احمد رفعت، حافظ قرآن و بازیکن تیم ملی مصر در حین بازی دار فانی را وداع گفت. درگذشت این فوتبالیست حافظ قرآن با واکنش گسترده کاربران شبکه‌های اجتماعی مواجه شد. باشگاه مدرن اسپورت که در رقابت‌های لیگ برتر مصر حضور دارد، اعلام کرد که احمد رفعت بازیکن این تیم در سن ۳۱ سالگی پس از وخامت حال و انتقال او به بیمارستان، درگذشت. مرگ این بازیکن با واکنش گسترده کاربران شبکه‌های اجتماعی در مصر مواجه شد. وی متولد روستای ابشان در بخش بلا واقع در استان کفر شیخ مصر بود و به گفته معلم مکتبخانه قرآنی این روستا، در کودکی و در دوران ابتدایی کل قرآن کریم را حفظ و همواره نیز از این مراکز حمایت می‌کرد. مردم روستای زادگاه و هم‌تیمی‌ها همواره اخلاق پسندیده وی را ستوده‌اند.

عبدالله علی محمد معروف به عبدالله ابوالغیط، کاتب چهار نسخه از قرآن کریم که یک نسخه آن به زبان انگلیسی بود، روز سی‌ام تیرماه در سن هفتاد سالگی در گذشت. داستان کتابت قرآن از سوی این کاتب سالخورده بسیار عجیب بود. شیخ عبدالله ابوالغیظ، نیم قرن از عمر خود را بدون داشتن سواد به سر برد، اما دلبستگی او به قرآن کریم او را به سه بار کتابت قرآن کریم به رسم عثمانی و یک بار به انگلیسی کشاند. آخرین نسخه کتابت شده به زبان انگلیسی بود که از روی نسخه ترجمه انگلیسی قرآن چاپ شده در مدینه منوره کتابت شده است.

ربیعة فراق، بانوی سالخورده الجزایری که با همتی کم‌نظیر پس از ابتلا به سرطان موفق به حفظ قرآن کریم و ادامه تحصیلات تا پایان دوره کارشناسی شد، درگذشت. این بانوی الجزایری که در دوره استعمار موفق به حضور در مدارس نشده بود، در شصت‌سالگی ابتدا تحصیلات خود را از کلاس‌های سوادآموزی آغاز کرد و سپس توانست پس از پایان دوران دبیرستان در ابتدای دهه هفتاد زندگی خود، وارد دانشگاه شود. او در این مدت آرزوی دیرین خود یعنی حفظ قرآن کریم را نیز از یاد نبرد و در حین تحصیل موفق به حفظ ۱۵ جزء قرآن کریم شد. وی در اوایل دهه هفتاد زندگی خود به بیماری سرطان مبتلا شد، اما در دورانی که در یک بیمارستان اسپانیایی در حال درمان بود، موفق به حفظ قرآن کریم شد. او در آستانه ۷۵ سالگی موفق به حفظ کل قرآن کریم و پایان تحصیلات دانشگاهی خود در مقطع کارشناسی شد.

علامه شیخ علی محمد قاسم کورانی یاطری العاملی، اهل لبنان (متولد ۲۲ نوامبر ۱۹۴۴ در یاطر نبطیه) در سن ۷۹ سالگی در اثر سکته قلبی در شهر مقدس قم درگذشت. کورانی از اواسط دههٔ ۶۰ میلادی، به عنوان نمایندهٔ چند مرجع شیعه از جمله آیت الله سید ابوالقاسم خویی، در کشور‌های عراق و کویت فعالیت داشت. عمده فعالیت‌های او علیه حزب بعث عراق و اندیشه‌های کمونیسم بود. او در سال ۱۹۷۴ میلادی به لبنان بازگشت. شیخ کورانی پس از انقلاب اسلامی به ایران آمد و به پژوهش در زمینه احادیث اسلامی دربارهٔ حضرت مهدی (عج)، تاریخ تدوین قرآن، معنی واژه‌های قرآن (نقد کتاب مفردات راغب)، سیره نبوی (ص)، تاریخ امامان شیعه (ع) و نقد اندیشه‌های وهابیت پرداخت.

سعاد رجب المزین، حافظ کل قرآن و شرکت‌کننده در مسابقات بین‌المللی قرآن کشور مصر همراه با مادرش روز چهارشنبه (۲۱ آذرماه) هنگام بازگشت از مرحله مقدماتی هشتمین دوره مسابقات بین‌المللی حفظ قرآن و ابتهال دینی شهر «پورت سعید» مصر به زادگاه خود در استان «البحیره» بودند که بر اثر سانحه تصادف جان خود را از دست دادند. کمیته عالی رقابت‌ها ضمن اعطای نام شهید به این دانش‌آموز مصری، او را به عنوان رتبه نخست این مسابقات در رشته حفظ کل قرآن کریم معرفی کرد. الازهر، اسامه الازهری، وزیر اوقاف مصر و مدیران بخش‌های مختلف این وزارتخانه نیز درگذشت این دختر حافظ قرآن و مادرش را تسلیت گفتند و وزیر اوقاف مصر دستور داد مبلغ ۲۵ هزار پوند مصر به خانواده این مرحوم پرداخت شود.

حسن چلبی، خطاط مشهور ترکیه‌ای که در تزئین بسیاری از مساجد جهان سهم داشت و با خوشنویسی قرآنی شهرت خود را فراتر از ترکیه گسترش داده بود، هفدهم اسفندماه در سن ۸۸ سالگی درگذشت. او در سال ۲۰۱۰ به عنوان چهره ماندگار ترکیه معرفی شده بود. در پی درگذشت این خطاط قرآنی، رئیس جمهور و وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه با انتشار پیام‌هایی در شبکه‌های اجتماعی مراتب تسلیت خود را ابراز کردند. چلبی در خط ثلث و نسخ و رقاع کم‌نظیر بود. کتیبه‌های مسجد قبا و مسجد ذوقبلتین عربستان و بخشی از کتیبه‌های مسجد سلطان احمد استانبول از آثار اوست. واشنگتن پست او را به عنوان یکی از مشهورترین استادان سبک خوشنویسی کلاسیک عثمانی تحسین کرده است.

روحشان شاد و یادشان گرامی

تیمور کاکایی