کد خبر: ۴۲۷۴۷۲۰

تاریخ: ۱۵ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۶:۲۲

حجت‌الاسلام محمدعلی مروجی طبسی:

آزادی اجتماعی بدون آزادی معنوی ممکن نیست

استاد دانشگاه حضرت معصومه(س) گفت: به تعبیر شهید مطهری مهمترین برنامه تعلیمی انبیاء «آزادی معنوی» است و آزادی اجتماعی بدون آزادی معنوی محقق نخواهد شد.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی مروجی طبسی؛ استاد دانشگاه حضرت معصومه(س)، شامگاه 14 فروردین ماه در نشست علمی «نگاهی قرآنی به مهم ترین دستاوردهای انقلاب توحیدی پیامبران» از سلسله نشست‌های شب‌های معرفت که توسط انجمن علمی علوم قرآن و حدیث دانشگاه حکیم سبزواری با همکاری انجمن‌های علمی دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه علوم قرآن شهرستان سبزوار و کانون قرآن و عترت دانشگاه حضرت معصومه‌(س)، برپا شد با بیان اینکه فساد، خروج از حالت استقامت و راستی و در حقیقت نابودی است، گفت: در برابر آن صلاح و اصلاح وجود دارد که به هر چیزی که در آن فساد نیست گفته می‌شود و مقصد انبیاء هم اصلاح و رفع فساد است. در آیه 88 سوره هود فرموده است: وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَىٰ مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ ۚ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ ۚ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ ۚ ؛ فساد هم چند نوع است، فساد فرهنگی، فساد مالی مانند کم‌فروشی و ربا و ... و کشتار و استضعاف و تحقیر و... هم از دیگر مصادیق فساد است مانند کارهایی که فرعون در حق بنی‌اسرائیل کرده بود.

مروجی طبسی اضافه کرد: انقلاب هم به معنای قیام عمومی برای از بین بردن نظم موجود که مطلوب آنان نیست به سمت نظم دیگری که رضایت آنان را تأمین کند و مطلوب باشد. انقلاب حرکتی برای اعمال تغییرات ریشه‌ای و زیربنایی و ساختاری است. وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ. همه انبیاء برای برقراری جامعه توحیدی عبادت خدا را تبلیغ کردند و اجتناب و دوری از طاغوت لذا فقط نارضایتی از وضع موجود کافی نیست بلکه باید حرکت برای برقراری جامعه توحیدی صورت گیرد و کار انبیاء همین بوده است.

استاد دانشگاه حضرت معصومه(س) با بیان اینکه توحید و شرک به هیچ وجه قابل جمع با یکدیگر نیستند، تصریح کرد: طاغوت به معنای متجاوز و کسی است که از حد و حق خودش عبور کرده و دیگران را به خودش دعوت کرده است. در کافی کلینی روایاتی از امام باقر(ع) در این زمینه داریم. در سوره زمر هم آمده است: وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبَادِ ؛ اطاعت از طاغوت از مصادیق شرک در عبادت محسوب می‌شود و برای ساخت جامعه توحیدی لزوما باید طاغوت ریشه‌کن شود.

دستاورد سیاسی انقلاب انبیاء

وی با اشاره به دستاوردهای انقلاب انبیاء، افزود: یکی از دستاوردهایی که برای انقلاب توحیدی انبیاء در آیات قرآن بیان شده و پررنگ و پرکاربرد و محسوس است، دستاورد سیاسی یعنی استقلال سیاسی و نفس سلطه مستکبران و تشکیل حاکمیت مستقل است. حضرت نوح(ع) بعد از 950 سال نبوت و وقتی دیدند که دعوتشان ثمری ندارد به امر خدا پیروانش را سوار بر کشتی کرد و نجات داد و ایشان وارد سرزمین دیگری شدند و تشکیل حکومت دادند که از تعبیر «و جعلنا خلائف فی الارض» مؤید این مسئله است. در آیات مرتبط با ماجراهای حضرت موسی(ع) هم شاهد این موضوع هستیم از جمله آیه 5 سوره قصص که فرمود: وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ؛ در آیه 16 سوره جاثیه هم آمده است که ما حکمت و نبوت را به حضرت داود(ع) عطا کردیم.

مروجی طبسی بیان کرد: دستاورد دیگر اجتماعی است که در قالب رفاه و آسایش و ... متجلی است از جمله در مورد پیروان نوح فرموده است که از کشتی پیاده شوید که ما برکات را شامل حال شما کردیم که برخورداری از رفاه و آسایش بود یا قوم بنی اسرائیل وقتی از مصر بیرون آمدند خداوند رزق و روزی و رفاه مادی را نصیب آنان کرد و غذاهای مختلف و سکونتی که در یک منطقه خوش آب و هوا و زمین‌های حاصلخیز داشتند که این رفاه محصول انقلاب حضرت موسی(ع) بود. از جمله فرمود که ما بر تو من و سلوی را فرستادیم؛ در آیه 93 سوره یونس هم فرموده است که؛ وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ مُبَوَّأَ صِدْقٍ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ فَمَا اخْتَلَفُوا حَتَّىٰ جَاءَهُمُ الْعِلْمُ ۚ ؛ یعنی منطقه قابل سکونت به شما عطا کردیم. در مورد مسلمین هم فرموده است زمانی را به یادآورید که شما در مکه گروه اندکی بودید که به مدینه مهاجرت کردید و خداوند رزق و روزی خود را به شما عطا کرد.

استاد دانشگاه حضرت معصومه(س) با بیان اینکه رهایی از ظلم و مفاسد اقتصادی از  دستاوردهای دیگر اجتماعی است به مسئله امنیت اشاره کرد و گفت: امینت هم از دستاوردهای انقلاب انبیاء است که از جمله در آیه 26 سوره انفال بیان شده است. وَاذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخَافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَآوَاكُمْ وَأَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهِ وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ. حضرت زهرا(س) هم به این آیه در سخنانشان اشاره فرمودند. دیگر اینکه طبق سوره آل عمران مردم در پرتگاه آتش بودند ولی خدا آنان را با وحدت بین طوایف نجات داد وگرنه مشغول همدیگر کشی بودند. یا در جای دیگری فرمود: وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ ۚ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مَا أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ؛ فرموده است اگر خود پیامبر(ص) هر چیزی را در زمین ذاست انفاق می‌کرد تا الفت ایجاد کند نمی‌توانست ولی خداوند بین قلوب مؤمنین الفت و محبت ایجاد کرد.

علم و حکمت؛ دستاورد انقلاب انبیاء

مروجی طبسی با بیان اینکه علم و حکمت از جمله دستاوردهای انقلاب توحیدی انبیاء است، تصریح کرد: دستاورد دیگر اعطای حکمت و تعلیم کتاب بر مسلمین است که در آیه لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ مورد اشاره قرار گرفته است.

وی در خاتمه تاکید کرد: دستاورد دیگر اخلاق و معنویت است که آزادی درونی انسان از اسارت حرص، طمع، خشم، شهوت، هوس‌رانی و ... را به دنبال دارد و در زبان قرآن تزکیه و تعلیم کتاب است؛ کسانی که بنده هواهای نفسانی هستند در نقطه مقابل این موضوع قرار دارند. به تعبیر شهید مطهری مهمترین برنامه تعلیمی انبیاء، آزادی معنوی است و آزادی اجتماعی بدون آزادی معنوی محقق نخواهد شد و خروجی این آزادی معنوی را در پرورش‎‌یافتگان پیامبر(ص) در کسانی چون ابوذر، سلمان فارسی و ... می‌بینیم.