کد خبر: ۴۲۷۲۵۷۱

تاریخ: ۱۳ فروردين ۱۴۰۴ - ۰۷:۱۰

محققان ناشناخته قرآنی/ 62

امام جماعت الجزایری و ترکیب معنویت و خلاقیت با کتابت قرآن + عکس

«ابراهیم عبدالسمیع بوقندوره»، امام جماعت و خطیب الجزایری است که قرآن را به خط «نبصور» از قدیمی‌ترین خطوط عربی خوشنویسی و کتابت کرده و این قرآن ترکیبی از خلاقیت هنری و معنویت است.

به گزارش ایکنا به نقل از الموعد، «ابراهیم عبدالسمیع بوقندوره»، امام جماعت و خطیب مسجد «شهداء» شهر «اربعاء» در الجزایر است که موفق شده است کل قرآن را به خط «نبصور» از قدیمی‌ترین خطوط عربی در الجزایر، کتابت کند، این خط از خط اندلسی که در نسخ خطی، مراکز علمی سنتی در قدیم(زوایای علمی) و مساجد قدیمی الجزایر استفاده می‌شد، گرفته شده است.

وی در گفت‌و‌گو با الموعد در این باره گفت: این کار من فقط یک پروژه خوشنویسی نبوده است، بلکه چالشی شخصی و تلاش برای احیای میراث فرهنگی بود که در معرض خطر انقراض است.

این خوشنویس الجزایری افزود: کتابت این قرآن 38 ماه و 21 روز طول کشید و تلاش زیادی نیاز داشت؛ چرا که باید در نگارش حروف به شکلی عمل می‌کردم که اصالت آن حفظ شود و بیشترین وضوح و هماهنگی را داشته باشد.

شیخ بوقندوره ادامه داد: ابتدا با خوشنویسان برجسته و با تجربه در کتابت قرآن گفت‌و‌گو کردم و آن‌ها مرا برای نگارش با قواعد صحیح راهنمایی کردند، سپس شروع به کتابت کردم و شیوه دقیقی را برای نگارش حروف و اعطای شخصیت ثابت به آن‌ها به کار گرفتم.

این کار با حمایت خوشنویسان برجسته الجزایری از جمله شیخ شیریفی، شیخ صافار باتی و شیخ صفیان بزاری انجام شد و آن‌ها ضمن تحسین زیبایی‌ها و دقت این نوع خط، مرا به ادامه کار تشویق می‌کردند.

اعتباری دوباره به خط الجزایری اصیل

بوقندوره توضیح داد که تاریخچه خط نبصور به قرن‌های گذشته و زمانی که در چاپخانه عثمانی «ثعالبیه» در پایتخت الجزایر برای چاپ کتاب و قرآن مورد استفاده قرار می‌گرفت، باز می‌گردد و مصحف مشهور «رودوسی» به همین خط چاپ شده است، اما با توسعه صنعت چاپ، این خط به مرور از بین رفت تا اینکه شیخ قندوره تصمیم به احیای آن گرفت.

وی تأکید کرد: نبصور در قدیم مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما اکنون توجه چندانی به آن نمی‌شود، هدفم احیای این خط با کتابت قرآن بوده است و من در عین حفظ ویژگی‌های زیبایی شناختی این نوع خط، آن را با قواعد و معیارهای کتابت قرآن هماهنگ کرده‌ام.

این هنرمند الجزایری یادآور شد: پس از پایان پروژه، این قرآن مورد توجه کمیته بازنگری مصاحف وزارت امور دینی الجزایر قرار گرفت و این کمیته کیفیت و دقت این نوع خط را تحسین کرد و به شیخ بوقندوره پیشنهاد داد که این خط رسماً در مصاحف الجزایر به کار گرفته شود.

وی گفت: این تشویق انگیزه زیادی برای ادامه کار به من داد، زمانی که می‌بینی کارت مورد قبول و تحسین قرار گرفته است، می‌فهمی که در مسیر درست گام بر می‌داری.

ترکیب معنویت و خلاقیت

شیخ قندوره این تجربه خود را ترکیبی از خلاقیت هنری و معنویت عمیق برشمرد و گفت: این پروژه تنها کتابت قرآن نبود، بلکه دوره تفکر، نظم و انضباط و دقت در نگارش هر حرف و کلمه بود تا قرآنی به تمام معنا منسجم و زیبا خلق شود، کتابت قرآن، تنها نگارش حروف نیست؛ بلکه مسئولیت بزرگی است که تسلط بر خط، دقت نظر و پایبندی به قواعد در عین حفظ جنبه زیبایی شناختی تسهیل‌کننده قرائت را می‌طلبد.

شیخ بوقندوره در پیامی خطاب به نسل‌های جدید گفت: میراث اسلامی الجزایری گنجی گرانبهاست که باید آن را حفظ کرد و توسعه داد، این قرآن تنها یک دستاورد فردی نیست، بلکه گامی در جهت تثبیت هویت الجزایری در عرصه خوشنویسی عربی است.

وی ابراز امیدواری کرد که این قرآن، آغازی برای بازگرداندن خطوط الجزایری قدیم به عرصه فرهنگی باشد و از همه جوانان خواست با یادگیری و تسلط بر خط نبصوری، آن را برای نسل‌های آینده حفظ کنند.

میراثی جاوید و دستاوردی ملی

بوقندوره تأکید کرد: کتابت قرآن به خط اصیل الجزایری تنها یک دستاورد شخصی نیست، بلکه نقطه عطفی به منظور حفظ هویت فرهنگی و دینی الجزایر است و من امیدوارم این قرآن، صدقه‌ای جاری برای من، پدر و مادرم و تمامی کسانی باشد که در انجام آن سهیم بوده‌اند.

این امام جماعت الجزایری پس از این دستاورد قرآنی برای انتشار آن به شکلی گسترده تلاش می‌کند تا مرجعی برای پژوهشگران، خوشنویسان و دوستداران میراث اسلامی باشد، وی تأکید کرد که حفظ هویت فرهنگی، مسئولیتی مشترک است که تنها به گذشته مربوط نمی‌شود، بلکه مربوط به آینده نیز هست.