کد خبر: ۴۲۷۴۹۷۱

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۶:۲۴

قرآن و هدایت انسان در تمام حوزه‌های زندگی

اگر توجه ما در زندگی به خدا باشد، اضطراب، افسردگی و احساس یأس وجود نخواهد داشت، چون خداوند، همان خدای همیشگی است و تغییری نکرده و علم، قدرت، جود، بخشش، غنی بودن و تمام ویژگی‌های خداوند ثابت است و در تمام حوزه‌های ذکر شده، آیات فراوانی وجود دارد.

در خصوص هدایتگر بودن قرآن در جوامع امروزی باید گفت قرآن کتاب هدایت است و البته این اصل از ویژگی تمام کتاب‌های آسمانی محسوب می‌شود و در قرآن نیز یکی از ویژگی‌هایی که برای تورات و انجیل ذکر شده هدایتگر بودن آنها است

همیشه انسان نیازمند هدایت‌ بوده است و همواره از خود می‌پرسد که «چگونه باید روابطش را با خود، خانواده، اجتماع و طبیعت را تنظیم کند؟»انسان در حوزه فناوری و ایجاد وسایل رفاه و آسایش نیازی به دیگری ندارد و می‌تواند، ابزار و وسایل مورد نیاز زندگی خود را فراهم کند، اما چیزی که انسان نیاز دارد و امروزه، جامعه ما و جامعه جهانی نیز آن را به‌عنوان نیاز تلقی می‌کند، چگونگی روابط میان انسان‌ها است.

متأسفانه امروزه تعریف خانواده در جامعه جهانی تنزل پیدا کرده است و حتی در جامعه ما نیز گسست‌هایی دارد، اما به نظر من انسان هیچ زمانی تغییر نمی‌کند و انسان‌های امروزی همان‌گونه هستند که ۲۰۰۰ سال پیش و یا در زمان آدم و حوا بودند و در آینده نیز همین‌گونه خواهند بود و فطرت انسانی هرگز تغییر نخواهد کرد، حتی اگر وسایل در اختیار او روز به روز بهتر و کامل‌تر شوند.

حال قرآن در چه زمینه‌ای می‌تواند به ما کمک کند یا چه چیزهایی را می‌توانیم از قرآن دریابیم؟ قرآن کتاب هدایت انسان‌هاست و در ابتدای سوره بقره نیز به این نکته اشاره  شده است: «ذَٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ ۛ فِيهِ ۛ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ» که منظور از «متقین» در این آیه مؤمنان هستند و در ادامه نیز به مؤمنان اشاره می‌کند.

اصل هدایتگری ممکن است در زمینه فردی باشد و از جمله مواردی که باید در حوزه فردی به آن توجه کرد «شرک» و یا به تعبیری توحید عبادی است، ما از نظر اعتقادی مشرک نیستیم، اما در حوزه رفتاری و افعالی مشرک هستیم، به این معنی که خداوند در زندگی ما نقشی ندارد.

آنقدر که به ثروت، دارایی‌، اقوام و دوستان دارای پست و سمت توجه داریم، به خداوند توجه نداریم، در حالی‌که اگر توجه ما در زندگی به خدا باشد، اضطراب، افسردگی و احساس یأس وجود نخواهد داشت، چون خداوند، همان خدای همیشگی است و تغییری نکرده و علم، قدرت، جود، بخشش، غنی بودن و تمام ویژگی‌های خداوند ثابت است، البته در تمام حوزه‌های ذکر شده، آیات فراوانی وجود دارد.

قرآن در حوزه اجتماعی تأکید دارد که پشت سر یکدیگر غیبت نکنید، مال یتیم را نخورید، به والدین توجه ویژه‌ای داشته باشید و این توصیه به والدین، در آیات متعددی آمده ‌است و از دیگر موارد توصیه شده در قرآن این است که تجسس در زندگی دیگران نکنید و ارتباطات نامشروع نداشته باشید و نکته جالب آنکه طولانی‌ترین آیه قرآن درباره چگونگی تجارت و معاملات انسان‌ها است (282 بقره).

در مورد روابط سیاسی ذکر شده در قرآن نیز می‌توان گفت قرآن در حوزه سیاسی تأکید دارد که به دیگران ستم نکنید، زیر بار ستم دیگران نروید که البته این مورد در حوزه اجتماعی هم قابل بررسی و توجه است.

سیدحسین سید موسوی، دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد