کد خبر: ۴۲۷۵۰۳۱

تاریخ: ۱۸ فروردين ۱۴۰۴ - ۰۷:۵۳

در سالروز تخریب قدیمی‌ترین قبرستان‌ مدینه مرور کنیم

حکایت بقیع و قبور پیش از ویرانی حرم + عکس و فیلم

قبرستان بقیع از زیارتگاه‌های تاریخی اسلامی در مدینه منوره است که علاوه بر شخصیت‌ها و امامان شیعه، مقبره بزرگان اهل سنت نیز در آن قرار دارد.

به گزارش ایکنا، امروز، هشتم شوال برابر با ۱۸ فروردین سالروز تخریب قبرستان بقیع به دست وهابیان حکومت آل سعود است. با وجود اینکه تخریب این قبرستان در چند مرحله صورت گرفت اما در هشتم شوال سال ۱۳۴۴ ه.ق (۱۶ مرداد ۱۲۹۵) پس از سلطهٔ دوباره ابن‌سعود و تسلط بر شهر مدینه، این مکان زیارتی به‌طور کامل ویران شد. قبور بقیع پیش از ویرانی حرم، زیر یک گنبد قرار داشت و دارای یک ضریح بود.

حرم ائمه بقیع در سمت غربی بقیع واقع شده است که در آن، قبر ۴ تن از امامان شیعه؛ امام حسن مجتبی(ع)، امام سجاد(ع)، امام باقر(ع) و امام صادق(ع) در کنار هم قرار دارد. در فاصله چند متری این قبور مطهر، مزار عموی گرامی رسول الله(ص)، عباس قرار گرفته است.

قبرستان بقیع یکی از قدیمی‌ترین قبرستان‌های مدینه است و علاوه بر امامان معصوم(ع) گفته می‌شود که بزرگان و چهره‌های شاخص اهل سنت در آن به خاک سپرده شده‌اند که از آن جمله می‌توان به «عثمان بن عفان»، خلیفه سوم و جمع‌کننده قرآن و عایشه، همسر پیامبر(ص) اشاره کرد.

همچنین قبر چند تن از همسران پیامبر(ص) و نیز عباس عموی پیامبر و فاطمه بنت اسد؛ مادر حضرت علی بن ابی‌طالب، ‌ حضرت ام البنین؛ مادر حضرت اباالفضل العباس(ع) و برخی دیگر از بزرگان اسلام در بقیع قرار دارد. در بقیع اولین کسی که از انصار به خاک سپرده شد، «اسعد بن زراره» و از مهاجران «عثمان بن مظعون» بوده است.

گفته می‌شود که بقیع تنها مقبره مدینه پیش از اسلام نبوده است، بلکه در این شهر و اطراف آن، قبرستان‌ها و مقبره‌های متفرقه زیادی وجود داشته است؛ اما به دلیل جایگاه بقیع نزد پیامبر(ص)، آن حضرت این مکان را مقبره‌ای برای مسلمانان اعلام کرد و در احادیث نبوی به انتخاب این مقبره برای مسلمانان از سوی نبی مکرم اسلام(ص) اشاره شده است.

احادیث زیادی نیز به فضیلت دفن در بقیع تأکید دارد و پیامبر(ص) از سوی خداوند، مأمور شده بود پس از هجرت به مدینه، آنجا را به عنوان محل دفن مسلمانان برگزیند و اموات مسلمانان را در آنجا به خاک بسپارد و برای دفن‌شدگان این قبرستان، طلب دعا و استغفار کند.

مسلمانان در طول قرن‌ها همواره بـه بقیع توجه ویژه داشته، به زیارتش شتافته و بر قبور بزرگان مدفون در آن، گنبد و بارگاه‌هایی شکوهمند ساخته‌اند آنها کوشیده‌اند تا از این مکان شریف که نماد علم، جهاد و فداکاری گذشتگان است، به شایستگی محافظت کنند.

مشهورترین شخصی که در زمان حیات پیامبر(ص) در بقیع به خاک سپرده شد، ابراهیم پسر خردسال ایشان بود. بسیاری از روایات گواهی می‌دهند که حضرت محمد به طور مرتب این قبرستان را زیارت می‌کرد تا برای کسانی که در آنجا دفن شده‌اند از خداوند طلب مغفرت کند.

باب البقیع؛ دروازه ورود به مسجد النبی(ص)

باب البقیع از ورودی‌های مسجدالنبی(ص) در دیوار شرقی این مسجد، کنار باب جبرئیل، روبه‌روی بقیع و در مقابل باب السلام قرار دارد. روبه‌رو بودن این ورودی از مسجد النبی(ص) با قبرستان بقیع، دلیل این نام‌گذاری بوده است.

باب البقیع

باب البقیع دارای دو لنگه در از جنس چوب ساج مرغوب است، این در نیز همچون دیگر درهای ساخته شده در دومین طرح توسعه سعودی، دارای قطعه‌های مسی مربع‌شکل با روکش آب طلا است که به گونه‌ای منظم در لنگه‌های در پراکنده شده‌اند. در لبه داخلی هر لنگه، نیم دایره مسی تعبیه شده است. با بسته شدن دو لنگه، دایره‌ای کامل شکل می‌گیرد که عبارت «محمد رسول الله» بر آن دیده می‌شود. در دو گوشه بخش فرازین باب نیز عبارت «الله اکبر» نقش بسته است.

باب البقیع همچنین نام یکی از دروازه‌های شهر مدینه بوده استو از این شهر دروازه‌هایی به سوی بقیع گشوده می‌شود که به باب البقیع شهرت دارد.

براساس گزارش منابع تاریخی، هزاران نفر از مسلمانان و نیز حاجیانی که در مدینه از دنیا رفته‌اند در بقیع به خاک سپرده شده‌اند و دفن میت هنوز در این قبرستان، ادامه دارد.

{$sepehr_media_3831364_400_300}

قبرستان بقیع پس از تخریب، به زمینی مسطح تبدیل شد، اما محل قبور چهار امام شیعه با سنگ‌هایی مشخص شده است. تلاش‌های عالمان شیعه و همچنین دولت ایران برای ایجاد سایبانی بر روی قبور ائمه بقیع و همچنین ساختن دیواری در اطراف قبور، به‌رغم موافقت اولیه دولت عربستان سعودی، هیچ‌گاه به نتیجه نرسید.

عالمان شیعه، علاوه بر اعتراض به تخریب بقیع، آثاری در نقد مبانی وهابیت و تخریب اماکن مقدس تألیف کرده‌اند؛ از جمله کتاب کشف الاِرتیاب، نوشته سید محسن امین و دعوة الهدی، نوشته محمدجواد بلاغی. گفته شده که وهابیان نخستین گروهی بوده‌اند که با اتکا به دیدگاه‌های دینی به تخریب اماکن مذهبی پرداخته‌اند.